Świteziański Rezerwat Krajobrazowy (; ) – rezerwat przyrody o znaczeniu republikańskim położony na Białorusi, chroniący jezioro Świteź i okalający je kompleks leśny.
Siedziba władz rezerwatu mieści się w Walówce.
Położenie Rezerwat położony jest na Wysoczyźnie Nowogródzkiej. Administracyjnie leży w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim oraz w niewielkim fragmencie w rejonie korelickim.
Historia Rezerwat został utworzony w 1970 w celu zachowania unikalnego krajobrazu jeziorno-leśnego. W 2007 uzyskał status rezerwatu o znaczeniu republikańskim.
Geomorfologia i biotopy Obszar ukształtował się podczas zlodowaceń plejstoceńskich. Rzeźba terenu jest delikatnie pofałdowana przez moreny o wysokości przeważnie 10-15 m, maksymalnej 26 m. Centralną część rezerwatu stanowi jezioro Świteź pochodzenia krasowego.
Na terenie rezerwatu dominują lasy, głównie mieszane, które stanowią 79,9% powierzchniźródło do obliczania powierzchni rezerwatu nie wlicza powierzchni jeziora Świteź. Występują tu także bagna i torfowiska (9,8%) oraz łąki (8,7%). Pozostałe grunty zajmują 1,6% powierzchni.
Na terenie rezerwatu wyróżnia się 46 typów biotopów, w tym 7 szczególnie cennych.
Hydrologia Świteź charakteryzuje się wyjątkową przejrzystością wody i niską zawartością materii organicznej. Zasilana jest głównie przez opady atmosferyczne, co skutkuje niskim stopniem mineralizacji jej wód. Wypływa z niej jedna wysychająca rzeka Sworotwa, której przepływ obecnie jest zablokowany.
W okolicach jeziora moreny tworzą nieckę ze spadkiem w kierunku jeziora.
Fauna i flora Fauna Świteziański Rezerwat Krajobrazowy zamieszkuje 98 gatunków ptaków, 31 ssaków, 10 płazów oraz 4 gatunki gadów. 7 z nich wpisanych jest do Czerwonej Księgi Białorusi.
Do gatunków zwierząt występujących na terenie rezerwatu zaliczają się: z ptaków: bocian czarny, orlik krzykliwy, kobuz, pójdźka zwyczajna i puszczyk uralski; z ssaków: borsuk europejski, jeleń szlachetny, łoś euroazjatycki, dzik euroazjatycki, wilk szary, lis rudy, zając i wiewiórka pospolita oraz z owadów niedźwiedziówka krasa.
Świteź zamieszkują płoć, wzdręga, lin, kiełb pospolity, okoń pospolity, jazgarz i szczupak pospolity.
Flora Na terenie rezerwatu rośnie 515 gatunków roślin naczyniowych i 76 gatunków mszaków. 18 występujących tu gatunków roślin naczyniowych i jeden gatunek glona wpisanych jest do Czerwonej Księgi Białorusi.
Rośliny reprezentują m.in. brzeżyca jednokwiatowa, lobelia jeziorna, poryblin jeziorny, buławnik czerwony, buławnik mieczolistny, pępawa miękka, obuwik pospolity, kukułka szerokolistna, kruszczyk rdzawoczerwony, gruszycznik jednokwiatowy, arnika górska, mieczyk dachówkowaty, lilia złotogłów, gnieźnik jajowaty, podkolan zielonawy, sasanka otwarta, wroniec widlasty, jezierza giętka; glony natomiast – krynicznik .
Rodzaje i gatunki drzew lasotwórczych lasów rezerwatu (z ich procentowym udziałem powierzchniowym): dąb 26% świerk 24% sosna 23% brzoza 14% olsza czarna 5% topola osika 3% grab 1,4% inne 3,6%
Jako domieszki występują klon, lipa, jesion, modrzew syberyjski, dąb czerwony i topola laurolistna.
Na szczególną uwagę zasługuje Potrójny dąb (, Dub-trajnik; , Dub-trojnik) – pomnik przyrody mający ponad 300 lat.
Mykobiota Występuje tu co najmniej 60 gatunków grzybów, w tym dwa wpisane do Czerwonej Księgi Białorusi (siedzuń sosnowy, siedzuń Sparassis laminosa) oraz m.in. borowik. Porosty reprezentuje granicznik płucnik.
Turystyka Świteziański Rezerwat Krajobrazowy jest tłumnie odwiedzany przez turystów. Posiada rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, taką jak centrum informacji ekologicznej z centrum ekorozrywki, tablice informacyjne o przyrodzie rezerwatu, trzy pola namiotowe, parking i molo. Wytyczone są dwa szlaki Kolco Switiazi (; pol. Pierścień Świtazi) wokół jeziora oraz Landszaftnaja tropa (; pol. Szlak krajobrazowy) w pobliżu głównej plaży. W granicach rezerwatu znajduje się sanatorium Kolei Białoruskiej Świtiaź.
Dozwolone jest wędkarstwo oraz zbieractwo grzybów.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Rezerwaty przyrody na Białorusi Kategoria:Rejon nowogródzki Kategoria:Rejon korelicki Kategoria:Ochrona przyrody w obwodzie grodzieńskim