mały mały|Askospory Trzonecznica rdzawa, trzonecznica czarnoowockowa (Chaenotheca ferruginea (Turner ex Sm.) Mig.) – gatunek grzybów z klasy Coniocybomycetes. Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest do porostów.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum:Chaenotheca, Coniocybales, Incertae sedis, Coniocybomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisali w 1813 r. Dawson Turner i James Edward Smith, nadając mu nazwę Calicium ferrugineum. Później przez różnych uczonych zaliczany był do różnych rodzajów porostów w randze gatunku, odmiany lub formy. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w 1930 r. Emil Friedrich August Walther Migula.
Ma ponad 20 synonimów. Niektóre z nich: Chaenotheca melanophaea (Ach.) Zwackh 1862 Cyphelium ferrugineum (Turner ex Sm.) Ach. 1817 Cyphelium melanophaeum (Ach.) Körb. 1855 Phacotium ferrugineum (Turner ex Sm.) Trevis. 1862 Polska nazwa według Wiesława Fałtynowicza.
Morfologia Plecha Skorupiasta, o grubości do 0,8 mm, białożółta lub szara, zwykle z jasnordzawymi lub rdzawymi plamkami. Składa się z pojedynczych lub tworzących skupiska drobnych ziarenek, brodaweczek lub ich mieszaniny. Zawiera glony protokokkoidalne. Owocniki Mazaediowe, o wysokości 1–2 mm, zbudowane z główki i trzonu. Główka kulista, stożkowata, soczewkowata lub kieliszkowata, o średnicy 0,2–0,8 mm, ciemnobrązowa, na górnej stronie oprószona. Trzonek o wysokości 1–2 mm, o barwie od ciemnobrunatnej do czarnej. Mazaedium nieco wypukłe, brunatne. Cechy mikroskopowe Worki cylindryczne do wąsko maczugowatych, 8-zarodnikowe, 1–2 rzędowe, szybko rozpadające się. Askospory o średnicy 7–8 µm, kuliste, w okresie dojrzewania grubo i nieregularnie spękane.
Reakcje barwne porostów Plecha K+ silnie czerwona; masa askospor z żółtawym czerwonym pigmentem K+.
Występowanie i siedlisko Jest szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej. Jego północna granica zasięgu sięga po północne krańce Półwyspu Skandynawskiego. Podano jego stanowiska także w Ameryce Południowej, Australii i na Nowej Zelandii. W Polsce jest pospolity, w piśmiennictwie naukowym podano liczne jego stanowiska. Na niżu Polski występuje częściej, w górach jest rzadszy.
Porost nadrzewny. Występuje w starych, świetlistych lasach na korze drzew iglastych i liściastych, na drewnie rzadko.
Przypisy
Kategoria:Coniocybomycetes Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Porosty