Juliusz Stanisław Tym (ur. 31 marca 1969 w Poznaniu) – polski historyk wojskowości, pułkownik Wojska Polskiego.
Życiorys Wykształcenie W 1989 zdał maturę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i rozpoczął studia historyczne na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 30 grudnia 1994 roku obronił pracę magisterską o Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym pt. Front Ufortyfikowany łuku Odry-Warty 1934–1945 napisaną pod kierunkiem Karola Olejnika.
Po odbyciu studiów doktoranckich na Wydziale Wojsk Lądowych Akademii Obrony Narodowej obronił tamże przygotowaną pod kierunkiem Henryka Hermanna pracę pt. Operacyjno-taktyczne użycie kawalerii samodzielnej Wojska Polskiego w latach 1921–1939, na podstawie której uzyskał stopień doktora nauk wojskowych w specjalności sztuka wojenna.
W 2013 roku habilitował się na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie historia, historia Polski i powszechna XX w., historia wojskowości, historia systemów bezpieczeństwa, przedstawiwszy dzieło Wojska pancerne Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1940–1947. Doktryna, organizacja, szkolenie i działania bojowe.
Kariera Bezpośrednio po studiach rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Rezerwy w Wyższej Szkole Oficerskiej im. Stefana Czarneckiego w Poznaniu. Po jej ukończeniu rozpoczął zawodową służbę wojskową. Pełnił ją w pododdziałach zmechanizowanych i rozpoznawczych 15. Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Pancernej im. gen. broni Władysława Andersa w Wędrzynie. W latach 2000–2001 organizował jedyny w Wojsku Polskim konny pododdział reprezentacyjny. Następnie delegowany do Ministerstwa Obrony Narodowej.
5 marca 2007 roku rozpoczął pracę jako adiunkt na Akademii Obrony Narodowej, początkowo w Katedrze Historii Sztuki Wojennej, a po jej przekształceniu w Zakładzie Analiz Współczesnych Konfliktów i Historii Wojen. W latach 2013–2016 pełnił funkcje: kierownika zakładu, kierownika Katedry Historii Wojskowości oraz prodziekana Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego.
Po przekształceniu AON od 2016 roku profesor nadzwyczajny w Akademii Sztuki Wojennej (ASzWoj). Był organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu Strategii Wojskowej. 11 marca 2019 roku został dyrektorem Instytutu Historii Wojskowej i Służb Specjalnych ASzWoj.
Był członkiem Komisji Historii Wojskowości Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk.
Działalność naukowa Jego zainteresowania naukowe obejmują takie zagadnienia, jak historia sztuki wojennej, historia kawalerii polskiej, dzieje broni pancernej i kawalerii pancernej Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, biografistyka wojskowa oraz wojna Jom Kippur.
Funkcje państwowe W latach 2005–2016 wchodził w skład powołanego przez szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (KPRP) zespołu, który opracował projekt Orderu Krzyża Wojskowego oraz przywrócono Medal za Długoletnią Służbę. Z początkiem 2017 roku zespół przekształcono w Zespół do opracowania i opiniowania spraw związanych z orderami i odznaczeniami, heraldyką i weksylologią przy KPRP. W jego ramach uczestniczył w opracowaniu projektu Medalu Stulecia Odzyskanej Niepodległości.
W latach 2005–2014 oraz od 2018 roku członek Komisji Historycznej do spraw Symboliki Wojskowej Ministerstwa Obrony Narodowej.
