Kamienica przy ulicy Kazimierza Brodzińskiego 1 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie przy ulicy Kazimierza Brodzińskiego, w Podgórzu.
Historia W 1809 roku przy ulicy istniał już jednopiętrowy budynek mieszkalny, zlokalizowany na działce oznaczonej numerem 294/2, który później zmienił numer na 292. Budowę tego obiektu zrealizował budowniczy J. Kryłowski.
Obecny budynek najprawdopodobniej powstał pod koniec XIX wieku, wykorzystując podziemne kondygnacje wcześniejszej, siedemnastowiecznej zabudowy. Właścicielem był Ascher Lichtig, który w 1909 roku rozbudował posesję o dodatkową oficynę.
W 1928 roku wprowadzono nowoczesne instalacje wodociągowe i kanalizacyjne. Rok później zrealizowano nowy projekt wejścia do lokalu handlowego według koncepcji architekta Ludwika Paciorkowskiego. W 1932 roku miały miejsce dwie istotne inwestycje – Jan Kolasiński zaprojektował kolejną modyfikację portalu sklepowego, a Antoni Dostal odpowiadał za wewnętrzne prace modernizacyjno-remontowe. Ostatnia znana modyfikacja wejścia do sklepu pochodzi z 1934 roku.
26 marca 1968 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.
Architektura Położenie Nieruchomość jest częścią ciągu architektonicznego wzdłuż ulicy Brodzińskiego. Znajduje się na działce o kształcie przypominającym literę L, a budynek zajmuje około 3/4 dostępnej przestrzeni. Główna fasada obiektu skierowana jest na północ. W południowej części terenu znajduje się niewielki dziedziniec oraz mały budynek.
Schemat Kształt budynku przypomina literę L, a jego elementem jest dwuosiowy występ (ryzalit) w narożniku. Wnętrze zostało zorganizowane w dwa traktaty i wiele osi. Centralnym punktem jest sień, obok której znajduje się dwubiegowa klatka schodowa. Na poziomie piętra zamontowano ganek. Dodatkowo, budynek ma boczne, zewnętrzne schody z drewna.
Konstrukcja, materiały Konstrukcja budynku została stworzona z cegły, zastosowano detale wykonane techniką sztukatorską. Kondygnacje piwniczne przykryto powałą odcinkową, a w przedniej części sieni obecne są elementy sklepienia krzyżowo-kolebkowego oraz odcinkowego, które opierają się na gurtach. Przestrzenie handlowe zyskały gładkie sufity, które spoczywają na belkach (podciągach).
Na pierwszym piętrze zastosowano drewniane stropy, które są ukryte pod sufitami. Więźba dachu została wykonana z drewna, a go wyłożono cynkową blachą. W piwnicach i korytarzu wejściowym znajduje się posadzki betonowe, podczas gdy pomieszczenia mieszkalne wyłożono drewnianymi podłogami.
Schody zbudowano z drewna w układzie dwubiegowym, a balustrady i słupki również wykonano z tego samego materiału. Okna zaprojektowano jako trój- i czteropolowe w konstrukcji skrzynkowej. Drzwi są dwuskrzydłowe z płycinami oraz jednoskrzydłowe o gładkiej powierzchni. Brama została wykonana z metalu.
Ściany zewnętrzne mały|Fasada budynku (2011) Fasada budynku składa się z trzynastu osi, pokryta tynkiem, a jej elementem są dwa dwuosiowe występy (ryzality), które otaczają żłobkowane pilastry, zwieńczone trójkątnymi szczytami. Parterowa kondygnacja ma gładką formę, w której rozmieszczono witryny oraz wejście w czwartej osi. Parter budynku częściowo pokryty jest okładzinami ceramicznymi w stylu współczesnym. Do budynku prowadzi dwuskrzydłowa, metalowa brama.
Między parterem a pierwszym piętrem znajduje się gzyms. Prostokątne okna, głównie drewniane, podzielono na trzy lub cztery pola. Oprawy okienne mają profilowane obramowania z dekoracją florystyczną na górze oraz parapety wspierane na wspornikach. Pod dachem umieszczono fryz z motywami roślinnymi, a całość została zakończona gzymsem. Trójkątne szczyty pseudoryzalitów zostały uzupełnione sztukatorskimi dekoracjami roślinnymi.
Elewację od strony dziedzińca, otynkowaną i wieloosiową, cechuje brak wyrazistych elementów stylowych. Osie zostały ustalone przez otwory okienne.
Detale, elementy architektoniczne W kondygnacji piwnicznej utrzymano strukturę ceglaną, możliwe, że pochodzącą XVII stulecia. Sień przykryto XIX-wiecznymi sklepieniami – krzyżowo-kolebkowym oraz odcinkowym wspartym na łukach. Drewniane schody o dwóch biegach zostały wyposażone w drewnianą balustradę ze słupkami. Niektóre elementy stolarki okiennej i drzwiowej pochodzą z XIX wieku.
Dane techniczne Kubatura budynku wynosi około 3050 m³, a powierzchnia użytkowa 255 m². Jego przeznaczenie zakwalifikowano jako „mieszkalne”.
Przypisy
Kategoria:Dzielnica XIII Podgórze Kategoria:Zabytkowe kamienice w Krakowie Kategoria:Obiekty w Krakowie wpisane do gminnej ewidencji zabytków