Nagrody Kulturalne „Solidarności” – nagrody przyznawane w latach 1983–1990 przez Komitet Kultury Niezależnej.

Geneza i historia Nagrody zostały przyznane po raz pierwszy w 1983 (za lata 1981–1982) przez Tymczasową Komisję Koordynacyjną NSZZ „Solidarność” na wniosek Zespołu ds. Kultury powstałego przy podziemnym Regionie Mazowsze NSZZ „Solidarność”. W kolejnych latach były przyznawane samodzielnie przez Komitet Kultury Niezależnej (był to dawny Zespół ds. Kultury pod nową nazwą)Jan Olaszek Kultura, która nie kłamie. Szkic o Komitecie Kultury Niezależnej, w: Wolność i Solidarność, nr 10/2017, s. 84, 94. Mogli ją otrzymać twórcy działający w sposób niezależny, nie popierający propagandy i polityki władz PRL, nawet jeżeli funkcjonowali w obiegu oficjalnymJan Olaszek Kultura, która nie kłamie. Szkic o Komitecie Kultury Niezależnej, w: Wolność i Solidarność, nr 10/2017, s. 94. Wynosiła 100 dolarów amerykańskich, co nie było podawane do publicznej wiadomości.

Laureaci za lata 1981–1982Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 89 Antoni Józef Filipkowski (muzyka) i Maciej Bieniasz (tekst) za piosenkę Idą pancry na Wujek (nagrodzeni autorzy byli w czasie przyznawania nagrody anonimowiBez cenzury 1976-1989. Literatura, ruch wydawniczy, teatr. Bibliografia pod redakcją Jerzego Kandziory, s. 844) Lech Bądkowski za twórczość literacką i publicystyczną oraz redagowanie tygodnika Samorządność Ryszard Bugajski za reżyserię filmu Przesłuchanie Edward Dwurnik za twórczość malarską, w tym cykl obrazów z 1981 przedstawiających "proroczą" wizję późniejszego stanu wojennego – przeciw nagrodzie protestowało część środowiska plastycznego, uważając, że artysta nadmiernie współpracuje z władzami PRL, wystawiając w państwowych galeriachJan Olaszek Kultura, która nie kłamie. Szkic o Komitecie Kultury Niezależnej, w: Wolność i Solidarność, nr 10/2017, s. 95 Eugeniusz Get-Stankiewicz za twórczość graficzną, w tym pracę "Zrób to sam" Zbylut Grzywacz za cykl obrazów "Rekolekcje wiśnickie"Culture.pl: Zbylut Grzywacz Jerzy Jarocki za reżyserię Mordu w Katedrze T.S. Eliota w kościołach warszawskich Tomasz Jastrun za twórczość poetycką Jan Krzysztof Kelus za piosenki Krzysztof Kieślowski za reżyserię filmu Przypadek Marek Nowakowski za tom Raport o stanie wojennym Andrzej Piekutowski za film Chłopi 81 Jan Polkowski za twórczość poetycką Andrzej Szczepkowski za rolę Ambasadora w sztuce Ambasador Sławomira Mrożka w Teatrze Dramatycznym m.st. Warszawy Teatr Ósmego Dnia za spektakl Mandelsztam Janusz Zaorski za reżyserię filmu Matka Królów Zbigniew Zapasiewicz za rolę Łunina w Łuninie, czyli śmierci Kubusia Fatalisty Edwarda Radzinskiego oraz rolę ojca w Pieszo Sławomira Mrożka - obie role w Teatrze Dramatycznym m.st. Warszawy

