Animacja niezależna (, ) – animacja produkowana przez niezależnych twórców bez wsparcia ze strony korporacji produkujących i udostępniających filmy i seriale animowane.
Problemy z produkcją dla dużych wytwórni filmowych Animacje produkowane na zlecenie dużych korporacji borykają się z szeregiem ograniczeń i problemów. Dotyczą one m.in. docelowej grupy odbiorców, modelu finansowania czy wymogów czasu antenowego.
Nadzór kreatywny W przypadku filmów i seriali skierowanych do młodszych odbiorców, spółka będąca zleceniodawcą bardzo często ingeruje w fabułę produkcji, nie pozwalając scenarzystom np. na uśmiercanie bohaterów czy przesadną brutalność scen.
Przykładowo, premiera finału 2 sezonu Płazowyżu, serialu powstałego na zlecenie Disney TVA, została przesunięta przez „zmianę w harmonogramie”, bez podania przez spółkę oficjalnego powodu. Dopiero później okazało się, że przyczyną opóźnienia była scena śmierci na końcu odcinka. Aby uniknąć zmian w scenariuszu, na początku odcinka dodano o tym informację, a na końcu – czołówkę 3 sezonu, która pokazywała, że bohaterka nie jest martwa.
Anulowanie kontynuacji Wiele twórców seriali animowanych dla platform streamingowych otrzymuje zlecenia na 1 lub maksymalnie 2 sezony, po czym ich współpraca ze spółką się kończy. Zazwyczaj jest to spowodowane wysokimi wymogami odnośnie do popularności i oglądalności produkcji po określonym czasie. w mediach opisywano, jak Netflix skończył produkcję kolejnych sezonów dla seriali takich, jak Scavengers Reign czy .
Reprezentacja osób LGBT+ Znanych jest wiele przypadków, w których nadzór kreatywny danej spółki ingerował w scenariusze jej produkcji, ograniczając w nich reprezentację bohaterów ze społeczności LGBT+ lub, w skrajnych przypadkach, kończąc kontynuację serii.
Alex Hirsch w trakcie produkcji serialu Wodogrzmoty małe otrzymywał wielokrotnie wiadomości od działu Standards & Practices Disneya, w których od autora wymagano, aby usuwać lub zmieniać fragmenty scenariusza odnoszące się do homoseksualnej relacji bohaterów drugoplanowych.
Serial Disney TVA, Sowi Dom był jedną z serii telewizyjnych z najszerszym spektrum bohaterów LGBT+. W trakcie premierowej emisji odcinków 2 sezonu, Disney TVA ogłosiło, że 3 sezon będzie ostatnim i zamiast z 20 odcinków będzie składał się z 3 wydłużonych. Media spekulowały, że mogło się to wiązać z nieheteronormatywnymi bohaterami i bohaterkami oraz wątkami miłosnymi, a także pierwszą niebinarną osobą bohaterską w oryginalnych produkcjach Disneya. Dana Terrace, twórczyni serialu wyjawiła w trakcie swojej sesji Ask Me Anything na Reddicie, że metraż serialu został skrócony, ponieważ „nie wpisywał się on w markę Disneya”. Dodatkowo, w tłumaczeniu na inne języki homoseksualne wątki były redukowane i zmieniane. Tłumaczenie serialu na język chiński (dla Tajwanu) całkowicie pomijała wątek miłosny głównej bohaterki, w niektórych momentach całkowicie zmieniając sens dialogu, a w innych wycinając niektóre sceny. Zdanie „Let’s dress up and travel together”, które zastąpiło oryginalne wyznanie miłości, stało się internetowym memem. Podobna sytuacja zaistniała w tłumaczeniu na język polski – choć odpowiedzialne za tłumaczenie i dubbing SDI Media Polska pozostawiło oryginalny wątek homoseksualny w 8 odcinku 2 sezonu, od następnego odcinka w dialogach głównej bohaterki regularnie zastępowano oryginalne „girlfriend” na „przyjaciółka”.
Historia Współczesna animacja niezależna Wraz z rozwojem Internetu w latach 90. i 2000. nastąpił gwałtowny wzrost produkcji niezależnych animacji, w tym osobistych niezależnych prac Timothy’ego Hittle’a, Janie Geiser, Johna R. Dilwortha, Lewisa Klahra i Johna Schnalla. Moc komputerów osobistych wzrosła do punktu, w którym jedna osoba mogła wyprodukować animowaną kreskówkę na komputerze domowym, używając oprogramowania takiego jak Flash, i rozpowszechniać te krótkie filmy w sieci WWW. Niezależne kreskówki internetowe rozkwitły wraz ze wzrostem popularności sieci, a wiele dziwnych, często zabawnych krótkich kreskówek zostało wyprodukowanych dla sieci.
Pod koniec lat 90. niezależny animowany film krótkometrażowy zatytułowany The Spirit of Christmas został wyprodukowany za mniej niż 2000 dolarów przez dwóch artystów, Matta Stone’a i Treya Parkera. Film ten był szeroko rozpowszechniany w Internecie w wersji pirackiej, a jego fenomenalna popularność dała początek popularnemu telewizyjnemu serialowi animowanemu South Park. Ograniczona przepustowość łącza w latach 90. utrudniała, a nawet uniemożliwiała streaming. Podczas gdy niektórzy animatorzy, tacy jak John K. ze Spümcø, zdecydowali się na użycie Flasha, nadal wymagało to wtyczki, co uniemożliwiało wyświetlanie w wielu wczesnych przeglądarkach internetowych. Inni wcześni animatorzy online, tacy jak M. Wartella, zdecydowali się użyć animowanego GIF-a, aby przezwyciężyć te ograniczenia i stworzyć wczesną animację internetową widoczną we wszystkich przeglądarkach.
Niezależna animacja w 2000 roku obejmowała animowane filmy fabularne, takie jak Sita Sings The Blues Niny Paley, animowane filmy fabularne Czerwony Kapturek – prawdziwa historia i Krowy na wypasie oraz pierwszy animowany film reżysera Wesa Andersona – jego adaptacja poklatkowa Fantastycznego Pana Lisa Rolanda Dahla z 2009 roku.
W połowie i pod koniec lat 2000. YouTube i Internet oraz podobna dystrybucja wideo online, oprócz niezależnych witryn nadawczych, które ukazały się później, okazały się dominującą formą niezależnie dystrybuowanych, nadawanych, edytowanych i produkowanych animowanych programów telewizyjnych, anime, filmów fabularnych, teledysków, animacji retro, reklam, zwiastunów, oryginalnych treści animowanych online i produkcji udostępnianych wyłącznie w Internecie (które w przeciwnym razie nie miałyby szansy na zobaczenie czasu antenowego w bardziej normalnych i kosztownych formach głównego nurtu nadawania w większości sieci telewizyjnych, które nadal funkcjonują na bardziej tradycyjnej matrycy dystrybucji). The Annoying Orange, który rozpoczął się jako seria wiralowych animowanych filmów komediowych quasi-CGI na YouTube, szybko zyskał kultową popularność i ponad 100 milionów wyświetleń online. Jest to przykład animowanego serialu internetowego, który z powodzeniem przeszedł z dystrybucji internetowej do telewizyjnej, jako serial animowany na Cartoon Network.
Lata 20. XXI w. i problemy przemysłu animacji W ocenie mediów nowe produkcje Disney Pixar, zaczynając od 2022 roku, opierają swoje fabuły na coraz bardziej powtarzalnych schematach i mniej odważnych zabiegach artystycznych. Musical Życzenie z 2023 r. został opisany jako „wymuszona produkcja” pozbawiona innowacji. Film Dziwny świat doświadczył bojkotu ze strony części widzów przez umieszczenie w roli głównego bohatera postaci homoseksualnej. Dodatkowo premiera kinowa nie odbyła się w wielu krajach, w których media zawierające wątki LGBT+ są cenzurowane. Poza tym jego fabuła również była opisywana jako schematyczna. Filmy Buzz Astral, Dziwny świat i Między nami żywiołami przyniosły spółce o zyski mniejsze niż przewidywano, o 65% mniej niż filmy animowane produkowane w latach 1990–2019. W tym okresie również serwisy streamingowe należące do spółki – Disney+ i Hulu – ponosiły znaczne straty. W drugim kwartale 2023 r. Disney+ stracił 11.7 milionów subskrybentów i obciążył spółkę kwotą 512 milionów dolarów. W maju 2024 r. Pixar Animation Studios zwolniło 175 pracowników w związku z ograniczaniem przez studio produkcji oryginalnych seriali przesyłanych w streamingu.
