thumb|Strucla zaplatana, posypana makiem thumb|Pokrojona strucla z masą makową z bakaliami thumb|Dresdner Christstollen thumb|Holenderska strucla kerststol (widoczne suszone owoce oraz masa marcepanowa)
Strucla – wyrób ciastkarski; rodzaj pieczywa cukierniczego nietrwałego, w postaci podłużnej słodkiej bułki drożdżowej z nadzieniem.
Strucle często wypiekane są z ciasta zwiniętego w rulon, jak rolada. Spotyka się je również w formie zaplecionej, podobnie do chałki w warkocz (co ma odwoływać się do Dzieciątka Jezus zawiniętego w pieluszki).
Nazewnictwo i etymologia Strucla dawniej nazywana „struclem” – obecnie ta forma jest uznawana za niepoprawną. Regionalnie bywa nazywana też „strudlem”, co wg Wielkiego słownika języka polskiego PAN jest mylnym zastosowaniem tego słowa. Według Wielkiego słownika języka polskiego PAN nazwy „strucla” i „strucel” wywodzą się z . Encyklopedia staropolska Glogera (1900–1903) wskazywała na słowo , słownik etymologiczny Brücknera (1927) wskazywał na oraz (sic!).
Kuchnia niemiecka W tradycyjnej kuchni niemieckiej na Święta Bożego Narodzenia przygotowywana jest charakterystyczna strucla z bakaliami pod nazwą . Niektórzy przyjmują, że już w 1329 Stollen został przygotowany na konkurs cukierniczy. Strucla dała nazwę najstarszemu jarmarkowi bożonarodzeniowemu w Niemczech – drezdeńskiemu (przywilej jego organizacji wydano w 1434). To popularne – zwyczajowo przygotowywane ręcznie na jarmark – ciasto, występuje pod nazwą Dresdner Stollen, Dresdner Christstollen a także Dresdner Weihnachtsstollen i jest produktem o zastrzeżonym przez Komisję Europejską chronionym oznaczeniu geograficznym (ChOG).
Kuchnia polska W kuchni polskiej strucle nadziewa się owocami (np. jabłkami) lub ich przetworami (marmoladą, powidłami a nawet rodzynkami z cykatą), masami makowymi, orzechowymi, kokosowymi, migdałowymi, twarogowymi itp. Z wierzchu mogą być lukrowane, oblewane roztopioną czekoladą, posypane cykatą, orzechami, makiem, czarnuszką lub zwieńczone kruszonką. W dawnej literaturze spotyka się przepisy na strucle postne – przygotowywane bez użycia jaj i masła, w których mleko zwyczajne zastąpione jest mlekiem migdałowym.
Wersja zawijana z masą makową jest ciastem świątecznym zarówno w okresie bożononarodzeniowym, jak i wielkanocnym. Jedne z najstarszych krajowych przedstawień strucli odnaleźć można na miniaturze w XVI-wiecznym pontyfikale Erazma Ciołka. Strucle wspomina również Władysław Reymont w „Chłopach”:
Na liście produktów tradycyjnych znajdują się strucle: „choszczeńska strucla z makiem” (woj. zachodniopomorskie) zwijana w rulon, z masą makową i bakaliami, „strucla makowa brzozowska” (woj. podkarpackie) zwijana w rulon, z masą makową i bakaliami, „kościelecka strucla makowa” (woj. małopolskie) zwijana w rulon, z nadzieniem makowym, „strudel (strucla)” (woj. lubuskie) zwijana w rulon, nadziewana makiem lub serem z cynamonem bądź marmoladą albo jabłkami.
Zobacz też
kerststol (strucla holenderska) strucla turecka (żulik) rolada biszkoptowa strudel
Uwagi
Przypisy s:Słownik etymologiczny języka polskiego/strucel
s:Encyklopedia staropolska/Strucla Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle maślane Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle orzechowe Elżbieta Kiewnarska s:109 potraw/Strucle postne Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle rodzynkowe Elżbieta Kiewnarska s:Pieczywo domowe/Strucle z makiem Elżbieta Kiewnarska s:109 potraw/Strucle z marmoladą
s:Piekarstwo/Strucle
Zobacz też: stara wersja strony, z innym zdjęciem produktu, zarchiwizowana 2016-12-24.
Zobacz też: stara wersja strony, ze zdjęciem produktu, zarchiwizowana 2015-12-08. s:M. Arcta Słownik ilustrowany języka polskiego/Strucla
Uwaga: zobacz tamże Noty o użyciu oraz Informacja normatywna. Uwaga: zobacz tamże Noty o użyciu.
Kategoria:Ciasta deserowe Kategoria:Kuchnia niemiecka Kategoria:Kuchnia polska Kategoria:Pieczywo półcukiernicze