Wenus z Malty – zespół 39 ludzkich figurek (całych postaci lub ich części) typu paleolityczna Wenus z epoki górnego paleolitu, wykonanych z ciosu mamuta, znaleziony na stanowisku archeologicznym Malta (w obwodzie irkuckim na Syberii w Rosji)Strona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. znalezisk z Malty Strona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. rzeźb Wenus z Malty. Datowany jest na ok. 23 000 - 18 000 lat temu i reprezentuje kulturę zbliżoną do graweckiej.
Figurki określane jako Wenus znaleziono na stanowisku Malta, które znajduje się na skraju wsi o tej samej nazwieStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. Malty . Wydobył je, wraz z innymi zabytkami kultury maltańsko-bureckiej, zbliżonej do kultury graweckiej, zespół Michaiła Gierasimowa, który pracował tu w okresie od 1928 do 1958Strona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. Malty Lbova L. 2021: The Siberian Paleolithic site of Mal’ta: a unique source for the study of childhood archaeology. Evolutionary Human Sciences 3, e9, 1–11. https://doi.org/10.1017/ehs.2021.5. Warstwa kulturowa, z której pozyskano artefakty datowana jest na ok. 23 000 - 18 000 lat temuStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. Malty . Grupa figurek ludzkich z Malty obejmuje 39 egzemplarzy, zarówno całych postaci, w tym niewykończonych i uszkodzonych, jak i samych główStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. rzeźb Wenus z Malty. Figurki mają wysokość od 4 do 13 cmCirotteau Th., Kerner J., Pincas E., 2023: Lady Sapiens. Prawdziwa prehistoria kobiet. Wyd. Znak, Kraków, strona 88. Wykonano je z ciosów mamutaStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. znalezisk z Malty . Przedstawiają w większości postacie kobiece, o bardzo różnych sylwetkach (zarówno mocno otyłe, jak i bardzo szczupłe), ale są też figurki ludzi bez zidentyfikowanej płci, zarówno dorosłych, jak i dzieci oraz nastolatkówStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. rzeźb Wenus z Malty. Proporcje ciała niektórych z postaci są nieanatomiczne, rysy twarzy oddane w sposób bardzo schematyczny i uproszczony, stopy często nie są wyróżnione. W dolnej części nóg u kilku postaci twórcy wykonali otwórStrona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. rzeźb Wenus z MaltyLbova, L. V., Volkov, P. V., Bocharova, E. N., Kovalev, V. S. & Khaykunova, N. A., 2017: The techniques of modeling and decorating upper paleolithic anthropomorphic figurines from Malta, Eastern Siberia. Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia. 45 (3), strona 52. Wiele postaci pokryta jest rzeźbieniami, które wg badaczy przedstawiają lub mogą przedstawiać (nie zawsze interpretacja jest pewna) całe ubrania, pojedyncze elementy odzieży (np. kaptury i inne nakrycia głowy, pasy) lub niewielkie plecakiCirotteau i in. 2023, s. 88, 89Strona Nowosybirskiego Uniwersytetu Państwowego nt. rzeźb Wenus z Malty. Na niektórych figurkach Wenus stwierdzono pozostałości pigmentów, co świadczy, że były one pierwotnie barwione kolorami zielonym, niebieskim i czerwonymLbova L., Volkov P., 2017:: Pigment decoration of Palaeolithic anthropomorphous figurines from Siberia. Rock Art Research, 34 (2), s. 169–178. .
Figurki antropomorficzne z Malty przechowywane są w czterech rosyjskich muzeach, w tym w Ermitażu, petersburgskiej Kunstkamerze i Muzeum Historycznym w MoskwieLbova, L. V., Volkov, P. V., Bocharova, E. N., Kovalev, V. S. & Khaykunova, N. A., 2017: The techniques of modeling and decorating upper paleolithic anthropomorphic figurines from Malta, Eastern Siberia. Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia. 45 (3), strona 49Лбова Л. В., 2018: Символический интеракционизм мальтинской антропоморфной палеолитической скульптуры. Искусство Евразии, №2(9), str. 27. DOI: 10.25712/ASTU.2518-7767.2018.02.002. u50070366/1070646/8/.
Przypisy
Kategoria:Akt (rzeźba) Kategoria:Paleoantropologia Kategoria:Archeologia Rosji Kategoria:Paleolit górny Malta