240px|right|thumb|Tablica informacyjna (1979) 240px|right|thumb|Obelisk pamięci Żydów z Markowej 240px|right|thumb|Obelisk pamięci 375 Żydów Cmentarz wojenny ofiar hitleryzmu 1939–1945 w Jagielle-Niechciałkach – cmentarz ofiar hitleryzmu z okresu II wojny światowej, znajduje się w Jagielle-Niechciałkach w (gminie Tryńcza), usytuowany jest poza miejscowością, w lesie, w pobliżu DK 77 (po między Gorzycami i Wólką Pełkińską).
Cmentarz założony jest na podstawie prostokątu, otoczony ogrodzeniem z betonowych elementów. Na cmentarzu znajduje się 279 grobów zbiorowych i 10 indywidualnych, w których spoczywa 5 672 ofiar hitleryzmu (w tym 131 zidentyfikowanych). Groby mają formę betonowych obramowań.
Pochowani 4 985 niezidentyfikowanych jeńców radzieckich, których zamordowano w obozie przejściowym w Wólce Pełkińskiej 471 (w tym 72 znanych z nazwiska) Polaków, Żydów, Cyganów i Ukraińców zamordowanych podczas okupacji 25 żołnierzy niemieckich oraz 1 cywil poległych podczas wojny 15 nieznanych żołnierzy Wojska Polskiego 176 (w tym 33 zidentyfikowanych) żołnierzy Armii Radzieckiej poległych podczas walk w 1944 roku i ekshumowanych na cmentarz z sąsiednich miejscowości
Na cmentarzu jest ustawionych kilka symbolicznych macew, na grobach, w których pochowano 375 Żydów ekshumowanych w latach 1947–1948, okolic Przeworska i z Kańczugi.
Na tym cmentarzu spoczywają Żydzi zamordowani w Markowej, ukrywający się u rodziny Ulmów.
Historia W 1941 roku Niemcy po napadzie na ZSRR, pod Wólką Pełkińską utworzyli przejściowy obóz dla jeńców radzieckich, których w latach 1941–1943 rozstrzeliwali w pobliskim lesie w Niechciałkach. W 1942 roku rozstrzelano Żydów z Jarosławia i obozu w Pełkiniach.
W 1947 roku na tym cmentarzu pochowano ekshumowanych Żydów z okolic Przeworska i z Kańczugi oraz Żydów zamordowanych w Markowej.
W 1979 roku ufundowano tablicę pamiątkową osadzoną na betonowym postumencie o treści:
CMENTARZ OFIAR HITLERYZMU W JAGIELLE – NIECHCIAŁKACH 1939–1945. MOGIŁA ZBIOROWA PONAD 5OOO ISTNIEŃ LUDZKICH ZAMORDOWANYCH W OBOZIE PRZEJŚCIOWYM DLA ŻOŁNIERZY RADZIECKICH W WÓLCE PEŁKIŃSKIEJ. OBOK GROBÓW ŻOŁNIERSKICH SPOCZYWAJĄ POMORDOWANI W TYM REJONIE POLACY, ŻYDZI I CYGANIE. CZEŚĆ ICH PAMIĘCI. PATRONAT SZKOŁA PODSTAWOWA W JAGIELLE ZARZĄD CMENTARZAMI URZĄD GMINY W TRYŃCZY LIPIEC 1979.
W 2016 roku podczas remontu cmentarza, na zbiorowych grobach Żydów zamordowanych w Gniewczynie Łańcuckiej i Kańczudze ustawiono obeliski pamięci z nazwiskami, które odsłonięto 20 listopada 2016 roku.
W latach 2020, 2021 i 2022 roku gmina Tryńcza otrzymała dofinansowanie na I, II i III etap remontu cmentarza. W latach 2020–2023 przeprowadzono generalny remont cmentarza.
10 września 2023 roku podczas wizyty Prezydenta PR odsłonięto Pomnik Pamięci Żydów Obywateli II Rzeczypospolitej.
Wizyta Prezydenta 10 września 2023 roku na cmentarzu wojennym ofiar hitleryzmu w Jagielle-Niechciałkach, prezydent RP Andrzej Duda wraz z małżonką złożył wieniec przed pomnikiem Żydów zamordowanych w Markowej. Modlili się także: prefekt watykańskiej Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych kard. Marcello Semeraro, metropolita łódzki kard. Grzegorz Ryś oraz naczelny Rabin Polski Michael Schudrich. W uroczystości uczestniczyli m.in. ministrowie z Kancelarii Prezydenta, przedstawiciele IPN, władz regionalnych i lokalnych, mieszkańcy okolicznych miejscowości.
240px|center|thumb|Tablica pamięci wizyty Prezydenta RP Andrzeja Dudy (2023)
Przypisy
Kategoria:Jagiełła Jagiełła