Święto Wojska Polskiego – święto Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obchodzone 15 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920, stoczonej w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Wprowadzone ustawą Sejmu z 30 lipca 1992 r. (), zastąpioną ustawą z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny ().
Święto to przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, ponieważ 15 sierpnia jest również liturgicznym świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dla którego ustawodawca wprowadził dzień wolny.
Historia thumb|Odezwa w sprawie obchodów święta Żołnierza Polskiego 1936 r. (miejsce przechowywania: Archiwum Państwowe w Poznaniu). Wojsko Polskie od odzyskania niepodległości w 1918 roku w znakach, nazwach, ceremoniale i wewnętrznej strukturze podkreślało swój historyczny rodowód i tradycję, rozumianą jako trwanie państwa oraz ciągłość istnienia jego zbrojnego ramienia.
Kultywowanie tradycji oręża polskiego było jednym z istotnych czynników integrujących armię oraz umacniało jej więzi ze społeczeństwem. Szczególnym tego przykładem były święta wojskowe, uroczyście obchodzone w armii II Rzeczypospolitej. Do tych tradycji nawiązują obecnie żołnierze Wojska Polskiego.
W okresie II Rzeczypospolitej Święto Żołnierza obchodzono dla upamiętnienia walk w obronie Ojczyzny toczonych w 1920 roku. Wybrano dzień 15 sierpnia, gdyż w tym dniu w 1920 roku w godzinach nocnych pierwsze oddziały 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły forsowanie Wieprza pod Kockiem. Rozpoczęto w ten sposób kontrofensywę, w wyniku której rozbito wojska rosyjskiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego.
Ustanowienie Święta Żołnierza sankcjonował rozkaz Ministra Spraw Wojskowych gen. broni Stanisława Szeptyckiego nr 126 z dnia 4 sierpnia 1923 roku. Podano w nim:
Rozkaz dokładnie regulował również program Święta Żołnierza, który składał się z kilku głównych elementów: w przeddzień Święta Żołnierza o godz. 20.00 capstrzyk orkiestr wojskowych na ulicach miasta garnizonowego; w dzień święta w każdym garnizonie o godz. 9.00 przegląd wojsk z nabożeństwem i błogosławieństwem; po południu uroczystości ogólnonarodowe; uroczysty wieczorny apel o godz. 22.30 w obecności oficera, celem utrwalenia w oddziałach pamięci poległych na polu walki towarzyszy broni.
Święto Żołnierza nie zostało nigdy odwołane równorzędnym lub wyższym aktem. Obchodzono je uroczyście w okresie II wojny światowej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie i w ludowym Wojsku Polskim do 1946 roku. W następnych latach zaniechano jego obchodów, ponieważ przypominało ono o zwycięstwie Wojska Polskiego nad „bratnią” Armią Czerwoną. W latach 1947–1950 Wojsko Polskie obchodziło swoje święto w dniu 9 maja, czyli w rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie, która według czasu moskiewskiego przypadała na 9 maja. Ten dzień był równocześnie Narodowym Świętem Zwycięstwa i Wolności. W okresie od 7 października 1950 do 13 sierpnia 1992 Dniem Wojska Polskiego był 12 października – rocznica bitwy pod Lenino z udziałem 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza KościuszkiDekret z 7 października 1950 r. o ustanowieniu dnia 12 października Dniem Wojska Polskiego ().. Po raz ostatni Dzień Wojska Polskiego był obchodzony 12 października 1989.
W latach 1990–1992 obchody Święta Wojska Polskiego połączone były z rocznicą uchwalenia Konstytucji 3 maja.
Ustawa sejmowa z dnia 30 lipca 1992 przywróciła obchody Święta Wojska Polskiego w dniu 15 sierpniaUstawa z dnia 30 lipca 1992 r. o ustanowieniu Święta Wojska Polskiego ().. Tegoż roku po raz pierwszy w dniu 15 sierpnia odbyły się centralne uroczystości z okazji Święta Wojska Polskiego przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
Obchody
thumb|left|Prezydent Lech Kaczyński dokonuje przeglądu oddziałów Wojska Polskiego przed defiladą w dniu Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia 2007 w Warszawie Corocznie 15 sierpnia odbywają się we wszystkich kościołach polowych w Polsce uroczyste Msze Święte w intencji poległych na polu chwały. Na cmentarzach pamięć żołnierzy czci Apel Poległych, natomiast przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odprawiana jest z udziałem najwyższych władz państwowych honorowa zmiana warty. thumb|Zespół akrobacyjny Biało-Czerwone Iskry podczas święta WP w 2015 15 sierpnia 2007, pierwszy raz w powojennej historii Polski (ostatnia tak duża defilada odbyła się w 1974Defilada, jakiej stolica nie widziała, Grzegorz Lisicki, Dominika Olszewska, Gazeta Wyborcza, 15 sierpnia 2007), miała miejsce defilada nawiązująca do tradycji II Rzeczypospolitej. Około stu pojazdów i tysiąca żołnierzy (w tym reprezentacyjny pododdział francuski) przedefilowało Alejami Ujazdowskimi w Warszawie. Nad trasą defilady przelatywały samoloty i śmigłowce. Paradzie przyglądały się tysiące widzów, zapełniających trasę i boczne uliczki. Uroczystości rozpoczęły się od przeglądu oddziałów, którego dokonał prezydent Lech Kaczyński, jadąc w odkrytym samochodzie terenowym Land Rover Defender. Prezydent przed Belwederem odbierał również defiladęWielka defilada Wojska Polskiego w stolicy, wp.pl, Środa, 15 sierpnia 2007.
