Felicija Nijolė Sadūnaitė (ur. 22 lipca 1938 w Datnowie, zm. 31 marca 2024 w Wilnie) – litewska zakonnica, dysydentka.
Życiorys W 1955 roku ukończyła szkołę średnią Oniksztach. W 1956 roku wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej (CSSBVMI). Nie chcąc zrezygnować z praktyk religijnych, pracowała jako sekretarka, maszynistka, pracownica fabryki, perforatorka w centrum obliczeniowym, a po ukończeniu kursów pielęgniarskich pracowała w wileńskim domu dziecka.
Aresztowana w 1974 roku i skazana w 1975 r. za powielanie i rozpowszechnianie „Kroniki Kościoła Katolickiego na Litwie”. Została skazana na trzy lata obozu pracy o zaostrzonym rygorze w Mordowiii, a następnie trzy lata zesłania na Syberię. W 1980 roku, po powrocie na Litwę, ponownie zaangażowała się w publikację „Kroniki”: zbierała wiadomości, przedstawiała je redaktorowi, redagowała i powielała, a następnie przewoziła do Moskwy, skąd docierały na Zachód. Z powodu prześladowań ze strony KGB zakonnica stale się ukrywała, była wielokrotnie aresztowana i przesłuchiwana.
23 sierpnia 1987 r. wraz z , Vytautasem Bogušisem i zorganizowała pod pomnikiem Adama Mickiewicza upamiętniający pakt Ribbentrop-Mołotow. Wiec był okazją do publicznego odśpiewania litewskiego hymnu narodowego po dziesięcioleciach ucisku. Jej wspomnienia z tych trudnych doświadczeń, pisane w ojczystym języku litewskim, ukazały się następnie w przekładach na inne języki, m.in. po angielsku jako A Radiance in the Gulag oraz Song in Siberia, a po polsku pod tytułem Pamiętnik.
Od 1988 była członkinią . Opublikowała książki o metodach KGB i walce o prawa wierzących na Litwie.
W 1991 roku została uhonorowana Medalem Poverello, przyznawanym przez Franciscan University of Steubenville w Stanach Zjednoczonych. W 1992 roku otrzymała tytuł honorowej obywatelki Texas City w USA.
W 2018 roku została laureatką .Była pierwszą kobietą w historii, która otrzymała to wyróżnienie.
Zmarła 31 marca 2024.
W 2024 roku, już pośmiertnie, Felicija Nijolė Sadūnaitė została uhonorowana przez litewski Sejm Gwiazdą Aleksandrasa Stulginskisa za całe życie poświęcone walce o wolność i niepodległość Litwy oraz obronę demokracji i praw człowiekaSeimas awards Aleksandras Stulginskis Star to Irena Degutienė and Felicija Nijolė Sadūnaitė, Press release, 7 May 2024.
Odznaczenia Medal Poverello (Franciscan University of Steubenville) – 1991 Medal Pamiątkowy 13 Stycznia – 1992 Order Krzyża Pogoni – 1998 Medal Niepodległości Litwy – 2000 Medal Rady Bałtyckiej – 2011 Nagroda Wolności (Litwa) za rok 2017 – 2018 Gwiazda Aleksandrasa Stulginskisa – 2024, pośmiertnie.
Przypisy
Kategoria:Litewscy zakonnicy Kategoria:Litewscy dysydenci Kategoria:Litewscy pisarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Kownie Kategoria:Radzieccy dysydenci Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Pogoni Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym 13 Stycznia Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Litwy Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Zmarli w 2024