Franciszek Gniewek (ur. 13 lipca 1911, zm. 7 stycznia 1997) – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
Życiorys W 1926 roku, będąc jeszcze chłopcem, Franciszek Gniewek rozpoczął pracę w tartaku żydowskiej rodziny Schipperów w Rzeszowie (ul. Grunwaldzka) i zaprzyjaźnił się z dziećmi swojego pracodawcy. W 1927 r. został przeniesiony przez pracodawcę do nowo uruchomionego tartaku w Staroniwie (obecnie w granicach Rzeszowa). Pracował tam do wkroczenia wojsk niemieckich do Rzeszowa we wrześniu 1939 rokuSprawiedliwi.org - Przywracanie Pamięci - Franciszek Gniewek.
W trakcie II wojny światowej, choć tartak przeszedł w ręce niemieckich właścicieli, dzieci Schipperów (Akiba-Jacob i Abram) kontynuowały w nim pracę. Po tym jak urzędnik tartaku zdobył dla Akiby-Jacoba dokumenty „aryjskie”, Gniewek towarzyszył mu do Krakowa, gdzie zarejestrował się jako Polak do pracy w Niemczech. Akiba-Jacob napisał z Niemiec do Gniewka, namawiając go, aby namówił brata i siostrę, aby poszli w jego ślady. Ten zaś pomógł mu, towarzysząc rodzeństwu w początkowym etapie podróży. Już podczas pobytu w Niemczech Gniewek pomagał braciom Schipperom, udostępniając swój adres do korespondencji między nimiFranciszek Gniewek, Instytut Yad Vashem.
Franciszek Gniewek po wojnie zamieszkał we WrocławiuGazeta Wrocławska, Nagrody IPN dla zasłużonych.
Po wojnie ożenił się z Ireną Apolonią Kwak (1923-1986). Miał troje dzieciː Romana, Piotra i Elżbietę.
17 marca 2016 r. w Muzeum Zamku w Łańcucie Prezydent RP Andrzej Duda wręczył odznaczenia państwowe osobom pomagającym Żydom w latach Zagłady. Wśród uhonorowanych, pośmiertnie, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczony został Franciszek Gniewek, "który dostarczał do rzeszowskiego getta żywność rodzinie Schipperów".
Jest pochowany na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu (Pole/Grób/Rząd: 125/579/7, od pola 124 Osobowice).
12 kwietnia 1994 r. Instytut Jad Waszem uhonorował Franciszka Gniewka medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
Przypisy
Bibliografia
Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska, red. I. Gutman, Kraków 2009
Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1997 Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem