Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kownie () – rzymskokatolicka świątynia parafialna wybudowana w latach 1935–1938, reprezentująca styl modernistyczny, znajdująca się w Kownie na Litwie, w dzielnicy Szańce (), na prawym brzegu Niemna.
Kościół jest obiektem zabytkowym, wpisanym w 2016 roku do rejestru wartości kulturowych Republiki Litewskiej () – nr rej 39512. Jako jedna z nielicznych modernistycznych świątyń okresu międzywojennego na Litwie stanowi interesujący i cenny przykład litewskiego dziedzictwa sakralnego.
Historia thumb|left|Kościół NSPJ w Kownie (2020) Szańce były w okresie Pierwszej Republiki gęsto zaludnionym miastem znajdującym się na przedmieściach Kowna, które uchodziło za tymczasową stolicę państwa. W 1931 roku liczyły 25 tys. mieszkańców. Mieszkańcy Szańców już na początku XX wieku wskazywali na konieczność budowy katolickiej świątyni. Miejscowy ksiądz msze odprawiał w niewielkiej kaplicy cmentarnej, część ludności udawała się z kolei na nabożeństwa do sąsiedniej parafii karmelitańskiej. Krótko po zakończeniu I wojny światowej tymczasowy kościół funkcjonował w dostosowanym do tego celu magazynie wojskowym .
W 1934 roku z inicjatywy proboszcza Mamertasa Lumbėgo powstał wstępny projekt nowej świątyni autorstwa architekta . Budowa rozpoczęła się w kwietniu następnego roku; kamień węgielny pod budowę kościoła uroczyście poświęcono 30 czerwca 1935 roku. Wkrótce jednak ze względu na niekonsultowane z Šalkauskisem zmiany w projekcie budowli, nadzór nad budową przejął , który wprowadził również kilka poprawek. Za konstrukcje żelbetowe odpowiedzialny był .
Budowę świątyni ukończono w grudniu 1938 roku. 24 grudnia do kościoła przeniesiono Najświętszy Sakrament, zaś dzień później odprawiono w nim pierwszą mszę świętą oraz nadano wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa.
W 1941 roku kościół został częściowo uszkodzony w wyniku bombardowania – zniszczony został ołtarz oraz tylna elewacja, które już w roku następnym zostały odbudowane według projektu architekta . Kolejne większe remonty świątyni miały miejsce w latach 1942–1947, 1953–1963, 1963–1984 i 2005–2006 oraz 2012–2015 i 2022–2023.
Architektura thumb|left|Wnętrze świątyni w 2020 roku Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kownie reprezentuje architekturę modernistyczną o cechach funkcjonalizmu. Jest to budynek typu bazylikowego, z wąskimi nawami bocznymi, wzniesiony na rzucie prostokąta. Po obu jego stronach przylegają do niego identyczne zakrystie podkreślające masywność bryły świątyni i jej minimalistyczny wygląd zewnętrzny. Elewację frontową (fasadę) subtelnie zdobią dwie niewysokie wieże z wąskimi, długimi i prostokątnymi otworami okiennymi. Drzwi wejściowe są kwadratowe. Całość tworzy kompozycję regularnych figur geometrycznych, która dobrze wpasowała się w krajobraz Szańców jako przedmieść stołecznego Kowna.
Przy wznoszeniu kościoła zastosowano nowoczesną na owe czasy konstrukcję żelbetową. Z tego materiału wykonano łuki nośne oraz konstrukcję dachu. Tworzy ją cienkościenna żelbetowa struktura szkieletowa ze 121 rombowymi kasetonami. Wewnątrz świątyni wyróżnia się wykonany przez fresk Anioły (lit. Angelai), który zdobi łuk tęczowy, a także witraże Józef (lit. Juozapas) i Św. Kazimierz (lit. Šv. Kazimieras) autorstwa .
Przypisy
Kategoria:Kościoły w Kownie Kategoria:Zabytkowe kościoły na Litwie Kategoria:Architektura modernizmu