Nowy Łupków (do 2011 Łupków) – osada w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza. Ma status sołectwa.

W skład sołectwa Nowy Łupków wchodzi także wieś Zubeńsko.

W osadzie znajduje się przystanek kolejowy oraz końcowy dworzec nieczynnego obecnie odcinka Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej, który łączył ją z Cisną i Smolnikiem. Miejscowość jest siedzibą parafii św. Piotra i Pawła należącej do dekanatu Rzepedź w archidiecezji przemyskiej. Na północnych i wschodnich krańcach wsi przebiega DW897.

Historia Nowy Łupków powstał w rejonie stacji kolejowej Łupków, po wybudowaniu tutaj linii kolejowej w 1872 roku. Była to osada kolejarska i pracowników leśnych. W osadzie umieszczono następnie przystanek kolejowy. W latach 1890–1898 zbudowano linię kolei wąskotorowej z nowo utworzonej stacji Nowy Łupków do Cisnej, zapewniającą komunikację dla regionu Bieszczadów. Na stacji Nowy Łupków przeładowywano towary, głównie drewno, na kolej normalnotorową.

W okresie międzywojennym wieś w powiecie leskim województwa lwowskiego. Stacjonowała w niej placówka Straży Granicznej I linii „Łupków". W latach 1945–1946 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 6 Polaków, paląc wiele gospodarstw. 20 marca 1945 zaatakowali też miejscową strażnicę WOP. Jej załoga po kilkugodzinnej walce przebiła się na terytorium Czechosłowacji, skąd przedostała się do Leska.

Po II wojnie światowej utworzono tam duży PGR. Od 1968 znajduje się tutaj zakład karny (więzienne gospodarstwo rolne), w czasie stanu wojennego internowano tutaj działaczy „Solidarności”. W 1994 roku kolej wąskotorowa zaprzestała funkcjonowania i po wznowieniu ruchu turystycznego już nie dojeżdżała do Nowego Łupkowa.

1 stycznia 2011 zmieniono urzędowo nazwę miejscowości z Łupków na Nowy ŁupkówRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 2010 r. ().

Galeria

Ludzie związani z Nowym Łupkowem

Zobacz też Stary Łupków Zakład Karny Łupków Strażnica WOP Łupków Przejście graniczne Łupków-Palota Graniczna Placówka Kontrolna Łupków Placówka Straży Granicznej w Łupkowie.

Przypisy Raport o stanie gminy Komańcza w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 13 gminy, sołtysi

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne

Kategoria:Nowy Łupków