Civitate Wratislaviensis Donatus, w dokumentach spotyka się również Civitate Wratislaviensi Donatus (łac. darowany społeczeństwu Wrocławia) – tytuł honorowego obywatela Wrocławia, ustanowiony w roku 1993 przez Radę Miejską Wrocławia i przyznawany corocznie.
Historia thumb|Urszula Kozioł, pierwsza kobieta odznaczona honorowym obywatelstwem Wrocławia Pierwszy tytuł zasłużonego dla miasta przyznano 13 czerwca 1870 roku i od tego czasu przyznano go 70 razy. Pierwszym laureatem był Karl Ludwig August Freiherr von Ende, starosta wałbrzyskiej policji, a następnie prezydent policji wrocławskiej w okresie 1862–1870. W okresie 1870–1945 przyznano go 31 razy, zarówno za zasługi dla miasta, jak i ze względów czysto politycznych, zwłaszcza w okresie III Rzeszy. Tradycję przyznawania honorowych obywatelstw miasta wznowiono w okresie PRL.
Do tradycji wrócono w roku 1993, kiedy to Rada Miejska Wrocławia ustanowiła nagrodę Civitate Wratislaviensi Donatus. Nazwę wprowadzono, by odciąć się od przeszłości. Kandydata do nagrody ma prawo zgłosić każdy, przez komisję rady Miejskiej lub klubów radnych, jednak końcowego wyboru dokonuje Rada Miejska Wrocławia. Tytuły wręcza się na uroczystej sesji 24 czerwca każdego roku z okazji święta miasta. Jedynym rokiem, w którym tytułu nie przyznano, był 1999. Pierwszym laureatem nagrody został profesor Alfred Jahn, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1962–1968.
20 listopada 2020 Rada Miejska Wrocławia przegłosowała odebranie kardynałowi Henrykowi Gulbinowiczowi tytułu „Civitate Wratislaviensis Donatus”. Było to pierwsze odebranie tego tytułu w historii tej nagrody. Decyzja była efektem domniemanych zachowań pedofilnych i molestowania seksualnego przez duchownego.
Odznaczenia przyznawano również pośmiertnie. Po raz pierwszy uczyniono to 24 czerwca 2010 roku, przyznając tytuł ofiarom katastrofy smoleńskiej: Jerzemu Szmajdzińskiemu, Władysławowi Stasiakowi i Aleksandrze Natalli-Świat. Wszyscy troje byli związani z Wrocławiem.
Wyróżnieni Rok Laureat Zdjęcie Charakter działalności Uwagi 1993 Alfred Jahn 90px Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego 1994 Tadeusz Różewicz 90px Poeta, dramaturg 1995 Henryk Tomaszewski 90px Choreograf, reżyser teatralny, pedagog, założyciel i dyrektor Wrocławskiego Teatru Pantomimy 1996 Henryk Gulbinowicz 90px Duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski tytuł odebrany decyzją rady miejskiej z 2020 1997 Jan Paweł II 90px Papież 1998 Jerzy Grotowski 90px Reżyser teatralny, teoretyk teatru 1999 tytułu nie przyznano 2000 Jan Nowak-Jeziorański 90px Żołnierz AK, działacz emigracyjny, dyrektor Radia Wolna Europa 2001 Václav Havel 90px Czeski dysydent, następnie prezydent Czech 2002 Norman Davies 90px Brytyjski historyk, autor książek o historii Polski i Wrocławia 2003 Andrzej Wajda 90px Reżyser filmowy, zdobywca Oscara za całokształt twórczości 2004 Władysław Bartoszewski 90px Działacz Polskiego Państwa Podziemnego, polityk, historyk, publicysta 2005 Lech Wałęsa 90px Polski polityk, laureat nagrody Nobla, prezydent Polski 2006 Sylwester Chęciński 90px Reżyser filmowy, reżyser trylogii Sami swoi 2007 Kurt Masur 90px Niemiecki dyrygent 2008Dalajlama XIV 90px Duchowy i polityczny przywódca narodu tybetańskiego, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 2009 Urszula Kozioł 90px Poetka, pisarka, autorka felietonów i utworów dramatycznych dla dzieci i dorosłych 2010 Aleksandra Natalli-Świat 90px Polska polityczka, ofiara katastrofy w Smoleńsku pośmiertnie Jerzy Szmajdziński 90px Polski polityk, ofiara katastrofy w Smoleńsku pośmiertnieWładysław Stasiak 90px Polityk, minister, ofiara katastrofy w Smoleńsku pośmiertnie 2011 Władysław Frasyniuk 90px Związkowiec, przedsiębiorca i polityk, działacz opozycji demokratycznej i więzień polityczny w PRL 2012 Eugeniusz Get-Stankiewicz 90px Artysta grafik i rzeźbiarz pośmiertnie 2013 Bogdan Zdrojewski90px Polityk, prezydent Wrocławia 2014 Jan Miodek 90px Profesor językoznawstwa 2015 Stanisław Orzechowski 90px Duchowny rzymskokatolicki, duszpasterz diecezji wrocławskiej Ludwik Wiśniewski 90px Duchowny rzymskokatolicki, duszpasterz akademicki 2016 Kornel Morawiecki 90px Działacz opozycji demokratycznej, twórca Solidarności Walczącej Adolf Juzwenko 90px Historyk, dyrektor Ossolineum Karol Modzelewski 90px Działacz opozycji demokratycznej 2017 Bente Kahan Norweska piosenkarka, aktorka, dramatopisarka, związana z Wrocławiem Włodzimierz Jarmundowicz Lekarz neurochirurg, twórca pionierskich metod leczenia Jerzy Kapłański Artysta malarz 2018 Stanisław Kulczyński 90px Botanik i polityk pośmiertnie Jerzy Woźniak 90px Polski żołnierz i lekarz, więzień polityczny PRL pośmiertnie 2019 Olga Tokarczuk 90px Pisarka, laureatka literackiej nagrody Nobla 2020 Maciej Łagiewski Historyk i działacz kulturalny, dyrektor Muzeum Historycznego i Muzeum Miejskiego Wrocławia 2021 Renata Mauer-Różańska 90px Strzelczyni, multimedalistka olimpijska, działaczka samorządowa 2022 Alicja Chybicka 90px Lekarka, polityczka, posłanka na Sejm 2023 Marek Krajewski 90px Pisarz i filolog klasyczny, specjalista w zakresie językoznawstwa łacińskiego, autor powieści kryminalnych, których akcja odbywa się w przedwojennym Breslau2024 Barbara Labuda 90px romanistka, nauczycielka, bojowniczka o demokrację
Zobacz też Honorowy Obywatel Dolnego Śląska
Przypisy