Ważniejsze publikacje Książki autorskie Przysposobienie Wojskowe Konne (1928–1939). Zarys dziejów, dokumenty i materiały, Departament Wychowania i Promocji Obronności MON, Warszawa 2003 Kawaleria w Poznaniu (zarys dziejów), Eko-Dom, Grajewo 2004 Kawaleryjskie boje. W 85 rocznicę zakończenia wojny polsko-sowieckiej (współautor Janusz Odziemkowski), Eko-Dom, Grajewo 2005 Kawaleryjska Alma Mater w Grudziądzu 1920–1939. Zarys dziejów (współautorzy: Lesław Kukawski, Teodor Wójcik), Fundacja na Rzecz Tradycji Jazdy Polskiej, Grudziądz 2008 1. Dywizja Pancerna. Organizacja i wyszkolenie, ZP Grupa, Piekary Śląskie 2009 Organizacja 15 Pułku Ułanów Poznańskich, Towarzystwo b. Żołnierzy i Przyjaciół 15. Pułku Ułanów Poznańskich, Poznań 2010 Polska 1. Dywizja Pancerna w Normandii (współautor Jacek Kutzner), Oficyna Wydawnicza Rytm, Warszawa 2010 Wojska pancerne Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1940–1947. Doktryna, organizacja, szkolenie i działania bojowe, Fundacja „Historia i Kultura”, Warszawa 2012 Pancerni i ułani generała Andersa. Broń pancerna i kawaleria pancerna Polskich Sił Zbrojnych na Środkowym Wschodzie i we Włoszech 1941–1946, Tetragon, Warszawa 2012 Szkolić… doskonalić… być w gotowości do… Polskie jednostki pancerne w Wielkiej Brytanii w latach 1943–1946, Tetragon, Warszawa 2013 Operacja „Józef”. Operacja zaczepna Wojska Polskiego na Ukrainie wiosną 1920 roku, Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej, Warszawa 2016 Wielkopolska Brygada Kawalerii w kampanii 1939 roku, Tetragon, Warszawa 2016 (wyd. II popr. i uzup. 2019) Działania bojowe batalionu. Sytuacja, dowódca, decyzja (współautor Wojciech Więcek), Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej, Warszawa 2018 Najnowocześniejsza armia II Rzeczypospolitej. Rzecz o motoryzacji wojska Polskich Sił Zbrojnych, Tetragon, Warszawa 2018 Kawaleryjski Poznań. Dzieje poznańskich oddziałów kawalerii i obraz kawaleryjskiego garnizonu II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań 2023 Wojsko Polskich Sił Zbrojnych czyli najnowocześniejsza armia II Rzeczypospolitej tom I i tom II, Tetragon, Warszawa 2026
Redakcje Dzieje Ułanów Jazłowieckich, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2019 Dzieje 15 Pułku Ułanów Poznańskich (1 Pułku Ułanów Wielkopolskich), Tetragon, Poznań 2023 Kampania polska 1939 roku, t. 2–3, Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej, Warszawa 2024
Jest także redaktorem naukowym (wraz ze Zbigniewem Lalakiem) 40-tomowej serii „Śladami polskich gąsienic. Polskie oddziały pancerne na Zachodzie” wydawnictwa Edipresse (2014), autorem tekstów do ponad 30 tytułów serii „Wielka Księga Kawalerii Polskiej 1918–1939. Odznaki Kawalerii” (Edipresse, 2019–2020) i autorem kilkunastu tytułów w serii „Bitwy Kawalerii” wydawnictwa My Hobby Media 4U.
Odznaczenia 2011 – Wojskowy Krzyż Zasługi „za dokonany w czasie służby czyn przynoszący szczególną korzyść Wojskom Lądowym, a wykraczający poza zwykły obowiązek”Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2011 r. o nadaniu odznaczeń (). 2015 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej i działalności popularyzatorskiej w dziedzinie historii wojskowości” (dekoracja w 2017)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2015 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). 2018 – Medal 100-lecia ustanowienia Sztabu Generalnego Wojska Polskiego
Przypisy
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kategoria:Absolwenci polskich uczelni i szkół wojskowych Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia ustanowienia Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Wojskowym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy historycy wojskowości Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Urodzeni w 1969 Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Obrony Narodowej (III Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Obrony Narodowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuki Wojennej