Popychadło – komedia Jana Szutkiewicza w czterech aktach. Prapremiera odbyła się 27 lutego 1896 w Lublinie.
Treść Akcja utworu osadzona jest w środowisku ubogich mieszczan (proletariat brukowy), co stanowiło zabieg nowatorski w polskim teatrze. Główną bohaterką jest Mańka (Maria), córka stróża Jana, który po śmierci pierwszej żony żeni się powtórnie, a wówczas życie Mańki zmienia się diametralnie. Dziewczyna nie może już chodzić do szkoły ludowej, a jest poniewierana przez macochę (Małgorzatę) i zmuszana do najcięższych robót. Hołubiona jest natomiast córka macochy z pierwszego małżeństwa (Klementyna). Bratnią duszą Mańki jest mieszkający po sąsiedzku student, Stanisław Żarowski, który udziela jej ukradkiem lekcji. Gdy macocha zastaje Mańkę w jego pokoju, wpada w gniew i wypędza dziewczynę z domu. Mańka z pomocą Stanisława znajduje schronienie na poddaszu w innej dzielnicy, uczy się krawiectwa i pracuje w magazynach. Pojawiają się kolejne trudności, jednak finalnie Mańka może zawrzeć związek małżeński ze Stanisławem.
Inscenizacje (wybór) Teatr Miejski we Lwowie (1901) Teatr Polski "Komedia" w Wilnie (1915) Teatr Narodowy w Poznaniu (1922, reż. Kajetan Kopczyński) Teatr Popularny w Ogrodzie Patzera w Bydgoszczy (1925) Stołeczny Teatr Powszechny w Warszawie (1935) Teatr amatorski w Malborku (1948) Teatr Dramatyczny Miejskiego Domu Kultury w Kole (2017, reż. Aneta Piorun)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Popychadło (egzemplarz teatralny) [w:] Małopolskiej Bibliotece Cyfrowej [online] [dostęp 2023-12-14] Popychadło (afisz teatralny, 1898) [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2023-12-14] Popychadło (afisz teatralny, 1948) [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2023-12-14] Ludwik Solski w roli stróża Jana (fotografia) [w:] Bibliotece Cyfrowej Polona [online] [dostęp 2023-12-14] Konstancja Bednarzewska w roli Marii w sztuce "Popychadło" Jana Szutkiewicza (fotografia)[w:] Muzeum Krakowa [online] [dostęp 2023-12-14]
Kategoria:Polskie utwory komediowe Kategoria:Utwory literackie z 1896