W kolejnych latach defilady i przemarsze wojskowe stały się jednym z najważniejszych elementów centralnych obchodów święta. W 2011 roku uroczystości zakończyła defilada pododdziałów reprezentacyjnych, w tym szwadronu kawalerii i pododdziału francuskiego, które przemaszerowały Traktem Królewskim do Muzeum Wojska PolskiegoObchody Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia 2011 r. – Senat RP. W 2012 roku po uroczystej odprawie wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza odbyła się defilada, a pododdziały piesze i kawaleryjskie przemaszerowały Traktem KrólewskimObchody 15 sierpnia 2012 r. – Senat RP. W 2015 roku w Warszawie odbyła się uroczysta defilada wojskowa z udziałem pododdziałów Sił Zbrojnych RPDefilada z okazji Święta Wojska Polskiego 2015 – Prezydent RP.
W 2017 roku centralne obchody zakończyła wielka defilada wojskowa, która przeszła Alejami Ujazdowskimi. Wzięło w niej udział około 1500 żołnierzy oraz około 200 pojazdów opancerzonych, a nad Warszawą zaprezentowano kilkadziesiąt samolotów i śmigłowcówDefilada z okazji Święta Wojska Polskiego 2017 – Prezydent RP. W następnych latach defilady stały się również okazją do prezentacji najnowszego uzbrojenia i wyposażenia Wojska Polskiego.
W 2019 roku centralne obchody Święta Wojska Polskiego połączono z uroczystościami w Katowicach, gdzie odbyła się wielka defilada wojskowa z okazji 100. rocznicy wybuchu i powstania śląskiego. Była to największa tego typu uroczystość zorganizowana poza Warszawą w ramach obchodów święta.
W 2020 roku, w związku z sytuacją epidemiczną związaną z pandemią COVID-19, obchody miały ograniczony charakter i nie zorganizowano wielkiej defilady wojskowej w dotychczasowej formule. W 2021 roku centralne obchody ponownie odbyły się w Warszawie, a w ich ramach zorganizowano defiladę wojskowąMateriały dotyczące centralnych obchodów Święta Wojska Polskiego w 2021 r..
W 2023 roku odbyła się w Warszawie wielka defilada wojskowa pod hasłem "Silna Biało-Czerwona". Była ona jednym z najważniejszych wydarzeń obchodów 103. rocznicy Bitwy Warszawskiej. Wzięli w niej udział żołnierze Wojska Polskiego oraz wojsk sojuszniczych, a podczas defilady zaprezentowano liczne pojazdy, systemy uzbrojenia i statki powietrzneObchody Święta Wojska Polskiego 2023. Defilada odbyła się również w 2024 roku na warszawskiej Wisłostradzie. Wzięło w niej udział ponad 2500 żołnierzy, a zaprezentowano ponad 200 jednostek polskiego i zagranicznego sprzętu wojskowego oraz 23 statki powietrzneObchody Święta Wojska Polskiego 2024 – IPN.
W 2025 roku centralne obchody obejmowały defiladę wojskową na warszawskiej Wisłostradzie oraz, po raz pierwszy paradę morską na Półwyspie Helskim. W Warszawie zaprezentowano niemal 300 jednostek sprzętu wojskowego, blisko 50 statków powietrznych i ponad 4000 żołnierzy. W paradzie morskiej wzięło udział około 20 okrętów Marynarki WojennejObchody Święta Wojska Polskiego 2025 – MON
W 2026 roku centralna defilada wojskowa odbyła się na warszawskiej Wisłostradzie. Obchody obejmowały również paradę morską w Gdyni oraz liczne wydarzenia towarzyszące w całym kraju. Program obchodów przewidywał m.in. uroczystą zmianę posterunku honorowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza, defiladę wojskową w Warszawie oraz paradę morską na Skwerze Kościuszki w Gdyni. Święto Wojska Polskiego 2026 – Warszawa 19115
Zobacz też Święta państwowe w Polsce Święto sił zbrojnych
Przypisy
Linki zewnętrzne Pełny tekst rozkazu gen. Stanisława Szeptyckiego ustanawiającego Święto Żołnierza
Kategoria:Polskie święta wojskowe