za rok 1983Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 105 zespół redakcyjny pisma Arka Janusz Bogucki za wystawę Znak Krzyża Andrzej Brzozowski za film Hotel. Calendarium Przemysław Gintrowski za cykl piosenek Pamiątki Zbigniew Herbert za tom wierszy Raport z oblężonego Miasta Łukasz Korolkiewicz za twórczość malarską zespół wydawnictwa Krąg Bogdan Kraśniewski za twórczość malarską Jan Józef Lipski za książkę KOR Witold Lutosławski za III Symfonię Adam Michnik za twórczość literacko-publicystyczną powstałą w czasie uwięzienia twórcy spektaklu Niezapomniany rok 1962 w Teatrze Powszechnym w Warszawie Marek Sapetto za twórczość malarską Leszek Sobocki za twórczość malarską i graficzną Wiktor Woroszylski za twórczość poetycką oraz książkę Kto zabił Puszkina Stefania Woytowicz za twórczość muzyczną za rok 1984Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 114 Stefan Bratkowski za cykl audycji kasetowych Gazeta dźwiękowa Adam Bujak za fotoreportaż z pogrzebu księdza Jerzego Popiełuszki Erazm Ciołek za fotoreportaże społeczne Ewa Dałkowska i Zbigniew Zapasiewicz za spektakl Pan Cogito szuka rady w Teatrze Powszechnym w Warszawie Tadeusz Kaczyński za cykl programów w ramach Filharmonii im. Romualda Traugutta Jerzy Kalina za oprawę plastyczną uroczystości pogrzebowych księdza Jerzego Popiełuszki Krzysztof Krauze za film Jest zespół gazety mówionej Na głos Jerzy Radziwiłowicz za rolę Raskolnikowa w Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego w reżyserii Andrzeja Wajdy w Starym Teatrze w Krakowie Jarosław Marek Rymkiewicz za powieść Rozmowy polskie latem 1983 Wiesław Saniewski za film Nadzór Wanda Szaad (właściwie Janina Jankowska) za audycję kasetową Dezerterzy Małgorzata Szejnert i Tomasz Zalewski za książkę Szczecin: Grudzień -sierpień - grudzień Andrzej Titkow za film Przechodzień Wiesław Wodyk za cykl utworów komponowanych do tekstów współczesnych poetów Zespół 4R (Jacek Fedorowicz z zespołem) za komiks Solidarność. 500 pierwszych dni

za rok 1985Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 129 Jan Bokiewicz za plakaty wystaw niezależnych Krystyna Kersten za książkę Narodziny systemu władzy. Polska 1943-1948 Krzysztof Knittel za kwartet smyczkowy poświęcony pamięci księdza Jerzego Popiełuszki Władysław Kopaliński za Słownik mitów i tradycji kultury Hanna Krall za powieść Sublokatorka kwartalnik Krytyka za różnorodność i wysoki poziom publicystyki Tadeusz Łomnicki za rolę w Ostatniej taśmie Samuela Becketta w Teatrze Dramatycznym m.st. Warszawy Marcel Łoziński i Jacek Petrycki za film Ćwiczenia warsztatowe zespół Nie samym teatrem za spektakl Epitafium św. Kazimierzowi Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWA za różnorodne formy działania Bohdan Skaradziński (pseudonim Kazimierz Podlaski) za książkę Białorusini, Litwini, Ukraińcy. Nasi wrogowie czy bracia? Marek Rostworowski za wystawę Niebo nowe i ziemia nowa? Jerzy Tchórzewski za cykl obrazów "Golgota" Teatr Domowy za profesjonalny model teatru domowego Tomasz Tomaszewski za wystawę fotografii Ostatni Teresa Torańska za książkę Oni Jacek Waltoś za cykl obrazów "Płaszcz miłosiernego Samarytanina" za rok 1986Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 139 Archiwum Solidarności za pierwsze 10 wydanych tomów Janusz Eysymont za twórczość malarską Jacek Fedorowicz za twórczość wideo Krystyna Gryczełowska za film Studnia Wiktoria Kraśniewska (właściwie Barbara Skarga) za wspomnienia Po wyzwoleniu Maciej Kozłowski za zbiór esejów Krajobraz przed bitwą Anna Mizeracka za twórczość graficzną Zygmunt Mycielski za utwór Liturgia serca Igor Newerly za powieść Zostało z uczty bogów pismo Obecność Oficyna Literacka Tadeusz Pałka za film Mieszkanie w bloku Jacek Trznadel za książkę Hańba domowa Piotr Wierzbicki za książkę Struktura kłamstwa nagroda specjalna dla osób, które przyczyniły się do wydania w Państwowym Instytucie Wydawniczym Antologii poezji żydowskiej za rok 1987Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 151 Jerzy Bereś za twórczość rzeźbiarską Maciej Bieniasz za twórczość malarską i rysunkową Jacek Bocheński za książkę Stan po zapaści Waldemar Fydrych za aranżację happeningów Henryk Mikołaj Górecki za utwór Miserere (op. 44 na duży chór mieszany a cappella) Marek Grzesiński za inscenizacje oper Mistrz i Małgorzata Rainera Kunada według Michaiła Bułhakowa i Bramy raju Joanny Bruzdowicz według Jerzego Andrzejewskiego Julia Hartwig za tom poezji Obcowanie Alina Kowalczykowa za książkę Warszawa romantyczna Waldemar Krzystek za film W zawieszeniu Zygmunt Kubiak za przekład Eneidy Łukasz Socha (właściwie Maria Turlejska) za książkę Te pokolenia żałobami czarne... Skazani na śmierć i ich sędziowie 1944–1946 Jan Józef Szczepański za książkę Kadencja Wisława Szymborska za tom poezji Ludzie na moście Jacek Krzysztof Zieliński za twórczość graficzną

