Adrian Mutu (ur. 8 stycznia 1979 w Călinești) – rumuński piłkarz grający na pozycji skrzydłowego lub napastnika, reprezentant kraju, trener.
Jeden z najlepszych rumuńskich piłkarzy w historii piłki nożnej. Reprezentował barwy Argeș Pitești, Dinama Bukareszt (mistrzostwo Rumunii), Interu Mediolan, Hellasu Werona, AC Parmy, Chelsea Londyn, Juventusu Turyn, ACF Fiorentina, AC Cesena, AC Ajaccio, Petrolul Ploeszti, FC Pune City oraz ASA Târgu Mureș. Z reprezentacją Rumunii dwukrotnie uczestniczył w mistrzostwach Europy (2000, 2008).
3 czerwca 2016 roku zakończył karierę piłkarską.
Był także nagradzany indywidualnie: czterokrotnie Piłkarz Roku w Rumunii (więcej mają tylko Gheorghe Hagi oraz Gheorghe Popescu – odpowiednio 7 i 6 razy)Romania - Player of the Year Awards , Złoty GuerinItaly - Footballer of the Year , król strzelców Pucharu Włoch, w 2014 roku został pierwszym piłkarzem w historii, który zdobył gole w europejskich pucharach w barwach siedmiu klubówZlatan Ibrahimović scores for seventh club in Europe [data dostępu: 2016-09-30] , a w 2016 roku został wybrany do Drużyny Wszech czasów ACF Fiorentina [data dostępu: 2016-08-23] .
Jako trener prowadził FC Voluntari, rezerwy Al-Wahdy Abu Zabi oraz reprezentację Rumunii U-21. Obecnie trener Rapidu Bukareszt.
Kariera piłkarska Wczesna kariera Adrian Mutu karierę piłkarską rozpoczął w 1987 roku juniorach Argeș Pitești, w których grał do 1996 roku, po czym dołączył do profesjonalnej drużyny klubu, w której grał do końca sezonu 1997/1998, w którym zajął 3. miejsce w Divizia A. Następnie w latach 1998–1999 reprezentował barwy Dinama Bukareszt (mistrzostwo Rumunii 2000, wicemistrzostwo Rumunii 1999).
Kariera we Włoszech W rundzie wiosennej sezonu 1999/2000 został zawodnikiem włoskiego Interu Mediolan, w którym rozegrał zaledwie 10 meczów ligowych, w których zdobył 1 gola, a także dotarł do finału Pucharu Włoch 1999/2000, w którym Nerazzurri przegrali rywalizację z Lazio Rzym (2:1, 0:0).
Następnie latem 2000 roku za 7 500 000 lirów włoskich (3 873 427 euro) w ramach umowy współwłasności został zawodnikiem Hellasu WeronaMutu-Verona: Firma per comproprieta' [data dostępu: 2000-07-09] Raport Interu Mediolan z 30 czerwca 2001 roku. . Do klubu w tym czasie dołączyli także: Mauro Camoranesi (późniejszy kolega Mutu w Juventusie Turyn), Alberto Gilardino (późniejszy kolega Mutu w ACF Fiorentina) oraz Massimo Oddo i stanowił wraz z nimi o sile klubu. 10 lutego 2001 roku wygranym 3:2 meczu z borykającym się problemami AS Bari w ramach 18. kolejki sezonu 2000/2001, Mutu zdobył 2 gole (53' i 69' minuta)Italy 2000/01 . Klub zakończył rozgrywki ligowe na 15. miejscu, w związku z czym musiał przystąpić do baraży z 14. drużyną w tabeli ligowej Regginą Calcio, z którą wygrał tę rywalizację (1:0, 1:2), dzięki czemu pozostał w Serie A. W czerwcu 2001 roku Hellas Werona wykupiła Mutu za 5 100 000 lirów włoskich (2 633 930 euro). W sezonie 2002/2003 w ramach wypożyczenia z opcją wykupu reprezentował barwy AC Parmy. Świetna forma przyniosła Mutu nominację do plebiscytu Złotej Piłki – nagrody na najlepszego zawodnika w Europie, w którym ostatecznie z 1 głosem zajął 22. miejsce (ex aequo z Filippo Inzaghim, Janem Kollerem, Ronaldinho oraz Francesco Toldo)European Footballer of the Year ("Ballon d'Or") 2003 Dumitru Macri, primul fotbalist român nominalizat la Balonul de Aur! Gică Hagi, aproape de succes în 1994 [data dostępu: 2018-11-30] .