Równocześnie, w tym samym okresie ogromną popularnością cieszyły się nowe i kontynuowane produkcje niezależne. Szczególny sukces odcinka pilotażowego The Amazing Digital Circus umożliwił produkcję sezonu składającego się z 9 odcinków. Jasmine Yang, producentka serialu, powiedziała w wywiadzie, że gdyby ekipa Glitch Productions musiała stworzyć cały sezon przed udostępnieniem odcinka pilotażowego, produkcja zajęłaby lata. W tym samym wywiadzie Yang skrytykowała przyjęty przez serwisy streamingowe model binge-watching’u, ponieważ „[odbiorcy] muszą wszystko przetrawić, stworzyć społeczność i z niecierpliwością oczekiwać kolejnego odcinka.” Z tego powodu nieregularne udostępnianie kolejnych odcinków, spójne z ich cyklem produkcji, jest nie tylko praktyczne, ale również sprzyjające popularności samej serii.
Niezależne animacje popularne w ostatnich latach, opublikowane w serwisie YouTube obejmują serial animowany dla dorosłych Helluva Boss oraz odcinki pilotażowe do Hazbin Hotel, Long Gone Gulch, Murder Drones i Lackadaisy. Podczas gdy Helluva Boss i Hazbin Hotel są tworzone przez niezależną animatorkę Vivienne Medrano, Long Gone Gulch został napisany i wyprodukowany przez Tarę Billinger i Zacha Bellissimo, którzy pracowali nad animacjami dla Cartoon Network, Adult Swim i Disney+. W tym samym czasie serial internetowy dla wszystkich grup wiekowych, Sherwood, również wydał wszystkie 12 odcinków na YouTube Originals, udostępnionych bezpłatnie w kwietniu 2020 r.
Cryptozoo Dasha Shawa, twórcy komiksów alternatywnych, który stał się animatorem, odniósł znaczący sukces na festiwalu filmowym Sundance, zdobywając nagrodę NEXT Innovator Award, a rok później był również nominowany do nagrody Johna Cassavetesa na Independent Spirit Awards.
Animator Andrew Chesworth, który wcześniej pracował w Disneyu (będąc animatorem przy Ralphie Demolce, Krainie Lodu, Get a Horse!, Wielkiej Szóstce, Feast, Zwierzogrodzie i Moanie) i Netflixie (nad laureatem nagrody Annie 2019 dla najlepszego filmu animowanego Klaus), pracował niezależnie nad swoimi własnymi projektami, dzięki czemu został nominowany do Oscara w 2023 roku za The Brave Locomotive, list miłosny do Andrews Sisters i animacji z lat 40. XX wieku. Zaczął pracę w 2008 r., ale wstrzymał produkcję po zatrudnieniu przez Disneya w 2011 roku.
W czerwcu 2022 roku Olan Rogers, autor popularnego serialu Final Space, przesłał zwiastun swojego kolejnego projektu, animacji zatytułowanej Godspeed, prosząc o pomoc w jego sfinansowaniu na Kickstarterze. Kampania została sfinansowana w ciągu zaledwie dwóch godzin, osiągając 580% pierwotnego celu. 15 grudnia 2023 r. premierę na YouTubie miał pilot serialu Godspeed. Odcinek zebrał ponad 1.5 miliona wyświetleń.
25 października 2023 r. Zi „Zeddyzi” Chen na swoim Webtoonie ogłosiła zbiórkę na Kickstarterze mającą na celu zebranie pieniędzy na pilot animacji Ramshackle, opartej na komiksie autorki. 6 kwietnia 2024 r. odbyła się premiera odcinka na Youtubie, który w ciągu dwóch miesięcy zgromadził ponad 5.6 milionów wyświetleń.
Inne godne uwagi animacje niezależne z lat 2020. to Marcel the Shell with Shoes On, Ninety-Five Senses, War Is Over!, i My Year of Dicks.
Animacja niezależna w różnych krajach Włochy Do niezależnych włoskich animatorów należą Ursula Ferrara (która użyła technik podobnych do pionierów animacji, takich jak Emile Cohl w swoim filmie Lucidi Folli z 1986 roku), Alberto D’Amico, Saul Saguatti (znany z serii Short Splatter Collection z 1995 roku) i Bruno Bozzetto, znany z filmu fabularnego Allegro Non Troppo z 1976 roku i nominowanego do Oscara Grasshoppers z 1990 roku.
Niemcy Jednym z najwcześniejszych pełnometrażowych filmów animowanych były Przygody księcia Achmeda, nakręcone w 1926 roku przez Lotte Reiniger, niemiecką artystkę, która stworzyła animację sylwetkową z wykorzystaniem skomplikowanych wyciętych postaci i podświetlenia.
Wielka Brytania