Kathleen Doyle Bates (ur. 28 czerwca 1948 w Memphis) – amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa. Laureatka Oscara za rolę w horrorze Misery (1990). Była jeszcze trzykrotnie nominowana do Oscara za role drugoplanowe w filmach: Barwy kampanii (1998), Schmidt (2002) i Richard Jewell (2019).
Życiorys Wczesne lata Urodziła się i wychowywała w Memphis w stanie Tennessee jako najmłodsza z trzech córek baptystów Bertye Kathleen (z domu Talbert; 1907–1997) i Langdona Doyle’a Batesa, inżyniera mechanika. Jej dziadek ze strony ojca Finis Langdon Bates był prawnikiem i autorem. Z kolei jej pradziadek wyemigrował do Nowego Orleanu, był kiedyś lekarzem prezydenta Andrew Jacksona. Ukończyła White Station High School (1965) i Southern Methodist University (1969) w Dallas na wydziale teatralnym.
Kariera Pracowała w teatrze regionalnym w Waszyngtonie, a także w Actors Theatre w Louisville i jako śpiewająca kelnerka w ośrodku Catskill Mountain. Po ukończeniu nauki, w 1970 przeniosła się do Nowego Jorku, gdzie pracowała przy kasie fiskalnej i przyjmowała zamówienia na lunch. Zadebiutowała w Buffalo's Studio Arena Theatre z Christopherem Walkenem w światowej premierze Lemon Sky Lanforda Wilsona. Wkrótce spektakl został przeniesiony na off-Broadway Playhouse Theatre, ale bez Kathy, a Walken zdobył nagrodę Drama Desk.
Na ekranie po raz pierwszy pojawiła się jako jedna z przesłuchiwanych piosenkarka w komedii Miloša Formana Odlot (1971), gdzie zaśpiewała nawet w jedną z piosenek „Even Horses Had Wings” z Buckiem Henry i Vincentem Schiavelli. W 1976 grała na off-Broadwayu w przedstawieniu Vanities, a w 1977 debiutowała na Broadway w spektaklu Goodbye Fidel. Trafiła potem do opery mydlanej NBC The Doctors (1977) jako Phyllis, sitcomu ABC Statek miłości (1978) jako Sally Allison oraz dramatu kryminalnego Zwolnienie warunkowe (1978) u boku Dustina Hoffmana i Theresy Russell jako Selma Darin.
Na początku lat 80. pojawiła się w komedii Roberta Altmana Wróć, Jimmy Deanie (Come Back to the Five and Dime, Jimmy Dean, Jimmy Dean, 1982) z Cher i Karen Black, komedii fantasy W swoim rodzaju (Two of a Kind, 1983) z Johnem Travoltą i Olivią Newton-John oraz dreszczowcu Sidneya Lumeta Nazajutrz (1986) z Jane Fondą i Jeffem Bridgesem. W 1984 wystąpiła w dwóch operach mydlanych ABC: Wszystkie moje dzieci (1984) jako Belle Bodelle i Tylko jedno życie jako Evelyn Maddox.
Jednak najsłynniejszą kreacją w filmografii Kathy Bates okazała się główna rola w ekranizacji powieści Stephena Kinga Misery (1990), kreacja fanatycznej miłośniczki prozy cenionego pisarza (James Caan), który nagle orientuje się, że w efekcie wypadku samochodowego obudził się nie w szpitalu, tylko w domu swej psychofanki. Za rolę otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, pokonując wtedy Julię Roberts (Pretty Woman) i Meryl Streep (Pocztówki znad krawędzi). Rok później zagrała prostytutkę w Cieniach we mgle (Shadows and Fog, 1991) Woody’ego Allena, Hazel Quarrier w dramacie Hectora Babenco Zabawa w Boga (1991), oraz borykającą się z małżeńskimi problemami Evelyn Couch w średnim wieku, której życie zmienia się, gdy poznaje wiekową już damę w ciepło przyjętym komediodramacie Jona Avneta Smażone zielone pomidory (1991). Stworzyła również ciekawą kreację w komedii romantycznej Druga miłość (1992) z Shirley MacLaine i Dolores (1995). W Titanicu (1997) Jamesa Camerona, jednym z najbardziej kasowych filmów w historii kina, zagrała postać Margaret „Molly” Brown, której najsłynniejsza ekranowa kwestia brzmiała: „Zaraz wejdziesz do jaskini lwa, w co się ubierzesz?”. Za rolę Roberty Hertzel, matki przyszłego zięcia (Dermot Mulroney) Warrena Schmidta (Jack Nicholson) w komediodramacie Alexandra Payne’a Schmidt zdobyła nominację do Oscara. W 2020 otrzymała kolejną nominację do Oscara za rolę Bobi Jewell w filmie Richard Jewell.
Została także doceniona za dokonania reżyserskie. Za serial Dasha i Lily (1999) z Samem Shepardem i Judy Davis nominowano ją do Emmy, a za jeden z odcinków Sześciu stóp pod ziemią (Six Feet Under, 2001–03) do nagrody przyznawanej przez Directors Guild of America. Wyreżyserowała też odcinki takich seriali, jak Wydział zabójstw Baltimore (Homicide: Life on the Street, 1996), Nowojorscy gliniarze (NYPD Blue, 1997), Oz (1998), Everwood (2001), Fargo (2003) czy Have Mercy (2006).
Filmografia jako aktorka Filmy Rok Tytuł Rola Dodatkowe informacje1971 Odlot piosenkarka na castingu wymieniona w napisach jako Bobo Bates1978 Zwolnienie warunkowe Selma Darin1982 Wróć, Jimmy Deanie Stella Mae 1983 W swoim rodzaju żona sprzedawcy mebli 1986 Johnny Bull Katherine Kovacs film telewizyjny Nazajutrz kobieta z ulicy Mateo 1987 Uświęcone morderstwo Bobbi Burk film telewizyjny Letnia gorączka Ruth Nastoletni wampir Helen Blake wymieniona w napisach jako Kathy D. Bates1988 Artur 2 pani Canby 1989 Signs of Life Mary Beth Alder Bez wyroku Jessie film telewizyjny Rosyjska ruletka Jill No Place Like Home Boonie Cooper film telewizyjny1990 Mężczyźni nie odchodzą Lisa Coleman Dick Tracy pani Green Biały pałac Rosemary Misery Annie Wilkes 1991 Droga do Mekki Elsa Barlow Cienie we mgle prostytutka Zabawa w Boga Hazel Quarrier Smażone zielone pomidory Evelyn Couch 1992 Preludium miłości Leah Blier Zakładnicy Peggy Say film telewizyjny Druga miłość Bibby 1993 Nasz własny dom Frances Lacey Living and Working in Space: The Countdown Has Begun Księżycowa Mama film direct-to-video1994 Małolat mama z Alaski Klątwa Ella Tate 1995 Dolores Dolores Claiborne Angus Meg Walc z West Side’u pani Goo film telewizyjny1996 Nocna zmiana Helen Kushnick film telewizyjny Diabolique Shirley Vogel Wewnętrzna wojna Maurine Collier 1997 Kochankowie sztormowego morza panna Swaffer Titanic Molly Brown 1998 Barwy kampanii Libby Holden The Effects of Magic Raphaella dubbing Kariera frajera Helen „Mama” Boucher Adwokat sędzia niewymieniona w napisach1999 Baby Steps pani Mellon film krótkometrażowy Annie Agatha Hannigan film telewizyjny2000 Bruno i anioły matka przełożona Opętanie studentka film telewizyjny; wymieniona w napisach jako Katherine Bates2001 Wyścig szczurów sprzedawczyni wiewiórek niewymieniona w napisach Bandyci Ma James 2002 Love Liza Mary Ann Bankhead Opiekunka siostry Christine Chapman film telewizyjny Znamię Miriam Belmont Schmidt Roberta Hertzel Bezwarunkowa miłość Grace Beasley 2004 The Ingrate sędzia film krótkometrażowy W 80 dni dookoła świata królowa Wiktoria Czarna książeczka Kippie Kann Wyprawa Popeye’a: W poszukiwaniu Tatki morski demon dubbing Most przeznaczenia Markiza 2005 Warm Springs Helena Mahoney film telewizyjny Opiekunka Jane Stern film telewizyjny Z ust do ust ciotka Mitzi niewymieniona w napisach Hansel and Gretel narratorka film direct-to-video2006 Solace żona Marrowa film krótkometrażowy Miłość na zamówienie Sue Obcy krewni Agnes Menure Bonneville Margene Pajęczyna Charlotty Bitsy dubbing Guilty Hearts sędzia 2007 Christmas Is Here Again panna Dowdy dubbing Film o pszczołach Janet Benson dubbing Fred Claus, brat świętego Mikołaja Mama Claus Złoty kompas Hester dubbing P.S. Kocham cię Elizabeth 2008 The Family That Preys Charlotte Cartwright Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia Regina Jackson Droga do szczęścia Helen Givings W obliczu przeznaczenia Gloria 2009 Chéri Madame Charlotte Peloux Wielki Mike. The Blind Side panna Sue 2010 Walentynki Susan Milton 2011 Odrobina nieba Beverly Corbett O północy w Paryżu Gertrude Stein Nie można pocałować panny młodej pani Lighthouse 2014 Tammy Lenore Marnie. Przyjaciółka ze snów pani Kadoya dubbing Chór dyrektorka 2015 Wielka Gilly Maime Trotter 2016 Nieznajoma Nina Szefowa Ida Marquette Zły Mikołaj 2 Sunny Soke 2017 Krystal Vera 2018 Moose sowa film krótkometrażowy, telewizyjny The Death and Life of John F. Donovan Barbara Haggermaker On the Basis of Sex Dorothy Kenyon 2019 The Highwaymen Miriam A. Ferguson Richard Jewell Barbara „Bobi” Jewell 2020 Home Bernadette 2023 Jesteś tam, Boże? To ja, Margaret Sylvia Simon Klub cudownych kobiet Eileen Dunnee 2024 Obóz wspomnień Ginny Moon Wspaniała Lillian Edith Wilson film telewizyjny; również producentka wykonawcza Sprawa rodzinna Leila Ford
Seriale Rok Tytuł Rola Odcinki Dodatkowe informacje1977 The Doctors Phyllis Gillette 4 odcinki 1978 Statek miłości Sally Allison „Too Hot to Handle/Family Reunion/Cinderella Story” 1984 Wszystkie moje dzieci Belle Bodelle nieznany odcinek Tylko jedno życie Evelyn Maddox „December 17, 1984” 1986 Cagney i Lacey Brenda Harris „Revenge” 1986–1987 St. Elsewhere Polly 2 odcinki 1989 China Beach Jan Wyatt „The World (Part 2)” Prawnicy z Miasta Aniołów Charlotte Haley „One Rat, One Ranger” 1993 Amerykańskie doświadczenia narratorka „Amelia Earhart: The Price of Courage” serial dokumentalny1994 Bastion Rae Flowers „The Plague” niewymieniona w napisach1999 Trzecia planeta od Słońca Charlotte Everly „Alien Hunter” 2000 Mad TV babcia Stuarta sezon 6, odcinek 2 skecz2001 Bobby kontra wapniaki policjantka na motorze „Lupe’s Revenge” dubbing2003–2005 Sześć stóp pod ziemią Bettina 10 odcinków 2004 Amerykańskie doświadczenia narratorka „Tupperware!” serial dokumentalny2009 Alicja Królowa Kier 2 odcinki 2010–2011 Biuro Jo Bennett 8 odcinków 2011–2012 Harry’s Law Harriet Korn 34 odcinków 2012 Dwóch i pół Charlie Harper (duch) „Why We Gave Up Women” 2013–2014 American Horror Story: Sabat Delphine LaLaurie 10 odcinków trzeci sezon American Horror Story2014–2015 American Horror Story: Freak Show Ethel Darling 10 odcinków czwarty sezon American Horror Story Mike i Molly Kay McKinnon 2 odcinki 2015–2016 American Horror Story: Hotel Iris 11 odcinków piąty sezon American Horror Story2015 Amerykański tata D.O. Rothy „Manhattan Magical Murder Mystery Tour” dubbing2016 American Horror Story: Roanoke Thomasin White / Agnes Mary Winstead 8 odcinków szósty sezon American Horror Story2017 Konflikt: Bette i Joan Joan Blondell 5 odcinków 2017–2018 Rodzina w oparach Ruth Whitefeather Feldman 20 odcinków 2018 Teoria wielkiego podrywu pani Fowler 3 odcinki American Horror Story: Apokalipsa Miriam Mead / Delphine LaLaurie 10 odcinków ósmy sezon American Horror Story2024–obecnie Matlock Madeline „Matty” Matlock 35 odcinków również producentka wykonawcza2026 American Horror Story: 13 Delphine LaLaurie trzynasty sezon American Horror Story
Filmografia jako reżyserka Rok Tytuł serialu Odcinki Rok Tytuł filmu Dodatkowe informacje1995 Great Performances „Talking With”1999 Dash i Lilly film telewizyjny1996 Wydział zabójstw Baltimore „Scene of the Crime”2005 Opiekunka film telewizyjny1997 Nowojorscy gliniarze „I Love Lucy”2006 Have Mercy film telewizyjny1998 Oz „Family Bizness”2001–2003 Sześć stóp pod ziemią 5 odcinków2002 Everwood „The Great Doctor Brown”2003 Fargo niesprzedany pilot serialu
Nagrody Nagroda Akademii Filmowej: Najlepsza aktorka: 1991 Misery Złoty Glob Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym: 1991 Misery Najlepsza aktorka drugoplanowa w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym: 1996 Nocna zmiana HBO Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych: Najlepsza aktorka drugoplanowa: 1998 Barwy kampanii
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Ludzie urodzeni w Memphis Kategoria:Laureatki Actor Award za najlepszy występ aktorki w roli drugoplanowej Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym Kategoria:Urodzeni w 1948 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy