Henryk Walczyński (ur. 9 maja 1928 w Zrębach, zm. 7 maja 2013 w Warszawie) – pułkownik Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, szef III Departamentu MSW (1980–1982) oraz komendant MO i szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Radomiu (1982–1988).
Życiorys Urodził się w chłopskiej rodzinie Stanisława i Marii. Ukończył szkołę pedagogiczną w Kielcach i pracował jako nauczyciel. Od 1948 roku był członkiem PZPR.
Kariera w służbach bezpieczeństwa 15 maja 1949 roku rozpoczął służbę w Sekcji VI Wydziału V Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach na stanowisku młodszego referenta. W 1952 roku został przeniesiony do Warszawy, gdzie pracował w V i III Departamencie MBP, zajmując się walką z opozycją polityczną i podziemiem zbrojnym.
Po likwidacji MBP w latach 1954–1956 był oficerem operacyjnym Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego. Od 1 stycznia 1957 roku służył w III Departamencie MSW zajmując kierownicze stanowiska w 1. i 4. wydziale departamentu. W latach 1965–1973 był szefem 4. wydziału. W lipcu 1977 roku został zastępcą dyrektora III Departamentu Adama Krzysztoporskiego, specjalizując się w zwalczaniu opozycji podziemnej, szczególnie KOR. 11 czerwca 1971 roku awansował na pułkownika. W latach 1973–1976 studiował w Akademii Spraw Wewnętrznych i później wykładał w KC PZPRAparat bezpieczeństwa Twarze radomskiej bezpieki. Komendanci wojewódzcy MO — Henryk Walczyński / INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ; Radom, 2008.
20 października 1980 roku został mianowany dyrektorem III Departamentu MSW. Jego polityczne stanowisko było zgodne z twardą linią prominentnych działaczy PZPR, takich jak generałowie Mirosław Milewski i Bogusław Stachura. Walczyński opowiadał się za wprowadzeniem stanu wojennego i siłowym tłumieniem „Solidarnośći”. Stosował również bezpośrednie groźby wobec opozycjonistów, dążąc do surowej cenzury ideologicznej. Proponował też usunięcie kilku scen z filmu Andrzeja Wajdy „Człowiek z żelaza”. Wspierał tworzenie prorządowych organizacji, takich jak „Grunwald”https://www.polska1918-89.pl/pdf/zjednoczenie-patriotyczne-grunwald-–-charakterystyka-stowarzyszenia,4682.pdf (dostęp: 28 marca 2021), czy Stowarzyszenie „Rzeczywistość”, którym kierował były podporucznik SB Ryszard Gontarz.
W lipcu 1981 roku nowym ministrem spraw wewnętrznych został generał Czesław Kiszczak, który preferował polityczne kompromisy nad bezpośrednią przemoc. Kiszczak również krytykował pijaństwo i alkoholizm w III Departamencie MSWAIPN, 3333/6, Notatka gen. Czesława Kiszczaka. 16 maja 1982 roku, w okresie stanu wojennego, Walczyński został przeniesiony do Radomia jako komendant wojewódzki Milicji Obywatelskiej, zastępując Kazimierza Otłowskiego. Od 1983 roku był szefem tamtejszego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych.
Skandale korupcyjne i późniejsze życie Na stanowisku szefa milicji i Służby Bezpieczeństwa w Radomiu, Henryk Walczyński zapamiętany został bardziej z powodu skandali korupcyjnych niż prześladowań politycznych. Nawiązał bliskie relacje z przedsiębiorcą Kazimierzem Grabkiem, zwanym „królem żelatyny”. Korzystając z zasobów administracyjno-siłowych, Walczyński lobbował za przyznaniem Grabkowi kredytów z budżetu państwa, pomagał w fałszowaniu dokumentacji na budowę szkodliwej ekologicznie fabryki kleju w pobliżu Grójca oraz zapewniał usługi ochroniarskie. W 1987 roku jego działania stały się przedmiotem śledztwa specjalnej komisji MSW, która wykazała przypadki korupcji. Walczyński nie przyznał się do winy, ale został zmuszony do złożenia rezygnacji.Przemysław Gasztold. Towarzysze z betonu. Dogmatyzm w PZPR 1980—1990 / Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu — Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu; Warszawa 2019.
17 stycznia 1988 roku pułkownik Henryk Walczyński został odwołany ze stanowiska komendanta w Radomiu, a jego następcą został pułkownik Jerzy Maj. Walczyński został przeniesiony do dyspozycji departamentu kadr MSW. 30 kwietnia 1989 roku został zwolniony z MSW.
Życie po służbie Po zwolnieniu ze służby nie udzielał się politycznie. Według świadectw z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, jego poglądy ewoluowały w kierunku otwartego polskiego nacjonalizmu i antysemityzmu. Negatywnie oceniał system stalinowski, ale winą za „tę zarazę” obarczał komunistów pochodzenia żydowskiego (a przynależność do nich rozumiał dość szeroko - nie tylko w przypadku Karola Marksa czy Józefa Stalina, ale także Fryderyka Engelsa i Ławrientija Berii). Jednocześnie wyrażał szacunek dla „narodu Izraela, który dał światu wielu twórców, naukowców i laureatów Nagrody Nobla”, ale twierdził, że zarówno w ZSRR, jak i w Polsce totalitarny system ustanowili „nie Rosjanie i nie Polacy”.AIPN, 1706/57, H. Walczyński, «Plamy i plamki».
Zmarł w 7 maja 2013 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera S-I-13, 14, rząd 5, grób 7).
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1984)Lista odznaczonych /w/ "Rzeczpospolita", nr 240, 6-7 października 1984, s. 4.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Funkcjonariusze Departamentu III MSW PRL Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej