Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości w Austrii (niem. Bundesministerium für Justiz, w skrócie BMJ) – austriacki organ administracji federalnej odpowiedzialny za sprawy w dziedzinie prawa, ochrony danych, wymiaru sprawiedliwości, systemu penitencjarnego i probacyjnego.

Federalny Minister Sprawiedliwości Federalny Minister Sprawiedliwości jest jednym z najwyższych organów wykonawczych (jako minister federalny)Art. 19 ust. 1 B-VG. oraz członkiem Rządu Federalnego. Kieruje on Federalnym Ministerstwem Sprawiedliwości, koordynuje jego pracę oraz sprawuje nadzór nad podległymi jednostkami.

Jako jeden z najwyższych organów wykonawczych m.in. wydaje on rozporządzenia na podstawie ustawy w zakresie swojej właściwościArt. 18 ust. 2 B-VG., zawiera umowę ramową z Agencją Wsparcia Wymiaru Sprawiedliwości§ 2 ust. 4 JBA-G., przyjmuje wnioski o ułaskawienie i kieruje je do Prezydenta Federalnego§ 507 i 508 StPO. oraz powołuje sędziów i prokuratorów określonych kategorii, jeżeli Prezydent Federalny przekaże mu to prawoArt. 86 ust. 1 B-VG.. Federalnemu Ministrowi Sprawiedliwości podlega austriacka prokuratura§ 2 ust. 1 StAG..

Do pomocy w realizacji jego zadań i reprezentacji w parlamencie może zostać mu przydzielony sekretarz stanu, któremu Federalny Minister Sprawiedliwości może powierzyć za jego zgodą wykonywanie określonych zadań. Przy ich wykonywaniu sekretarz stanu jest podporządkowany ministrowi i związany jego poleceniamiArt. 78 ust. 2 i 3 B-VG..

Historia Pierwszym ministerstwem odpowiedzialnym za sprawy wymiaru sprawiedliwości było Ministerstwo Sprawiedliwości (Justizministerium) utworzone 21 sierpnia 1848 r. wraz z Sądem Najwyższym. Powołano je do życia w związku z wydarzeniami związanymi z Wiosną Ludów. Zastąpiło ono wcześniej funkcjonującą Najwyższą Izbę Sprawiedliwości, która pełniła także funkcję sądu najwyższego. 20 października 1860 r. połączono je z Ministerstwem Wyznań i Oświaty oraz Ministerstwem Spraw Wewnętrznych w Ministerstwo Stanu. Przywrócenie ministerstwa sprawiedliwości jako samodzielnej jednostki nastąpiło w 1867 roku. W związku z przyjęciem Konstytucji grudniowej i przekształceniem monarchii habsburskiej w monarchię dualistyczną (Austro-Węgry) ministerstwo utworzono jako Cesarsko-Królewskie Ministerstwo Sprawiedliwości (k. k. Justizministerium).

Po rozpadzie monarchii austro-węgierskiej na podstawie uchwał Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego Republiki Niemieckiej Austrii w 1918 r. powołano Państwowy Urząd Sprawiedliwości, na czele którego stał Sekretarz Stanu ds. Sprawiedliwości§ 13 uchwały Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego Niemieckiej Austrii w sprawie podstawowych instytucji władzy państwowej.. Pełnił on tymczasowo funkcję ministerstwa do czasu uchwalenia Konstytucji dla Austrii.

1 października 1920 r. uchwalono Federalną Ustawę Konstytucyjną Republiki Austrii, która weszła w życie 10 listopada 1920 roku. Na jej mocy utworzono Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości, na którego czele stanął Federalny Minister Sprawiedliwości. Pierwszym Federalnym Ministrem Sprawiedliwości był powołany na ten urząd 20 listopada 1920 r. w II rządzie Michaela Mayra. Ministerstwo zostało rozwiązane 23 kwietnia 1938 r. w związku z tzw. Anschlussem Austrii. Po wojnie na podstawie tzw. Małej Konstytucji tymczasowo utworzono Państwowy Urząd Sprawiedliwości. Funkcjonował on do czasu uznania Federalnej Ustawy Konstytucyjnej Republiki Austrii za dalej obowiązującą. Ponownie weszła ona w życie 19 grudnia 1945 r. i tym samym tego samego dnia Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości wznowiło swoją działalność.

Od 8 stycznia 2018 do 28 stycznia 2020 r. w miejsce Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości funkcjonowało Federalne Ministerstwo Konstytucji, Reform, Deregulacji i Sprawiedliwości. Posiadało ono kompetencje zlikwidowanego ministerstwo a dodatkowo przejęło niektóre kompetencje Kancelarii Federalnej.

