mały|Tożsamość Kaya: czynniki generujące wzrost emisji CO2 na świecie w okresie 1960 – 2016 w %. Tożsamość Kai (ang. Kaya identity) – równanie przedstawiające wpływ, jaki na emisje CO2 mają następujące czynniki: wielkość populacji, zamożność społeczeństwa, efektywność energetyczna oraz emisyjność energetyki. Jest to bardziej uszczegółowiona forma równania , które określa czynniki determinujące poziom wpływu człowieka na klimatNakicenovic, Nebojsa; Swart, Rob, eds. (2000). "Chapter 3: Scenario Driving Forces, 3.1. Introduction". IPCC Special Report on Emissions Scenarios.. Tożsamość Kai nie opiera się na żadnych założeniach, to znaczy, że jest prawdziwa w dowolnie wybranych warunkach i w każdym czasie (świadczy o tym możliwość jego skrócenia poprzez redukcję identycznych liczników i mianowników poszczególnych pozycji).
Przegląd Tożsamość Kai została opracowana przez japońskiego ekonomistę zajmującego się energią, Yoichi KayaKaya, Yoichi; Yokoburi, Keiichi (1997). Environment, energy, and economy : strategies for sustainability. Tokyo [u.a.]: United Nations Univ. Press. ISBN 9280809113.. Jest to temat jego książki Environment, Energy, and Economy: strategies for sustainability, napisanej wspólnie z Keiichi Yokobori jako wynik Konferencji na temat Globalnego Środowiska, Energii i Rozwoju Gospodarczego (1993: Tokio, Japonia). Jest to matematycznie bardziej spójna odmiana wzoru I = PAT Paula R. Ehrlicha i Johna Holdrena, opisującego czynniki wpływu na środowisko.
Równanie „tożsamość Kai”
gdzie:
F – oznacza globalne emisje CO2 wygenerowane przez człowieka
P – oznacza światową populację
G – światowe PKB
E – światową konsumpcję energii"The "Kaya Identity"". PennState Department of Meteorology. Meteo 469, From Meteorology to Mitigation: Understanding Global Warming. Retrieved 27 November 2015.
oraz
G/P – oznacza PKB per capita
E/G – oznacza energochłonność gospodarki
F/E – oznacza ilość emisji CO2 na jednostkę energii
Tym samym wzór można przedstawić w następujący sposób:
Tożsamość Kai pozwala określić wpływ czterech podstawowych czynników warunkujących wzrost emisji, tj.:
wzrostu demograficznego („populacja”)
wzrostu zamożności społeczeństw („PKB/populacja” )
zmiany energochłonności gospodarki („energia/PKB ”)
zmiany uzależnienia wytwarzania energii od paliw kopalnych, czyli ropy, gazu i węgla („emisje CO2 /energia”).
Tożsamość Kai określa socjoekonomiczne źródła wzrostu emisji i wskazuje na te elementy gospodarki światowej, w których można podjąć działania w celu ograniczenia emisji, w szczególności chodzi tu o energochłonność gospodarki oraz emisje CO2 na jednostkę energii.
Wykorzystanie w raportach IPCC Tożsamość Kai odgrywa kluczową rolę w opracowywaniu przyszłych scenariuszy emisji w specjalnym raporcie IPCC na temat scenariuszy emisji (IPCC ). Scenariusze określają szereg założonych warunków przyszłego rozwoju każdego z czterech czynników wzrostu emisji CO2. Prognozy wzrostu liczby ludności są dostępne niezależnie od badań demograficznych; tendencje w zakresie PKB na mieszkańca są dostępne w statystykach gospodarczych i ekonometrii; podobnie w przypadku energochłonności i poziomów emisji. Przewidywana emisja dwutlenku węgla może napędzać cykl węglowy i modele klimatyczne, antycypując tym samym przyszłe stężenie CO2 i poziom globalnego ocieplenia.
Raport IPCC (5th Assessment Report, Working Group 3) zwraca uwagę, że w ostatnich dziesięcioleciach podstawową przyczyną zwiększenia emisji był wzrost konsumpcji. Nastąpiło to pomimo zmniejszenia energochłonności gospodarki oraz ilości emisji na jednostkę energii wpływając na wzrost globalnego zużycia energii i tym samym powodując, że całkowite emisje na świecie rosły.
Inne wykorzystanie tożsamości Kai Bill Gates wykorzystał tożsamość Kai, bez podania źródła, podczas TED Talk zatytułowanego Innovating to zero!. Pisząc w , zakwestionował słuszność argumentów Gatesa, a także wyjaśnił kluczową ideę stojącą za tożsamościąWhy Bill Gates’ Math Error About Climate Change Matters ThinkProgress May 2, 2016.
Przypisy
Kategoria:Klimatologia