Henryk Ferdynand Hoyer (ur. 13 lipca 1864 w Warszawie, zm. 17 października 1947 w Krakowie) – lekarz, zoolog, anatom, profesor anatomii porównawczej na UJ 1894–1934, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek i wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności.
Życiorys Był synem Ludwiki z Wernerów i Henryka Fryderyka, twórcy histologii polskiej, profesora Uniwersytetu Warszawskiego.
Po ukończeniu gimnazjum niemieckiego w Bydgoszczy studiował na Uniwersytecie we Wrocławiu oraz na Uniwersytecie w Strasburgu, gdzie uzyskał doktorat w 1892, Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie. Następnie pracował jako asystent Alberta Köllikera na Uniwersytecie w Würzburgu i Gustava Schwalbego w Strasburgu. W 1894 przeniósł się do Krakowa, gdzie otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego i objął posadę kierownika Katedry Anatomii Porównawczej. W 1904 został mianowany profesorem zwyczajnym. W latach 1909–1910 pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego, w 1929–1930 rektora, a w 1930–1931 prorektora UJ.
Od 1902 członek korespondent Akademii Umiejętności oraz Polskiej Akademii Umiejętności, od 1920 członek czynny PAU. W latach 1934–1939 pełnił funkcję wiceprezesa tej organizacji.
Był doktorem honoris causa Wydziału Filozoficznego 1924 i Wydziału Rolniczego 1934 UJ.
6 listopada 1939 wraz z innymi pracownikami UJ został aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau więziony w Krakowie, we Wrocławiu oraz obozie w Sachsenhausen. Od 1941 do 1944 prowadził w Krakowie aptekę w szpitalu dla jeńców wojennych.
Uważany jest za twórcę polskiej szkoły anatomii porównawczej. Do jego uczniów należeli Edward Niezabitowski, Eugeniusz Kiernik, Władysław Poliński, Jan Prüffer, Władysław Mierzejewski, Paweł Łoziński, Jan Marchlewski, Zygmunt Grodziński, Józef Fudakowski, Stanisław Michał Sumiński, Zygmunt Fedorowicz, Stanisław Skowron, Jan Stach, Szymon Tenenbaum. W Krakowie zorganizował najnowocześniejszy na ziemiach polskich w owym czasie Zakład Anatomii Porównawczej. Był wybitnym specjalistą anatomii układu chłonnego kręgowców i anatomii układu krążenia ryb. Zajmował się także metodyką badań anatomoporównawczych i paleozoologią.
Zmarł w Krakowie. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera JB-wsch-2).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) „za zasługi na polu nauki”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”.
Wybrane publikacje naukowe O zadaniach i podstawach anatomii porównawczej (1895) Przyczynek do morfologii serca ryb (1900) O budowie skóry pławikonika (1901) Anatomja porównawcza zwierząt domowych (1901) Wykopaliska staruńskie (1914) Fauna dyluwialna Polski (1937) Zarys dziejów zoologii w Polsce (1948) Anatomia porównawcza kręgowców (1964)
Przypisy
Bibliografia Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985. Stanisław Feliksiak, Hoyer Henryk Ferdynand. [w:] Słownik biologów polskich. Stanisław Feliksiak (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 211–212. .
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Strasburgu Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy anatomowie Kategoria:Polscy zoolodzy Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Urodzeni w 1864 Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Zmarli w 1947