Zdzisław Rychlik (ur. 5 stycznia 1947 w Kodniu, w województwie lubelskim, w powiecie bialskim) – polski matematyk, emerytowany profesor zwyczajny Uniwersytetu Marii-Curie Skłodowskiej w Lublinie.
Życiorys Po maturze, w roku 1965, rozpoczął studia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, na tym kierunku ukończył sekcję teoretyczną w roku 1971.
W 1974 roku obronił rozprawę doktorską w Instytucie Matematycznym na UMCS w Lublinie, pod kierunkiem docenta dra hab. Dominika Szynala, na podstawie pracy Graniczne własności sum niezależnych zmiennych losowych z losową liczbą składników.
W roku 1971 zaczął pracę w Instytucie Matematyki na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. Piastował funkcje akademickie w administracji UMCS od Zastępcy dyrektora Instytutu Matematyki UMCS w latach 1982–1984, prodziekana Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii UMCS w latach 1984–1987, Dyrektora Instytut Matematyki UMCS od 1987 roku. Był dziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki UMCS w latach 2008–2012. W pamięci środowiska naukowego UMCS pozostał jako współtwórca planów i programów studiów, moderator nowych kierunków badań, i opiekun studentów i młodych pracowników naukowych, z których niektórzy zostali jego doktoratami lub współpracownikami. Był też członkiem Senatu Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Także członek kadry Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie
Habilitował się przed Radą Naukową Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w 1981.
Członek American Mathematical Society oraz Polskiego Towarzystwa Matematycznego od 1972 r.
Nagrody i wyróżnienia W 1974 otrzymał Nagrodę dla Młodych Matematyków PTM, a następnie w 2006 otrzymał Nagrodę im. Hugona Steinhausa za serię 17 prac naukowych z lat 1996–2005 z teorii twierdzeń granicznych rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycznej.
Członek Komitetu Matematyki PAN kilku kadencji, w tym 2020-2024.
W 1984 odznaczony brązowym Krzyżem Zasługi, a w 1991 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Dorobek naukowy Jego badania obejmują szeroki zakres zastosowań metod probabilistycznych. Najistotniejsze poświęcone są twierdzeniom granicznym dla ciągów zmiennych losowych z losowymi indeksami, prawie pewnej wersji twierdzeń granicznych oraz twierdzeniom granicznym dla . Twierdzenia graniczne ze zbieżnością punktową nazywane są „losowymi wersjami centralnych twierdzeń granicznych” lub „prawie pewnymi wersjami twierdzeń granicznych”. Jest to tematyka, która jest szczególnie intensywnie rozwijana w ostatnich dekadach ze względu na ich implikacje do zastosowań z wykorzystaniem wsparcia metod numerycznych. Twierdzenia graniczne dla ciągów elementów losowych z losowymi indeksami odgrywają od lat bardzo ważną rolę w matematyce finansowej, teorii obsługi masowej, w teorii odnowy, w analizie sekwencyjnej, w teorii procesów Markowa, w teorii błądzeń losowych, w teorii martyngałów i innych dziedzinach matematyki stosowanej. Znaczące wyniki sa zawarte w pracach Zdzisława Rychlika z jego uczniami i matematykami z różnych ośrodków w kraju i zagranicą.
Był promotorem w 12 przewodach doktorskich. Dziewięć prac magisterskich zrealizowanych pod jego opieką zostało nagrodzonych na Ogólnopolskim Konkursie na najlepszą pracę studencką z rachunku prawdopodobieństwa i zastosowań matematyki, organizowanym przez Oddział Wrocławski PTM.
Wyniki jego badań zawarte są w ponad 90 publikacjach w renomowanych międzynarodowych czasopismach. Miał wielu współpracowników. Najważniejszych przedstawia załączona graficzna analiza na podstawie MathSciNet. Najczęściej cytowana praca dotyczy twierdzeń granicznych dla pól losowych (wspólna z węgierskim matematykiem Istvanem Fazekasem) oraz praca na temat słabej zbieżności rodzin zmiennych losowych z losowymi indeksami (wspólna z ).
Wśród czasopism, w których publikował, warto wymienić: , , Colloquium Mathematicum, , Teor. Verojatnost. i Primenen.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej Kategoria:Członkowie amerykańskich towarzystw naukowych Kategoria:Członkowie Komitetu Matematyki PAN Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Matematycznego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Hugona Steinhausa Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Polscy matematycy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej