Valdis Muktupāvels (ur. 9 listopada 1958) – jest łotewskim etnomuzykologiem, kompozytorem, muzykiem, doktorem sztuki, profesorem na Uniwersytecie Łotewskim. Działalność naukowa Jest profesorem etnomuzykologii w Katedrze Folkloru i Etnologii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Łotewskiego. Muktupāvels ukończył studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu Łotewskiego w 1980 roku uzyskując specjalizację nauczyciela chemii. W 1999 roku obronił pracę doktorską pt.: "Systematyka łotewskich instrumentów muzycznych". Od 29 listopada 2018 r. jest pełnoprawnym członkiem Łotewskiej Akademii Nauk.
W 2017 r. otrzymał nagrodę Łotewskiej Akademii Nauk "Największe Osiągnięcia Łotewskiej Nauki 2017 roku" za monografię pt.: "Ludowe Instrumenty muzyczne na Łotwie (lv: "Tautas mūzikas instrumenti Latvijā"). Muktupāvels został również odznaczony Orderem Wielkiego Księcia Giedymina piątej klasy (2001), a w latach 2003 i 2005 otrzymał doroczną Narodową Wielką Nagrodę w dziedzinie folkloru.
Muktupāvels specjalizuje się w łotewskiej i bałtyckiej, ludowej i współczesnej kulturze muzycznej: aspektach historycznych i społecznych, tradycjach i ich zmianach, instrumentach muzycznych oraz kwestiach kultury i tożsamości.
Był profesorem gościnnym na wielu uniwersytetach w Europie i Ameryce Północnej, jak również brał udział w zagranicznych konferencjach, m.in.: na Uniwersytecie Warszawskim. Muktupāvels brał udział w projekcie badawczym CoHERE w ramach programu Horyzont 2020 w latach 2016-2019 oraz w krajowym programie badawczym Habitus (2014-2018).
Muktupāvels jest autorem i współautorem sześciu książek i ponad pięćdziesięciu artykułów naukowych. Prace te zostały opublikowane w takich wydaniach jak The Grove Dictionary of Musical Instruments, Journal of Baltic Studies, The World of Music, The Garland Encyclopedia of World Music, Macmillan Encyclopedia of Religion i innych. Jest prezesem zarządu Łotewskiego Stowarzyszenia Autorów.
Wykształcenie, kwalifikacje akademickie i naukowe
1975–1980 – Studia na Wydziale Chemii Łotewskiego Uniwersytetu Państwowego, dyplom G-I nr 313617. 1980–1983 – Studia na Wydziale Kultury i Sztuki, Łotewska Akademia Muzyczna im. Jāzepsa Vītolsa, dyplom z wyróżnieniem nr 069809. 1996 – Magister sztuki, Łotewska Akademia Kultury, dyplom nr 000004. 1999 – Doktor sztuki, Uniwersytet Łotewski, dyplom nr 000047. 2002 – Profesor nadzwyczajny etnomuzykologii, Uniwersytet Łotewski, dyplom LU-APR nr 0102. 2012 – Członek Łotewskiej Akademii Nauk, dyplom nr K-319 2014 – Profesor studiów folklorystycznych na Uniwersytecie Łotewskim, dyplom LU-PR nr 0339.
Działalność muzyczna Muktupāvels jest kompozytorem muzyki chóralnej, instrumentalnej i filmowej. Wśród jego twórczości wyróżnia się, np.: misteria Viena pati Jāņu zāle (2010) oraz Nemus sonorum. W jego dorobku twórczym znajdują się również Pārcēlājs (2004) oraz albumy z tradycyjnymi i nowoczesnymi wykonaniami na psałterionie i koklach (2002) i muzyką dudową (2000 na Łotwie, 2002 w Wielkiej Brytanii).
Filmy z muzyką Muktupāvelsa to Litauen - grünes Herz Europas (NDR 2008), Dina (J. Podnieka Studija, 2005) i Lettland: Wildnis zwischen Russland und Riga (NDR 2003).
Życie prywatne Muktupāvels urodził się 9 listopada 1958 r. w Livani, jego rodzicami są Pēterisa i Hermīne Muktupāvels.
Jego żoną jest Rūta Muktupāvela, mają czwórkę dzieci.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina – Litwa, 2001 Medal Rady Bałtyckiej – 2019
Bibliografia W dorobku publikacyjnym V. Muktupāvels znajdują się m.in.: Rola źródeł historycznych i etnograficznych w odrodzeniu dud na Bałtyku, Ryga 2020, ISSN 03520447.
Muzyczne instrumenty ludowe na Łotwie, Ryga 2017.
Kokle – łotewskie psalterium: od odrodzenia tradycji do twórczości okresu world music, Warszawa 2016, ISBN: 978-83-64111-91-4.
Archaiczne Źródła Łotewskich Świą Letniego Przesilenia („Ligo”, „Rasos”), 2014.
"Niebezpieczne" pieśni ludowe: Ruch neofolklorystyczny okupowanej Łotwy w latach 80. XX wieku, Ryga, 2011, ISBN: 978-075466853-4.
Instrumenty muzyczne w regionie bałtyckim: historia i tradycje, Berlin 2002.
O niektórych relacjach między stylami i kontekstami kokles w XX wieku, Journal of Baltic Studies, 2000.
Systematyka łotewskich instrumentów muzycznych, Ryga 1999.Rozprawa Systematyka łotewskich instrumentów muzycznych, https://dspace.lu.lv/dspace/handle/7/559?show=full [dostęp 2024-01-02]. Nauka instrumentów muzycznych. Muzyka tradycyjna i popularna, Ryga 1997.Instrumenty dęte, https://enciklopedija.lv/skirklis/5346 [dostęp 2024-01-02] Dyskografia Do dorobku muzycznego V. Muktupāvels zalicza się m.in.: 2002: Kokles, Wydawca: UPE - UPE CD 043, gatunek folk, world & country. 2013: Valdis Muktupāvels Un Draugi. Karsta Bija Jāņu Nakte. Saulgriežu Maģiskā Saspēle, gatunek folk, world & country. 2019 Critical Heritages Folk Oratorio "Rivers of our Being" autor muzyki. Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1958 Kategoria:Łotewscy kompozytorzy Kategoria:Łotewscy naukowcy Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Łotwy w Rydze Kategoria:Etnomuzykolodzy Kategoria:Bałtyści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Łotwy w Rydze Kategoria:Odznaczeni Orderem Wielkiego Księcia Giedymina