Zadania Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi sprawy administracji federalnej w dziedzinie jaka została mu przekazana. Obejmuje to w szczególności m.in.:

opracowywanie aktów normatywnych (np. projektów ustaw federalnych czy rozporządzeń),

wydawanie aktów prawa wewnętrznie obowiązującego,

występowanie jako podmiot praw w zakresie prawa prywatnego,

współpracę międzynarodową.

Obszary działalności Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości jest odpowiedzialne zaZałącznik 2 Część 2 lit. H do BMG.:

Prawo cywilne, chyba że wchodzi w zakres kompetencji innego ministerstwa federalnego.

Prawo karne.

Prawo medialne.

Postępowanie cywilne i karne.

Sprawy dotyczące sądów powszechnych, kartelowych i postępowań nieprocesowych.

Sprawy dotyczące Prokuratury oraz postępowanie organów administracyjnych w służbie wymiarowi sprawiedliwości w sprawach karnych.

Wykonawstwo orzeczeń i nakazów sądowych w sprawach cywilnych i karnych.

Prawo upadłościowe i egzekucyjne.

Przepisy dotyczące tworzenia, organizacji i funkcjonowania instytucji wykonywania kar pozbawienia wolności i środków zapobiegawczych związanych z pozbawieniem wolności oraz zarządzania nimi.

Administrację sądową sądów powszechnych i sądów antymonopolowych.

Sprawy dotyczące adwokatów i notariuszy, w tym ich reprezentacja zawodowa, a także obrońców w sprawach karnych.

Opłaty sądowe i administracyjne.

Sprawy organizacyjne sądów administracyjnej, z wyjątkiem spraw Federalnego Sądu Finansowego.

Kwestie prawne dotyczące zamówień publicznych.

Ochrona danych i elektroniczne przetwarzanych danych.

Lista ministrów sprawiedliwości Sekretarze stanu ds. sprawiedliwości Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) Objęcie urzędu Rząd 90px (bezpartyjny) 30 października 1918 I Rząd Rennera (bezpartyjny) 15 marca 1919 II Rząd Rennera 90px|Rudolf_Ramek_1-E-895 Rudolf Ramek (CS) 17 października 1919 III Rząd Rennera 90px (SDAPÖ) 24 czerwca 1920 III Rząd Rennera 90px (bezpartyjny) 7 lipca 1920 I Rząd Mayra

Federalni Ministrowie Sprawiedliwości Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) Objęcie urzędu Rząd (bezpartyjny) 20 listopada 1920II Rząd Mayra, I Rząd Schobera, II Rząd Schobera 90px (GDVP) 31 maja 1922I Rząd Seipela 90px (GDVP)17 kwietnia 1923II Rząd Seipela, III Rząd Seipela 90px (GDVP) 20 listopada 1924I Rząd Ramka, II Rząd Ramka 90px (GDVP)20 października 1926IV Rząd Seipela, V Rząd Seipela 90px Ignaz Seipel (CS) 4 lipca 1928V Rząd Seipela (GDVP) 6 lipca 1928V Rząd Seipela, Rząd Streeruwitza, III Rząd Schobera 90px (Heimwehr) 30 sierpnia 1930Rząd Vaugoina (GDVP) 4 grudnia 1930Rząd Endera 90px Johann Schober (bezpartyjny) 30 maja 1931Rząd Endera (GDVP) 20 czerwca 1931I Rząd Burescha 90pxKurt Schuschnigg (CS) 29 stycznia 1932II Rząd Burescha, I Rząd Dollfussa, II Rząd Dollfussa (Heimwehr) 10 lipca 1934II Rząd Dollfussa, I Rząd Schuschnigga 90px (VF) 17 października 1935I Rząd Schuschnigga 90px (VF) 14 maja 1936II Rząd Schuschnigga (VF) 3 listopada 1936III Rząd Schuschnigga (VF) 16 lutego 1938IV Rząd Schuschnigga 90px (NSDAP) 11 marca 1938Rząd Seyss-Inquarta

Sekretarz stanu ds. sprawiedliwości Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) Objęcie urzędu Rząd (bezpartyjny) 27 kwietnia 1945IV Rząd Rennera

