thumb|Pycnanthemum incanum Tulia (Pycnanthemum Michx.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Obejmuje 19 gatunków. Występują one w środkowej i wschodniej części Ameryki Północnej, z centrum zróżnicowania w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Jeden gatunek (tulia kalifornijska P. californicum) jest endemitem Kalifornii. Rośliny te rosną w formacjach nieleśnych i na skrajach lasu, często w miejscach przekształconych.
Niektóre gatunki wykorzystywane są do aromatyzowania potraw i jako lecznicze. P. incanum jest potencjalnym surowcem do pozyskiwania gum naturalnych. Rośliny bywają uprawiane w ogrodach ze względu na silnie aromatyczne liście, obfite kwiatostany. Rośliny te są bardzo atrakcyjne dla pszczół.
Morfologia thumb|Pycnanthemum muticum Pokrój Silnie aromatyczne kłączowe byliny. Liście Naprzemianległe, siedzące lub krótkoogonkowe, o blaszkach pojedynczych, jajowatych do równowąskich, całobrzegich lub ząbkowanych. Kwiaty Zebrane na szczytach pędów w luźne lub gęste kwiatostany złożone w postaci główek lub podbaldachów, tworzonych przez kwiaty skupione w wierzchotki. Kielich jest promienisty lub grzbiecisty, nie powiększa się w czasie owocowania. Kształt ma walcowaty do dzwonkowatego, z 10–13 wiązkami przewodzącymi, zakończony 5 ząbkami. Ząbki mają różne kształty – są trójkątne, jajowate, lancetowate lub ościste; podobne do siebie lub górne dwa są głębiej rozdzielone niżeli dolne trzy. Korona jest biała lub lawendowa, z purpurowymi plamkami, dwuwargowa, z czterema łatkami, z czego trzy są dolne i jedna górna. Górna łatka jest całobrzega lub wycięta na szczycie. Rurka korony jest prosta. Pręciki są cztery, dwusilne lub podobnej długości, wystające z korony lub schowane w jej rurce. Zalążnia zwieńczona szyjką słupka z dwudzielnym znamieniem o równych lub nierównych ramionach. Owoce Czterodzielne rozłupnie, rozpadające się na cztery pojedyncze rozłupki, które są jajowate lub w postaci spłaszczonej kuli, czasem mniej lub bardziej trójkanciaste, na powierzchni gładkie lub szorstkie, nagie lub owłosione.
Systematyka Pozycja systematyczna Gatunek i rodzaj z podplemienia Menthinae, plemienia Mentheae, podrodziny Nepetoideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae.
Wykaz gatunków Pycnanthemum albescens Torr. & A.Gray Pycnanthemum beadlei (Small) Fernald Pycnanthemum californicum Torr. ex Durand – tulia kalifornijska Pycnanthemum clinopodioides Torr. & A.Gray Pycnanthemum curvipes (Greene) E.Grant & Epling Pycnanthemum flexuosum (Walter) Britton, Sterns & Poggenb. Pycnanthemum floridanum E.Grant & Epling Pycnanthemum incanum (L.) Michx. Pycnanthemum loomisii Nutt. Pycnanthemum monotrichum Fernald Pycnanthemum montanum Michx. Pycnanthemum muticum (Michx.) Pers. Pycnanthemum nudum Nutt. Pycnanthemum pycnanthemoides (Leavenw.) Fernald Pycnanthemum setosum Nutt. Pycnanthemum tenuifolium Schrad. Pycnanthemum torreyi Benth. Pycnanthemum verticillatum (Michx.) Pers. Pycnanthemum virginianum (L.) T.Durand & B.D.Jacks. ex B.L.Rob. & Fernald – tulia wirginijska
Uprawa Rośliny wymagają stanowisk słonecznych lub półcienistych oraz gleb żyznych i wilgotnych. Rozmnażane są przez podział lub siew nasion.
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate