thumb|Kalina koralowa thumb|Piżmaczek wiosenny Szczeciowce (Dipsacales Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych, w systemie Reveala w latach 90. XX wieku zaliczany do klasy Rosopsida, w systemach APG z XXI łączony m.in. z astrowcami i selerowcami we wspólny klad astrowych właściwych (ang. euasterids) odpowiadający w ujęciu Ruggiero i in. nadrzędowi astropodobnych Asteranae.

Dawniej uważano, że szczeciowce są najbliżej spokrewnione z rzędem dereniowców Cornales, które obecnie sytuowane są u podstawy wspólnego pnia kladu astrowych (asterids). Szczeciowce powstały w okresie między 111 a 93 milionami lat temu (niektóre analizy sugerują ich powstanie już 140 milionów lat temu). Istotne zróżnicowanie w obrębie roślin nastąpiło jednak stosunkowo niedawno (10 milionów lat temu), kiedy to wyodrębniły się rodziny (lub podrodziny – w zależności od ujęcia systematycznego) kozłkowatych i szczeciowatychBell, C. D., Donoghue, M. J. 2005. Dating the Dipsacales: Comparing models, genes, and evolutionary implications. American J. Bot. 92: 284-296.. Rośliny tu zaliczane występują głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i śródziemnomorskim na półkuli północnej.

Morfologia Pokrój Drzewa, krzewy i rośliny zielne. Liście Naprzeciwległe, u nasady zrośnięte, zwykle zbiegające, na brzegu gruczołowato ząbkowane. Zwykle niepodzielone, rzadziej pierzasto wcinane. Wiązki przewodzące w ogonku liściowym łukowate. Pąki okryte łuskami. Kwiaty Niewielkie lub średniej wielkości, zwykle obupłciowe, o symetrii promienistej, rzadziej grzbiecistej. Kielich jest trwały, pozostaje na owocu, korona zrosłopłatkowa 4–5-płatkowa. Pręciki w jednym okółku, w kwiatach grzbiecistych mniej liczne. Słupek jest dolny i złożony z 2–5 owocolistków. Kwiaty zebrane są w kwiatostany usytuowane na krańcach pędów.

Systematyka Przynależność do rzędu 45 rodzajów grupujących 1090 gatunków jest współcześnie akceptowana w różnych systemach, ujęcia systematyczne różnią się sposobem grupowania rodzajów w rodziny, których wyróżnianych jest od 2 do 7. Odmienny system hierarchizacji zawarty jest w systemie Takhtajana (1997), który wyróżnił trzy rzędy Dipsacales, Adoxales i Viburnales połączone w obrębie nadrzędu Dipsacanae (odpowiadającego rzędowi Dipsacales w ujęciu systemu Reveala, APG III i APG IV).

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Wraz z m.in. rzędami ostrokrzewowców Aquifoliales, astrowców Asterales i selerowców Apiales tworzy grupę euasterids II w obrębie kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).

Podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Pozycja i podział w systemie Cronquista (1981) Szczeciowce w systemie Cronquista obejmowały ten sam zakres roślin jak we współczesnych systemach APG, ale inaczej były one dzielone. Rodzina piżmaczkowatych Adoxaceae obejmowała tylko rodzaj piżmaczek Adoxa – rodzaje kalina Viburnum i bez Sambucus zaliczane były do przewiertniowatych Caprifoliaceae. Rodzina ta była węziej ujmowana niż współcześnie, bowiem w osobne rodziny wyodrębniane były kozłkowate Valerianaceae i szczeciowate Dipsacaceae.

Pozycja i podział w systemie Takhtajana (1997, 2009) W wersji systemu z 1997 współczesne ujęcie szczeciowców odpowiadało nadrzędowi Dipsacanae, a w wersji z 2009 rzędowi Dipsacales, podobnie jak w systemach APG. W obu wypadkach do tych taksonów przynależały te same rośliny, ale ich aranżacja w rodziny była odmienna – typowo dla tego systemu klasyfikacyjnego wyróżnione zostały liczne, wąsko ujmowane rodziny. Rodzaj kalina Viburnum podnoszony był do rangi monotypowej rodziny Viburnaceae (w 1997 nawet wyodrębniany w rząd Viburnales). Osobno wyróżniane były rodziny Sambucaceae i Adoxaceae, w 1997 łączone w rząd Adoxales. Wyróżniane były poza tym: Caprifoliaceae, Triplostegiaceae, Dipsacaceae i Morinaceae (w systemie z 1997 to one tylko tworzyły rząd Dipsacales). Przypisy