mały|Kozy padłe na pustyni Gobi w efekcie czarnego dzud Dzud (, , żut, , dżut) – w Mongolii i niektórych stepowych krajach Azji Centralnej określenie klęski żywiołowej związanej z anomalią klimatyczną podczas chłodnej pory roku, prowadzącej do masowego padania zwierząt hodowlanych.
Przeważnie występuje dzud biały (cagaan dzud), który polega na niezwykle obfitym opadzie śniegu, tworzącym pokrywę uniemożliwiającą zwierzętom dokopanie się do trawyUNDRR.Murzajew 1957, strona 49.. Tego rodzaju dzud odpowiada za największe padnięcia zwierząt. Podobny efekt powoduje dzud żelazny (szklany), przy czym w tym przypadku brak dostępu do traw wynika z ich pokrycia twardą i grubą warstwą lodu. Ma miejsce zazwyczaj jesienią lub wiosną. Czarny dzud (char dzud) zachodzi, gdy po letniej suszy przychodzi bezśnieżna zima.
Według danych z publikacji z lat 80. XX w. biały dzud z największą częstotliwością występował w Mongolii na pustyni Gobi (3-5 razy w ciągu dekady), w strefie stepowej i leśno-stepowej 3-4 razy na dekadę, a w strefie tajgi – 2-3 razy/dekadęGungaadasz 1986, s. 48–49..
Poza Mongolią dzut (żut, dżut) występuje też w Kazachstanie, Kirgistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie oraz w UzbekistanieСветлана Ковальская: Джут в казахской степи ..
Przypisy
Bibliografia Gungaadasz B., 1986: Mongolska Republika Ludowa. PWN. Murzajew E., 1957 – Mongolia. Opis fizycznogeograficzny. PWN. Strona o dzud na portalu UNDRR United Nations Office for Disaster Risk Reduction
Kategoria:Klęski żywiołowe Kategoria:Mongolia Kategoria:Kazachstan