Federalni Ministrowie Sprawiedliwości Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) Objęcie urzędu Rząd (bezpartyjny) 20 December 1945I Rząd Figla (SPÖ) 8 listopada 1949 II Rząd Figla (bezpartyjny) 16 sierpnia 1952 II Rząd Figla, III Rząd Figla, I Rząd Raaba 90px Adolf Schärf (SPÖ) 30 grudnia 1954 I Rząd Raaba (bezpartyjny) 17 stycznia 1955 I Rząd Raaba (SPÖ) 29 lipca 1956 II Rząd Raaba, III Rząd Raaba 90px (SPÖ) 23 lipca 1960III Rząd Raaba, IV Rząd Raaba, I Rząd Gorbacha, II Rząd Gorbacha, I Rząd Klausa (bezpartyjny) 19 kwietnia 1966 II Rząd Klausa 90px (SPÖ) 21 kwietnia 1970 I Rząd Kreiskyego, II Rząd Kreiskyego, III Rząd Kreiskyego, IV Rząd Kreiskyego 90px Harald Ofner (FPÖ) 25 maja 1983 Rząd Sinowatza, Pierwszy rząd Franza Vranitzkiego Egmont Foregger (bezpartyjny) 21 stycznia 1987 Drugi rząd Franza Vranitzkiego Nikolaus Michalek (bezpartyjny) 17 grudnia 1990 Trzeci rząd Franza Vranitzkiego, Czwarty rząd Franza Vranitzkiego, Piąty rząd Franza Vranitzkiego, Rząd Viktora Klimy Michael Krüger (FPÖ) 4 lutego 2000 Pierwszy rząd Wolfganga Schüssela Dieter Böhmdorfer (bezpartyjny) 2 marca 2000 Pierwszy rząd Wolfganga Schüssela, Drugi rząd Wolfganga Schüssela Karin Gastinger, nazywająca się do 23 lipca 2005 Karin Miklautsch (bezpartyjna, w okresie od kwietnia 2005 do września 2006 BZÖ)25 lipca 2004 Drugi rząd Wolfganga Schüssela 90px Maria Berger (SPÖ) 11 stycznia 2007 Rząd Alfreda Gusenbauera 90px Johannes Hahn (ÖVP) 2 grudnia 2008 Pierwszy rząd Wernera Faymanna 90px Claudia Bandion-Ortner (bezpartyjna) 15 stycznia 2009 Pierwszy rząd Wernera Faymanna 90px Beatrix Karl (ÖVP) 21 kwietnia 2011 Pierwszy rząd Wernera Faymanna 90px Wolfgang Brandstetter (ÖVP) 16 grudnia 2013 Drugi rząd Wernera Faymanna, Rząd Christiana Kerna 90px Josef Moser (bezpartyjny) 18 grudnia 2017 Pierwszy rząd Sebastiana Kurz

Federalni Ministrowie Konstytucji, Reform, Deregulacji i Sprawiedliwości ZdjęcieImię i nazwisko(partia polityczna)Objęcie urzęduRząd 90px Josef Moser (bezpartyjny) 8 stycznia 2018 Pierwszy rząd Sebastiana Kurz 90px Clemens Jabloner (bezpartyjny) 3 czerwca 2019 Rząd Brigitte Bierlein 90pxAlma Zadić (Zieloni) 7 stycznia 2020 Drugi rząd Sebastiana Kurza

Federalni Ministrowie Sprawiedliwości ZdjęcieImię i nazwisko(partia polityczna)Objęcie urzęduRząd 90px Alma Zadić (Zieloni) 29 stycznia 2020 Drugi rząd Sebastiana Kurza, Rząd Alexandra Schallenberga, Rząd Karla NehammeramałyAnna Sporrer (bezpartyjna z rekomendacji SPÖ)3 marca 2025Rząd Christiana Stockera

Przypisy

Bibliografia Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii (Bundes-Verfassungsgesetz, w skrócie B-VG). Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii w tłumaczeniu polskim, 2011 r. Ustawa o ministerstwach federalnych (Bundesministeriengesetz 1986, w skrócie BMG) Ustawa o Agencji Wsparcia Wymiaru Sprawiedliwości (Justizbetreuungsagentur-Gesetz, w skrócie JBA-G) Austriacki kodeks postępowania karnego (Strafprozeßordnung 1975, w skrócie StPO) Ustawa o prokuraturze (Staatsanwaltschaftsgesetz, w skrócie StAG) Uchwała Tymczasowego Zgromadzenia Narodowego Niemieckiej Austrii w sprawie podstawowych instytucji władzy państwowej (Beschluß der Provisorischen Nationalversammlung für Deutschösterreich über die grundlegenden Einrichtungen der Staatsgewalt)

Linki zewnętrzne Strona Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości

Sprawiedliwości Austria