mały|240px mały|240px Cortinarius praestans (Cordier) Gillet – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1826 r. François Simon Cordier, nadając mu nazwę Agaricus praestans. Obecną nazwę nadał mu Claude-Casimir Gillet w 1878 r. Ma 9 synonimów. Niektóre z nich: Phlegmacium berkeleyi (Cooke) Velen. 1920 Phlegmacium praestans (Cordier) M.M. Moser 1953 Phlegmacium praestans (Cordier) M.M. Moser 1960 W opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski jest traktowany jako synonim zasłonaka różnobarwnego (Cortinarius variecolor), jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
Morfologia Kapelusz Szerokość 10–20 cm, w stanie dojrzałym wypukły z podwiniętym brzegiem. Powierzchnia gładka, kasztanowa lub czekoladowobrązowa z fioletowomiedzianym odcieniem z pozostałościami osłony i zasnówki wyglądającymi jak łatki lub łuseczki. Blaszki Gęste, zwykle faliste z ząbkowanymi ostrzami, początkowo białawe, potem kremowo-gliniaste lub rdzawe. Trzon Wysokość 10–15 cm, grubość 3–5 cm, solidny, u podstawy z obrzeżoną, maczugowatą bulwą. Powierzchnia pokryta jedwabistymi włókienkami, w bardzo młodym wieku białawo-fioletowa, później traci fioletowe odcienie. Jest gładka, tylko u podstawy włóknista lub biaława, pokryta fioletową lub białawą jedwabistą zasnówką. Miąższ Gęsty, białawy, bez zapachu, o łagodnym smaku. Wysyp zarodników Rdzawoochrowy Cechy mikroskopowe Zarodniki 15–17 na 8–10 µm, wrzecionowate, cytrynowate, gęsto pokryte małymi brodawkami. Na ostrzach blaszek znajdują się cystydy o szerokości 4–6 μm, wystające na 20–40 μm i zdegenerowane sterylne bazydiole o szerokości 10–11 μm, wystające na 10–12 μm. Właściwe podstawki mają wymiary 30–35 × 12–13 μm.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. W Europie Zachodniej, zwłaszcza w Anglii i Francji jest częsty. Brak go w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, jego stanowiska w Polsce podaje internetowy atlas grzybów.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w lasach liściastych, zwłaszcza na wapiennych glebach.
Zastosowanie Jest grzybem jadalnym. Wyciąg z Cortinarius praestans wykazał skuteczność przeciwbakteryjną przeciwko Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Zasłonakowate