Chelsea Londyn Latem 2003 roku nowym właścicielem angielskiej Chelsea Londyn został rosyjski multimiliarder, właściciel Gazpromu – Roman Abramowicz, który nie oszczędzał na transferach przed rozpoczęciem sezonu 2003/2004, gdyż do klubu trafiło wielu czołowych zawodników w Europie, w tym Mutu, za którego 12 sierpnia 2003 roku, władze Chelsea Londyn zapłaciły władzom AC Parmy 22 500 000 euro (15 800 000 funtów brytyjskich) oraz podpisała z zawodnikiem 5-letni kontraktMutu completes Chelsea switch [data dostępu: 2003-08-12] [data dostępu: 2009-07-31] , dzięki czemu The Blues stała się ona jedną z najlepszych drużyn piłkarskich na świecie.
W drużynie The Blues zadebiutował 23 sierpnia 2003 roku w wygranym 2:1 meczu u siebie z Leicesterem City, w którym w 45. minucie zdobył także pierwszego w drużynie gola, tym samym ustalając wynik meczu, a w 69. minucie został zastąpiony przez Jespera GrønkjæraMutu strike downs Foxes [data dostępu: 2003-08-23] . W pierwszych trzech meczach Mutu imponował skutecznością, gdyż zdobył 4 gole w 3 meczach (1 z Leicesterem City – 2:1, 1 z Blackburn Rovers – 2:2, 2 z Tottenhamem Hotspur – 4:2)Mutu the tank engine keeps master's train set steaming [data dostępu: 2003-09-15] . W sezonie 2003/2004 zdobył z drużyną The Blues wicemistrzostwo Anglii oraz dotarł do półfinału Ligi Mistrzów, w którym drużyna The Blues przegrała rywalizację z rewelacją tych rozgrywek – z występującym we francuskim Ligue 1 AS Monaco (1:3, 2:2).
Na początku sezonu 2004/2005 Mutu miał trudną relację z nowym trenerem drużyny The Blues – José Mourinho, z którym nawzajem oskarżał się o kłamstwo dotyczące kontuzji Mutu w meczu eliminacyjnym mistrzostw świata 2006 z reprezentacją Czech (0:1), rozegranym 6 października 2004 roku na Toyota Arenie w PradzeMutu hits out at Mourinho [data dostępu: 2004-10-06] . Wkrótce po wykryciu w organizmie Mutu niedozwolonego środka dopingującego (kokaina), zawodnik został zdyskwalifikowany na okres 7 miesięcyFiorentina's Adrian Mutu given nine-month ban for second failed drugs test [data dostępu: 2010-04-19] .
Odszkodowanie za naruszenie kontraktu Na początku 2005 roku Chelsea Londyn zaczęła się domagać odszkodowania od Mutu za naruszenie kontraktuMutu contests compensation ruling [data dostępu: 2005-05-13] , a Komisja Apelacyjna FA ds. Premier League uznała, że zawodnik naruszył warunki kontraktu bez uzasadnionej przyczyny, dzięki czemu Chelsea Londyn mogła ubiegać się o odszkodowanie od zawodnika [data dostępu: 2009-11-06] . Mutu w kwietniu 2005 roku złożył swoje pierwsze odwołanie do Sportowego Sądu Arbitrażowego (CAS) w Lozannie, jednak w grudniu 2005 roku apelacja została oddalona. 11 maja 2006 roku władze Chelsea Londyn złożyły do FIFA przeciwko Mutu wniosek o przyznanie odszkodowania, jednak Izba ds. Rozstrzygania Sporów FIFA uznała, że nie ma podstaw do roszczeń ze strony klubu, jednak 2006 roku władze Chelsea Londyn złożyły odwołanie do Sportowego Sądu Arbitrażowego w Lozannie. 21 maja 2007 roku apelacja została uwzględniona i sprawa ponownie została ponownie skierowana do Izby ds. Rozstrzygania Sporów FIFA (DRC).
7 maja 2008 roku Izba ds. Rozstrzygania Sporów FIFA uznała, że Mutu musi zapłacić 17 173 990 euro (14 650 000 funtów brytyjskich odszkodowania Chelsea Londyn za naruszenie warunków kontraktu bez uzasadnionej przyczyny [data dostępu: 2009-07-31] [data dostępu: 2008-08-15] . Wysokość odszkodowania obejmowała: 16 500 000 euro niezamortyzowanej części opłaty za przelew AC Parmie, 307 340 euro niezamortyzowanej części opłaty za rejestrację, którą otrzymał Mutu oraz 366 650 euro niezamortyzowanej części opłaty na rzecz agenta, jednak nie uwzględniono kwoty wypłaconej zawodnikowi przez Chelsea Londyn (rozliczenie za świadczone usługi) oraz umowy o pracę o wartości 10 858 500 euro. Mutu musiał zapłacić w ciągu 30 dni od podjęcia decyzji przez Izbę ds. Rozstrzygania Sporów FIFA, jednak Mutu ponownie złożył odwołanie do Sportowego Sądu Arbitrażowego w LozannieMutu lodges appeal over damages [data dostępu: 2008-09-05] , jednak 31 lipca 2009 roku zostało ono oddalone, a Mutu musiał zapłacić Chelsea Londyn kwotę wraz z odsetkami w wysokości 5% rocznie, od 12 września 2008 roku do dnia wejścia w życie płatności, jednak sprawa została przekazana do Komisji Dyscyplinarnej FIFA. Zawodnik musiał także pokryć koszty arbitrażu obu stronom, w tym 50 000 franków szwajcarskich na rzecz Chelsea Londyn. Była to wówczas najwyższa kara finansowa w historii FIFAMutu loses Chelsea damages appeal [data dostępu: 2009-07-31] .
