mały|Liospiriferina rostrata, przedstawiciel spiriferinidów z liasu Francji. Rozwarta muszla od strony przedniej; we wnętrzu widoczne spiralium. Spiriferinida – wymarły rząd ramienionogów żyjących od dewonu do jury.
Charakterystyka Spiriferinida należą do podtypu Rhynchonelliformea, odpowiadającego w przybliżeniu dawniej wyróżnianej gromadzie ramienionogów zawiasowych (Articulata), którego przedstawiciele odznaczają się wapienną muszlą i obecnością zawiasów. W obrębie tego podtypu należą do gromady Rhynchonellata, wyróżnianej na podstawie mikrostruktury muszli.
Spiriferinidy charakteryzują się szkieletem lofoforu (brachidium) w formie spiralium ułożonego bocznie (lateralnie) lub tylno-bocznie (postero-lateralnie), obecnością jugum i perforowaną (ang. punctate) muszlą. Dwie ostatnie cechy pozwalają na odróżnienie spiriferinidów od spiriferidów (s.s.); dawniejsi systematycy nie odróżniali tych dwóch rzędów.
Rząd ten dzieli się na dwa podrzędy:
Cyrtinidina Carter & Johnson, 1994 (dolny dewon–dolna jura): muszle o skorupkach brzusznych ze złożonymi strukturami, służącymi do przyczepu mięśni adduktorów; Spiriferinidina Ivanova, 1972 (górny dewon–dolna jura): skorupki brzuszne bez takich struktur.
Występowanie Jednym z najbardziej znanych przedstawicieli spiriferinidów jest rodzaj Cyrtina o szerokim rozmieszczeniu paleogeograficznym i długim zasięgu stratygraficznym. Do tego rodzaju należą najstarsi znani przedstawiciele rzędu. Cyrtiny znane są od wczesnego dewonu po karbon z wielu miejsc na całym świecie. W obrębie tego rodzaju opisano ponad sto gatunków.
W liasie istniały gatunki o muszlach mocno żebrowanych (rodzaj Spiriferina), słabo żebrowanych (rodzaj Callospiriferina) i gładkich (rodzaj Liospiriferina). Ostatni przedstawiciele tego rzędu wymarli w toarku.
W Polsce cyrtiny występują na przykład w środkowodewońskiej formacji skalskiej. Przedstawiciele spiriferinidów występują również w triasie Śląska oraz Tatr.
Przypisy
Kategoria:Wymarłe ramienionogi