za rok 1988Leszek Biernacki Kronika Solidarności. 20 lat dzień za dniem..., wyd. Pracownia Impuls, Sopot 2000, s. 151 redakcja Almanachu Humanistycznego redakcja Biblioteki Kwartalnika Politycznego Krytyka za wydanie książki Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie Karla Poppera Marian Brandys za książkę Generał Arbuz Kazimierz Dziewanowski za książkę Złom żelazny, śmiech pokoleń Michał Grynberg za opracowanie książki Pamiętniki z getta warszawskiego. Fragmenty i regesty Andrzej Jagodziński za książkę Banici. Rozmowy z czeskimi pisarzami emigracyjnymi Jerzy Jarocki za inscenizację Portretu Sławomira Mrożka w Starym Teatrze w Krakowie Marcel Łoziński za film Świadkowie Halina Mikołajska za monodram Śmierć Cwietajewej według eseju Anny Bojarskiej Wojciech Młynarski i Jerzy Derfel za recital Róbmy swoje Grzegorz Moryciński za wystawę malarstwa w Teatrze Dramatycznym w Warszawie Kazimierz Orłoś za książkę Cudowna melina. Historia cudownej meliny Jacek Petrycki za film A może o tym nie wolno mówić redakcja studenckiego miesięcznika mówionego Przegłos Andrzej Roman z zespołem za książkę Komedianci. Rzecz o bojkocie Jerzy Ryba za prowadzenie galerii sztuki "Na Ostrowie" Marian Terlecki za dokumentację wideo strajków w Gdańsku w 1988 Mieczysław Tomaszewski za inicjatywy edytorskie i muzykologiczne Mirosław Wujas z zespołem za prowadzenie Przeglądu Kabaretów Amatorskich PaKA Barbara Zbrożyna za działalność rzeźbiarską za rok 1989Bez cenzury 1976-1989. Literatura, ruch wydawniczy, teatr. Bibliografia pod redakcją Jerzego Kandziory, s. 73, 801 Janusz Bogucki i Nina Smolarz za wystawę "Labirynt"Adam Ruciński Działalność Komitetu Kultury Niezależnej w latach 1982-1989, w: Przegląd Prawniczy Ekonomiczny i Społeczny 4/2013, s. 52, 53 Maciej Dejczer za film 300 mil do nieba Ireneusz Engler za film Memento grudniowe Feliks Falk z zespołem autorskim za spektakle Audiencja i Protest Václava Havla w Teatrze Powszechnym w Warszawie Marta Fik za książkę Kultura polska po Jałcie 1944-1981 Stefan Gierowski za cykl obrazów DekalogNie żyje Stefan Gierowski Wojciech Kilar za twórczość kompozytorską Ryszard Krynicki za tom wierszy Niepodlegli nicości Kazimierz Kutz za spektakl telewizyjny Stary portfel Maria Ofierska za prace nad serią Biblioteka Myśli Współczesnej wydawaną przez Państwowy Instytut Wydawniczy Ryszard Peryt za cykl inscenizacji oper Mozarta w Warszawskiej Operze Kameralnej Andrzej Piekutowski za film Górnicy '88 Joanna Szczepkowska za rolę w Lekcji polskiego Anny Bojarskiej Wiesława Wierzchowska za książkę Sąd nieocenzurowany, czyli 23 wywiady z krytykami sztuki Marek Witkowicz (właściwie Marek Drabikowski) za opracowanie książki Literatura polska po 1939 roku

Przypisy

Kategoria:Polskie nagrody kulturalne