Mutu w przypadku niewywiązania się z obowiązku wypłacenia odszkodowania mógł dostać ukarany dyskwalifikacją od FIFA [data dostępu: 2008-12-20] , chociaż grupa prawników kwestionowała tę decyzjęAdrian Mutu Unlikely To Be Banned - Italian Lawyer [data dostępu: 2009-08-29] . Mutu w październiku 2009 roku złożył swoje trzecie odwołanie, tym razem do Federalnego Sądu Najwyższego Szwajcarii, jednak zostało ono oddalone i tym samym Mutu musiał zapłacić Chelsea Londyn 17 000 000 euro odszkodowaniaMutu must pay Chelsea euro17M damages in cocaine case [data dostępu: 2010-06-14] [data dostępu: 2010-06-14] . W 2013 roku Izba ds. Rozstrzygania Sporów FIFA orzekła o wspólnym wypłaceniu odszkodowania przez Livorno Calcio oraz Juventus Turyn, jednak władze obu klubów odwołały się do Sportowego Sądu Arbitrażowego w Lozannie [data dostępu: 2013-10-31] , jednak Sportowy Sąd Arbitrażowy w Lozannie uchylił decyzję Izby ds. Rozstrzygania Sporów FIFA, zatem Mutu jako jedyny został zobowiązany do wypłacenia odszkodowania Chelsea Londyn.
W 2018 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka odrzucił odwołanie Mutu przeciwko orzeczeniu Sportowego Sądu Arbitrażowego w Lozannie z 2015 rokuAdrian Mutu: Former Chelsea striker loses latest appeal against damages for breach of contract [data dostępu: 2018-10-02] .
Juventus Turyn 12 stycznia 2005 roku Mutu podpisał kontrakt z włoskim Juventusem Turyn, mimo obowiązującej go dyskwalifikacji do 18 maja 2005 roku, gdyż Juventus Turyn nie miał wolnego miejsca na zakup innego zawodnika spoza Unii EuropejskiejSpinelli: «Un favore In cambio 2 giovani» [data dostępu: 2005-01-19] Via libera a Mutu dall' Inghilterra [data dostępu: 2005-01-29] . Zdobył z klubem dwukrotnie mistrzostwo Włoch (2005, 2006), jednak oba tytułu zostały później odebrane w wyniku afery korupcyjnej tzw. calciopoli, dodatkowo Juventus Turyn został zdyskwalifikowany do Serie B. Wkrótce wielu zawodników Starej Damy, w tym Mutu opuścili klub.
ACF Fiorentina lewo|mały|253x253px|Mutu w barwach Fioletowych w sezonie 2007/2008 Po degradacji Juventusu Turyn do Serie B, Mutu wraz z innymi zawodnikami Starej Damy, zadecydował się na opuszczenie klubu. 8 lipca 2006 roku oficjalnie ogłoszono o podpisaniu kontraktu Mutu z ACF Fiorentina za 8 000 000 euro, w której Mutu przeżył najlepszy okres w swojej karierze piłkarskiej, a przede wszystkim stanowił o sile drużyny Fioletowych, która w tamtym okresie była jedną z czołowych włoskich drużyn piłkarskich. W sezonie 2006/2007 został nagrodzony Złotym Guerinem – nagrodą dla najlepszego zawodnika Serie A w danym sezonie. W sezonie 2007/2008 Fioletowi dotarli do półfinału Pucharu UEFA, w przegrali rywalizację po serii rzutów karnych 4:2 ze szkockim Glasgow Rangers (2 mecze tej rywalizacji zakończyły się bezbramkowym remisem).
Świetna forma Mutu w drużynie Fioletowych oraz dobry występ na mistrzostwach Europy 2008 w Austrii i w Szwajcarii sprawiły, że w lipcu 2008 roku zainteresowanie zawodnikiem wyraziła AS Roma, która złożyła ofertę za Mutu w wysokości od 18 do 20 000 000 euro, jednak Mutu ostatecznie zdecydował się pozostanie w drużynie Fioletowych oraz podpisanie nowego, obowiązującego do końca sezonu 2011/2012 kontraktu.