Ogończyk peruwiański (Synallaxis chinchipensis) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Występuje w zachodniej części Ameryki Południowej – endemicznie w Peru. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ).
Systematyka Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał amerykański ornitolog Frank Michler Chapman w 1925 roku na łamach „American Museum Novitates”, na podstawie holotypu (Nr 182062) – dorosłego samca zdeponowanego w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej. Autor nadał ptakowi nazwę Synallaxis stictothorax chinchipensis, czyli uznał go za podgatunek ogończyka białogardłego (Synallaxis stictothorax), a jako miejsce typowe podał Perico, Rio Chinchipe, w pobliżu rzeki Marañón w Peru. Pod koniec XX i na początku XXI wieku niektórzy autorzy proponowali uznanie ogończyka peruwiańskiego za osobny gatunek, ale nie przedstawili żadnych przekonujących dowodów. Po ukazaniu się publikacji wykazujących różnice w wokalizacji i morfologii oraz opublikowaniu analizy filogenetycznej, Dan Lane w sierpniu 2020 roku złożył do South American Classification Committee (SACC) wniosek o uznanie Synallaxis stictothorax chinchipensis za osobny gatunek; wniosek ten został zaakceptowany. Ogończyk peruwiański jest gatunkiem monotypowym.
Etymologia Synallaxis: sunallaxis, συναλλαξεως sunallaxeōs „wymiana, zamiana”. chinchipensis od rzeki Chinchipe w Peru.
Morfologia Mały ptak o brązowych lub czerwonawo-brązowych tęczówkach. Dziób dosyć długi i cienki, głównie czarny, ale czasami w dużej części szary. Nogi i stopy od niebieskoszarych do ciemnoszarych. Góra głowy, grzbiet i części skrzydeł szarobrązowe, skrzydła rudo-szare z ciemniejszymi brzegami lotek. Pokrywy nadogonowe rude. Ogon długi, o postrzępionych końcach, ciemnobrązowy z jaśniejszymi rudawymi krawędziami zewnętrznych sterówek. Gardło, podgardle, szyja, pierś i brzuch bladoszare, boki szare. Na piersi i brzuchu czarne cętki. Nie występuje dymorfizm płciowy. Młode osobniki nie zostały opisane. Długość ciała 11–13 cm.
Wymiary szczegółowe: +SamicaSamiecDługość skrzydła (mm)47,89–53,6349,41–53,65Długość ogona (mm)61–6860–72Długość dzioba (mm)12,15–15,412,93–15,84
Zasięg występowania Ogończyk peruwiański występuje w bardzo zawężonym obszarze w północno-zachodnim Peru, w środkowym biegu rzeki Marañón, jej dopływu Chinchipe w regionie Cajamarca. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 19 tys. km². Występuje zazwyczaj w zakresie wysokości od 400 do 600 m n.p.m.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są suche zarośla nizinne oraz brzegi lasów liściastych. Długość pokolenia jest określona na 3 lata. Ptak ten żeruje zazwyczaj w parach, często w stadach mieszanych. Niewiele wiadomo na temat diety ogończyka peruwiańskiego. Składa się głównie ze stawonogów i ich larw. Zaobserwowano, że podejmuje pokarm z mchu, martwych liści i niewielkich gałęzi, przeważnie na wysokości 1–2 m nad poziomem gruntu.
Rozmnażanie Nie ma informacji o rozmnażaniu i gniazdowaniu tego gatunku.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ogończyk peruwiański jest uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, ). Wielkość populacji nie jest oszacowana, a gatunek ten opisywany jest jako pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Garncarzowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1925 roku Kategoria:Taksony opisane przez Franka Michlera Chapmana