Bożenna Beata Parzuchowska (ur. 29 lutego 1952 r. w Przasnyszu) – animatorka kultury, poetka, publicystka, scenarzystka, reżyser teatrów amatorskich, redaktorka wydawnictw książkowych.
Ukończyła Liceum Ogólnokształcące w Przasnyszu i Państwowe Studium Kulturalno-Oświatowe i Bibliotekarskie w Ciechanowie, następnie przez 3 lata studiowała pedagogikę kulturalno-oświatową na Uniwersytecie Warszawskim (filia w Białymstoku).
Praca zawodowa W 1973 r. rozpoczęła pracę jako instruktor upowszechniania wiedzy w Powiatowym Domu Kultury im. Marii Konopnickiej w Ciechanowie. Prowadziła też teatrzyk przedszkolaków, współpracując z ciechanowskim przedszkolem przy ul. Sienkiewicza. W 1976 r. na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej „Jaskółka” w Przasnyszu została przeniesiona do pracy w rodzinnym mieście, podejmując się kierowania nowo otwartym Osiedlowym Klubem Kultury na Osiedlu Orlika. Prowadziła wówczas młodzieżowy zespół teatralny, który brał udział w wojewódzkich przeglądach teatralnych i odnosił sukcesy. Po reformie administracyjnej 1975 r. przyjęła propozycję pracy w Wojewódzkim Domu Kultury w Ostrołęce na stanowisku instruktora metodyka na rejon przasnyski. Po dwóch latach pracy w ostrołęckim WDK, zaproponowano jej pracę w ZOZ w Przasnyszu w charakterze instruktora oświaty zdrowotnej. Nowe zadania realizowała we współpracy z przasnyskim oddziałem SANEPiD, kierowanym przez Wiesławę Krawczyk. Współpracowała ze szkołami, ze SM, MDK, ZHP, TPD i innymi lokalnymi instytucjami i organizacjami. W 1986 r. ze względu na narastające problemy ze zdrowiem musiała przerwać pracę zawodową i przeszła na rentę inwalidzką.
Twórczość i działalność społeczna Publikowała już w l. siedemdziesiątych XX w. w biuletynach literackich, wydawanych przez środowiska twórcze w Ciechanowie i Ostrołęce. W 1978 r. miała swoje pierwsze spotkanie autorskie w SDK na Żoliborzu w Warszawie, zaproszona przez kierownika zespołu teatralnego „Łazienki”. Jej wiersze recytowali wówczas warszawscy studenci. Moment ten przyjmuje obecnie jako początek działalności literackiej.
Do aktywności twórczej wróciła z początkiem XXI w. Przez krótki czas należała do działającego pod kierownictwem Krystyny Milczarek Klubu Literackiego "Przaśnik". We wrześniu 2005 r. zdecydowała się wraz z Grzegorzem Jasińskim założyć własną grupę pod nazwą Koło Miłośników Sztuki TARAS, które działa na dwóch płaszczyznach: literackiej i teatralnej. Sekcja teatralna w 2009 r. przekształciła się w Teatr Trzech Pokoleń. Pod kierunkiem założycielki zespół wystawił na deskach MDK w Przasnyszu kilkanaście premier. Występował też gościnnie w Powiatowym Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie i podczas obchodów Dni Chorzel. Spektakle Teatru Trzech Pokoleń, do których Bożenna Parzuchowska pisze poetyckie scenariusze i jest reżyserem, są dużymi wydarzeniami w środowisku lokalnym. Przez teatr „przewinęło” się niemal 200 uczestników spośród mieszkańców Przasnysza i powiatu, a także miast ościennych (Ciechanowa, Ostrołęki): dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy. Teatr pełni w środowisku wyjątkową funkcję integracyjną dla przedstawicieli różnych profesji, różnych środowisk i grup wiekowych.
W dorobku twórczym posiada ok. 900 utworów o różnorodnej tematyce, od liryków poprzez wiersze filozoficzno-religijne, patriotyczne, satyryczne, utwory dla dzieci, a także dziesiątki utworów okolicznościowych, laudacji i tematycznych poematów oraz scenariusze teatralne. Wydała cztery obszerne zbiory poezji: Światłoczułość (2006), Cierniste archipelagi (2013), za które ZLM przyznał jej Złote Pióro, Zamyślenia – sonety plus (2018), Rajskie kamyki (2020). Jest także autorką książek dla dzieci Tino (2016) i W Bajbajewie (2022). W przygotowaniu kilka zbiorów poezji oraz obszerny album poetycko-dokumentacyjny Z przaśnego szczepu.
Utwory Bożenny Beaty Parzuchowskiej ukazywały się w „Poezji Dzisiaj”, „Znaj”, „Zeszytach Literackich”, "Ciechanowskich Zeszytach Literackich". Były też drukowane w kilku książkowych wydawnictwach zbiorowych oraz w prasie zagranicznej (w USA i Kanadzie). Odbywała dziesiątki spotkań autorskich na terenie Mazowsza. Aktywnie działa w Oddziale Ciechanowskim Stowarzyszenia Autorów Polskich (OC SAP), należy również do Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej, przez kilka lat współtworzyła Związek Literatów na Mazowszu. Jest inicjatorką i główną organizatorką Mazowieckiego Konkursu Literackiego w Przasnyszu oraz redaktorką pokonkursowych almanachów.
Nagrody i wyróżnienia Otrzymała wiele wyróżnień i nagród w ogólnopolskich i regionalnych konkursach literackich, m.in. w Ogólnopolskim Konkursie „O wstęgę Orzyca” (2005), Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Stanisława Nawrockiego w Płocku (2008), Ogólnopolskim konkursie poetyckim O złoty klucz ciechanowskiego ratusza, w Mazowieckim Konkursie na najlepszą fraszkę im. Jana Kochanowskiego w Zwoleniu (2009), Ogólnopolskich Konkursach Literackich im. Alfreda Borkowskiego (I nagroda w 2022 r.), Ogólnopolskim Konkursie Literackim Kartka z powstania warszawskiego, organizowanym przez stronę Kominek pod honorowym Patronatem Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Muzeum Powstania Warszawskiego (2016; Nagroda Specjalna Agencji PR BRIDGEHEAD), Ogólnopolskim Konkursie Poetyckim im. Leopolda Staffa w Skarżysku-Kamiennej (2017). W 2018 r. wygrała ogólnopolski konkurs na scenariusz teatralny z okazji 100 rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości i jej sztuka została wystawiona na uroczystej gali w Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie. Była kilkukrotną laureatką konkursów jednego wiersza organizowanych przez OC SAP i Oddział Warszawski II SAP.
Odznaczenia i inne nagrody:
Statuetka Przyjaciela Szkoły, przyznana przez Państwowe Gimnazjum w Sypniewie (2007). Medal Stanisława Ostoja-Kotkowskiego w kategorii Medal Honorowy (2012) Medal Powiatu Przasnyskiego (2014) Statuetka „Złote Pióro” za Książkę Roku ZLM (2014) Medal Pamiątkowy Pro Masovia z okazji 40-lecia pracy twórczej (2018) Nagroda im. Stefana Żeromskiego Zarządu Głównego SAP (2021) Nagroda im. Stanisława Grochowiaka ZG SAP (2022) Odznaka honorowa Zasłużony dla Kultury Polskiej (2024).
Przypisy
Bibliografia
Biogram na stronie Związku Literatów na Mazowszu: http://www.zlmaz.pl/index.php?numer=3&nr=1&id=6
Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Polscy działacze kulturalni Kategoria:Urodzeni w 1952 Kategoria:Ludzie urodzeni w Przasnyszu Kategoria:Ludzie związani z Ciechanowem Kategoria:Wyróżnieni Medalem Pamiątkowym „Pro Masovia”