Szachna-Benisz Fiszman / Fischman / (ur. 1870 w Opatowie, zm. 1 lipca 1936 w Warszawie) – przedsiębiorca, gabaj synagogi, filantrop żydowskiego pochodzenia. Nazwisko Fiszmana prezentowane jest różnie w różnych dokumentach, na przykład jako Fischman.
Życiorys Urodził się w Opatowie w rodzinie żydowskiej, jako syn cadyka Pinchasa HaleviegoGrób Szachna-Benisza Fiszmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie.
Był właścicielem nieruchomości w Warszawie i sklepu z galanterią skórzaną. Równocześnie prowadził działalność dobroczynną, którą zajmował się przez całe życie. Działał jak sympatyk Towarzystwa Kultury Polskiej i Żydowskiego Komitetu Kolonii Letnich, tam poznał Janusza Korczaka i odtąd zaczął go wspierać.
thumb|Grób Szachna-Benisza Fiszmana z 1936 r
Jego żoną była Esther Fiszman (ur. 1880 w Ćmielowie – według różnych świadectw zginęła w getcie warszawskim lub w obozie zagłady w Treblince). Urodziła się w rodzinie żydowskiej, jako córka Marka Bleiberga. Z Szachna-Beniszem Fiszmanem miała sześć córek i dwóch synów.Esther Fiszman
Dzieci: Chana Ida (ur. 17.10. 1901 w Opatowie – 11.08.1942 w )Chana Ida FiszmanMalines (Mechelen), transit camp established by the Nazis in Belgium, krawcowa do szycia miarowego, była żona Davidа Bajniszа Cylichа (ur. 29.03. 1897 w Nowe Miasto – 11.08.1942 w )David Bajnisz Cylich, miała syna Pinicha (ur. 15.10.1926 – 11.08.1942 w )Pinich Cylich. Szaindla (ur. 10.07.1903 w Opatowie – 12.09.1942 w )Szaindla FiszmanMalines (Mechelen), transit camp established by the Nazis in Belgium, krawcowa do szycia miarowego, była żona Leiba Owieczki, z małżeństwa z Leibem Owieczką miała syna Emilа Owieczkę (ur. 18 marca 1934 - zm. 18 kwietnia 2014 w Brukseli), który był właścicielem sklepu odzieżowego, mieszkał i pracował w Liège. Felia (ur. 1905 w Warszawie - zm. w getcie warszawskim), dentystka, była żona Marka Gruenspanа (ur. 1900 - zm. w getcie warszawskim), dentystka, miała dwóch synów: Pawła Gruenspana (ur. 21 października 1920 w Warszawie - zm. 30 stycznia 2000 w Szczecinie) lidera orkiestry jazzowej, pianistę, kompozytoraMarian Fuks: Księga sławnych muzyków pochodzenia żydowskiego (Kompozytor niewidomy - Paweł Gruenspan (1920-2000) /132 / Liczba stron:472. 2003 ISBN 83-7063-364-1 i Davida (ur. 1925? w Warszawie - zm. w getcie warszawskim), żydowskiego działacza ruchu oporu podczas II wojny światowej, który był członkiem Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestnikiem powstania w getcie warszawskim, o pseudonimie Jurek, był w oddziale Marka EdelmanaThe Institute for Visual History and Education: Rozmówca: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna WiszniewiczUSC Shoah Foundation: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz. Data: 12 kwietnia 1997 (2 kaseta) od 2 min. Czarna (ur. 23 lutego 1907 w Warszawie - zm. 1981 w Brukseli), przedsiębiorca, była żona Banatа (Bernardа) Unikowskiego (ur. 1904 - zm. 1990 w Brukseli), miała dwoje dzieci: syna Charlesа (ur. 5 marca 1937 - 20 marca 2025), рrawnika i córkę Friedę (1935), wolnego zawodu. Debora (ur. 1913 w Warszawie - zm. w getcie warszawskim), studentka. Max Fishman (ur. 12.12.2015 w Warszawie – w 24.09.1985 w Kiszyniowie) kompozytor, pianista, pedagogMax Fishman kompozytor, pianistaMax FishmanPolish-Moldovan composer, pianist and teacher Max Fishman. Jego żoną była Lidia Axionovа ((ur. 19.07.1923 w Engelsie - w 18.09.2019 Kiszyniowie), profesor, dyrygentka, Honorowa Artystka Mołdawskiej SRR[https://web.archive.org/web/20230620035303/https://ava.md/2023/02/23/pervyy-professor-horovogo-dirizhirovaniya/ Первый профессор хорового дирижирования Молдовы. К 100-летию со дня рождения Л.