Dennis Abraham Livson (ur. 24 listopada 1946 w Helsinkach, zm. 9 listopada 2013 w Turku) – fiński producent telewizyjny i filmowy, przedsiębiorca oraz lokalny polityk pochodzenia żydowskiego.
Najbardziej znany jako twórca i producent serialu animowanego Muminki (Muumilaakson tarinoita) oraz pełnometrażowego filmu Kometa nad Doliną Muminków, a także pomysłodawca i budowniczy parku rozrywki Świat Muminków (Muumimaailma) w Naantali. W latach 2008–2012 zasiadał w radzie miejskiej Naantali z ramienia Partii Centrum.
Wczesne lata i edukacja Dennis Livson był fińskim Żydem, a jego językiem ojczystym był szwedzki. Dzieciństwo i młodość spędził w Helsinkach. W 1967 roku wyjechał do Izraela, aby bliżej poznać życie w kibucach i kształcić się na instruktora młodzieży. Kiedy wybuchła wojna sześciodniowa, Livson z poczucia obowiązku zgłosił się jako ochotnik do armii izraelskiej i został skierowany do pilnowania schronu przeciwbombowego w pobliżu góry Karmel w Haifie. Po latach przyznał, że doświadczenia z tego okresu ukształtowały jego postawę pacyfistyczną.
Po powrocie do Finlandii pracował jako instruktor młodzieży, a następnie ukończył studia na Helsińskiej Wyższej Szkole Handlowej, uzyskując tytuł magistra nauk ekonomicznych.
Kariera telewizyjna i filmowa W latach 1970–1975 Livson pracował w dziale sprzedaży międzynarodowej komercyjnej stacji telewizyjnej Mainostelevisio (MTV). Jego kariera w MTV zakończyła się nieporozumieniami z kierownictwem, po czym Livson został przedsiębiorcą i zaczął produkować własne programy, m.in. dokumenty przyrodnicze. Pracował także jako dyrektor programowy helsińskiej telewizji kablowej Helsingin Kaapelitelevisio, zanim przeniósł się do Holandii, gdzie zaangażował się w tworzenie programów dla dzieci pozbawionych przemocy, współpracując m.in. przy projekcie kanału Kindernet.
Zależało mu na produkcjach dla dzieci niosących wyraźne przesłanie edukacyjne. W latach 1989–1991 był producentem wykonawczym holendersko-japońskiego serialu animowanego Alfred J. Kwak.
Muminki Livson od początku lat 70. starał się o prawa do ekranizacji książek o Muminkach. Sukces Alfreda J. Kwaka oraz fakt, że – podobnie jak rodzina Janssonów – mówił po szwedzku, pomogły mu przekonać autorkę Tove Jansson i jej brata Larsa. Livson zlecił japońskiemu studiu animacji wykonanie trzyminutowego materiału pilotażowego; gdy Tove Jansson obejrzała animację, miała wykrzyknąć: „Dom lever ju!” („Oni żyją!”) i wyrazić zgodę na produkcję.
W latach 1990–1992 Livson wyprodukował 104 odcinki serialu Muumilaakson tarinoita (Muminki), z czego 101 wyemitowano w fińskiej telewizji. W 1992 roku wyprodukował również pełnometrażowy film kinowy Kometa nad Doliną Muminków (Muumipeikko ja pyrstötähti). W latach 80. i 90. był ponadto producentem lub producentem wykonawczym innych seriali animowanych, takich jak Ox Tales, Cubitus, Star Street czy Bamboo Bears.
W latach 2000. planował wyprodukować kolejny film pełnometrażowy na podstawie książki Tato Muminka i morze, jednak spadkobiercy Tove Jansson nie wyrazili zgody na adaptację.
Świat Muminków i działalność na Hawajach thumb|Dom Muminków w parku Świat Muminków w Naantali Zainspirowany sukcesem serialu, wiosną 1992 roku Livson wpadł na pomysł stworzenia parku rozrywki opartego na świecie Muminków. W przeciwieństwie do innych propozycji, które zakładały budowę metalowych atrakcji i kolejek, Livson zaproponował Tove Jansson park zbudowany wyłącznie z naturalnych materiałów – drewna i kamienia, wpisany w nadmorski krajobraz i szanujący przyrodę. Jansson poparła ten pomysł.
W kwietniu 1993 roku Livson podpisał umowę dzierżawy z miastem Naantali i w ciągu zaledwie 10 tygodni zbudował oraz otworzył park rozrywki Świat Muminków (Muumimaailma) na wyspie Kailo. Inwestycja okazała się sukcesem i do dziś stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych Finlandii.
Pod koniec lat 90. Livson mieszkał w Lahainie na hawajskiej wyspie Maui. Próbował tam zrealizować kolejny projekt parku tematycznego w kompleksie Maui Tropical Plantation w Waikapu, który miał również promować lokalne rolnictwo. Plan upadł, gdy lokalna komisja ds. zagospodarowania przestrzennego odrzuciła wniosek, argumentując, że zagraniczne postacie z bajek nie powinny promować hawajskich wartości, które winny opierać się na lokalnej mitologii. Po porażce projektu Livson doprowadził do emisji serialu Muminki w lokalnej stacji KFVE-TV – od stycznia 1999 roku serial emitowano z hawajskojęzyczną piosenką przewodnią. Otwarty przez niego sklep z pamiątkami w Lahainie został zamknięty w 2004 roku.
Przedsiębiorstwo i późniejsze lata Livson był właścicielem firmy Dennis Livson Enterprises, która posiadała prawa do serialu i zarządzała parkiem Świat Muminków. W 2002 roku, zmagając się z uciążliwymi bólami kręgosłupa, sprzedał firmę szwajcarskim partnerom biznesowym. Gdy w 2007 roku jego stan zdrowia się poprawił, odkupił przedsiębiorstwo z powrotem.
W 2012 roku przeszedł na emeryturę i przekazał firmę oraz park swoim synom, choć do końca życia zasiadał w jej radzie nadzorczej.
Życie prywatne i śmierć thumb|Postać Włóczykija (fiń. Nuuskamuikkunen) w parku Muumimaailma – z tą postacią Livson najbardziej się identyfikował Livson był żonaty z Yolanda. W wywiadach wielokrotnie podkreślał, że spośród postaci książek Tove Jansson najbardziej identyfikuje się z Włóczykijem (Snufkinem) – ze względu na jego niezależność, ducha przygody i coroczne ucieczki na zimę do cieplejszych krajów.
Zmarł po ciężkiej chorobie 9 listopada 2013 roku w szpitalu w Turku, na kilkanaście dni przed swoimi 67. urodzinami.
Wybrana filmografia 1978: Tuntematon ystävä (producent) 1978: Runoilija ja muusa (marketing) 1988: Ox Tales (producent) 1989: Cubitus (producent) 1989–1991: Alfred J. Kwak (producent wykonawczy) 1990–1992: Muminki (Muumilaakson tarinoita) (producent) 1991: Star Street (producent wykonawczy) 1992: Kometa nad Doliną Muminków (Muumipeikko ja pyrstötähti) (producent) 1995: Bamboo Bears (producent)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Dennis Livson w bazie Elonet
Kategoria:Fińscy producenci filmowi Kategoria:Fińscy producenci telewizyjni Kategoria:Fińscy przedsiębiorcy Kategoria:Fińscy Żydzi Kategoria:Politycy Partii Centrum (Finlandia) Kategoria:Fińscy samorządowcy Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Ludzie urodzeni w Helsinkach