В. АксёновойВиктория Михай: В поисках добра и истины. Аксёновы. AVA 4.12.2017Soviet- Moldovan conductor Lydia AxionovaLarisa Balaban: ‘’The mysteries of Lidia Axionova’s school’’ Magazine Moldova 09 2009 z którą miał dwóch synów: Băno Axionova (ur. 2 kwietnia 1946 w Mińsku), aktora, reżysera, scenarzystę, pedagoga teatru, posiadacza tytułu Zasłużony Artysta Mołdawskiej SRRМария Станкевич: Игры без поддавков. Прошлое и настоящее актёра и режиссёра Бэно Аксёнова 10 мая 2021 г.Ministerul Educaţiei, Culturii și Cercetării al Republicii Moldova. Biblioteca Naţională a Republicii Moldova. Calendar Naţional 2021 Băno Axionov Р.138 ISSN 1857-1549Soviet and Moldovan actor, director and drama instructor Beno_Axionov i Artura Aksenova (ur. 5 lipca 1956 w Kiszyniowie), pianistę i pedagogaArtur Aksenov PianoA. M. Axionov (otwietstwiennyj riedaktor): Rieżissura igry na fortiepiano: B. M. Bierlin-muzykant, licznost Moskwa: Rossijskaja akadiemija muzyki im. Gniesinych, 2006 (А. М. Аксёнов (ответственный редактор): Режиссура игры на фортепиано: В. М. Берлин-музыкант, личность Москва: Российская академия музыки им. Гнесиных, 2006)Serghei Pojar: ‘’Artur Aksenov: Chișinău – Moscow – Washington, D.C. …’’ Magazine Moldova 10-11 2009 Bill Blankenship: Russian pianist plays Grace concert Thursday, November 13, 2008.
Szachna-Benisz Fiszman został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 92, rząd 3). Stela jego nagrobka leży przewrócona na ziemiGrób Szachna-Benisza Fiszmana w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie.
Przypisy
Bibliografia Szachna-Benisz Fiszman (Шахна - Бениш Фишман) Tamara Melnik, associate professor, PhD in the study of arts: Composer and Professor Max Fishman Ministerul Culturii al Republicii Moldova. Academia de Muzică, Teatru şi Arte Plastice. In: Anuar ştiinţific: muzică, teatru, arte plastice, 2011, nr. 1-2(12-13) pp. 85-90. ISSN 1857-2251 Ilana Elizarova: Without the right to create. To the 100th anniversary of the composer, pianist, teacher Max Fishman Jewish World (newspaper of Russian-speaking America) 01/09/2015 Olga Bulytshevskaia, journalist and art critic: Music enlivens life. To the 100th anniversary of the birth of composer Max Fishman. AVA.MD November 4, 2015 Marian Fuks: Księga sławnych muzyków pochodzenia żydowskiego (Kompozytor niewidomy - Paweł Gruenspan (1920-2000) /132 / Liczba stron:472. 2003 ISBN 83-7063-364-1 Валентина Склярова: Театр Бэно Аксёнова Chişinău F.E.P. "Tipografia Centrală" 2006 160 p.: foto ISBN 978-9975-78-480-1
Linki zewnętrzne The Institute for Visual History and Education: Rozmówca: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz Data: 12 kwietnia 1997 USC Shoah Foundation: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz. Data: 12 kwietnia 1997 (1 kaseta) USC Shoah Foundation: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz. Data: 12 kwietnia 1997 (2 kaseta) USC Shoah Foundation: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz. Data: 12 kwietnia 1997 (3 kaseta) USC Shoah Foundation: Paweł Gruenspan. Prowadząca wywiad: Joanna Wiszniewicz. Data: 12 kwietnia 1997 (4 kaseta)
Kategoria:Żydowscy przedsiębiorcy Kategoria:Członkowie Towarzystwa Kultury Polskiej Kategoria:Żydzi związani z Warszawą Kategoria:Żydowscy działacze społeczni Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1936 Kategoria:Ludzie urodzeni w Opatowie