Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Konstantego Prusa w Rybniku – biblioteka publiczna, której misją jest kreowanie i zaspokajanie oświatowych, kulturalnych i informacyjnych potrzeb mieszkańców Rybnika i powiatu rybnickiegoJest znaczącą instytucją upowszechniania kultury w mieście.
Historia Historia bibliotekarstwa na ziemi rybnickiej zaczęła się pod koniec XIX wieku, kiedy to w 1895 r. Antoni Jaworowicz założył w Rybniku oddział Towarzystwa Czytelni Ludowych.W tym czasie działała biblioteka Franciszka Morawca przy ulicy Żorskiej a także inne instytucje w okolicy.Następnie w 1897 r. założono w mieście Towarzystwo Polsko-Katolickie a w 1898 r. założono Gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, które oprócz ćwiczeń zajmowało się zagłębianiem i rozpowszechnianiem literatury polskiej.Duży wpływ na czytelnictwo w mieście miał również Maksymilian Basista, który założył „Księgarnię Polską” oraz był jednym z działaczy sieci ruchomych bibliotek ludowych i kolportażu prasy polskiej.Po I wojnie światowej po odzyskaniu przez Polskę niepodległości sprawa przynależności państwowej Śląska została nierozstrzygnięta. Dopiero podział ziem został rozstrzygnięty po 3 powstaniach śląskich (1919–1921) i plebiscycie (1921). W Rybniku oraz powiecie rybnickim, który znalazł się w Polsce w 1937 r. działało 118 bibliotek (w tym 88 ruchomych). Księgozbiór liczył 28 849 tomów, a korzystało z niego łącznie 11 489 czytelników, którzy łącznie wypożyczyli 177 085 książek. Podczas trwania II wojny światowej i okupacji rozpowszechnianie polskiego piśmiennictwa było zakazane, księgarnie i biblioteki zostały zamknięte, a polskie książki niszczone. Po wojnie za sprawą Heleny Sakowskiej zorganizowano bibliotekę publiczną. Wraz ze Stanisławem Bobuchowskim szukali i gromadzili polskie książki co zaowocowało uruchomieniem Powiatowej Biblioteki Publicznej w Rybniku 22 lipca 1945 r. W związku z rosnącą liczbą użytkowników 15 stycznia 1949 r. wyodrębniono Miejską Bibliotekę publiczną przy ówczesnej ul. Rewolucji Październikowej (dzisiejsza ul. 3-go Maja). W latech 1949–1959 powstały kolejno filie: w Ligocie (1960), na Osiedlu Tysiąclecia (1961), przy ul. Kościuszki (rozpoczęcie budowy 1962), w dzielnicy Piaski (1970). Do roku 1975 biblioteka posiadała w sumie 11 filii. Powiatowa Biblioteka Publiczna uległa likwidacje, a jej obowiązki przejęła Miejska Biblioteka Publiczna. Wraz z rosnącą ilością zbiorów w bibliotece zaczęło brakować powierzchni magazynowej, część księgozbiorów przeniesiono do sali kameralnej Teatru Ziemi Rybnickiej. Podjęto starania o wybudowanie nowej biblioteki, a w 1985 r. rozpoczęto realizację tej inwestycji. Budynek został oddany do użytku 28 marca 1989 r., głównym projektantem był Marian Skałkowski a bibliotece nadano imię Konstantego Prusa. Od 1 stycznia 1991 roku Miejska Biblioteka Publiczna podlega władzom samorządowym miasta, a od 22 listopada 1999 roku przejęła zadania biblioteki powiatowej.
Misja biblioteki Instytucja zajmuje się m.in.: gromadzeniem, opracowywaniem, przechowywaniem i ochroną materiałów bibliotecznych ze szczególnym uwzględnieniem materiałów dotyczących regionu, udostępnianiem zbiorów bibliotecznych oraz udzielaniem informacji i poradnictwa w doborze lektury, prowadzeniem działalności informacyjno-bibliograficznej i wypożyczeń międzybibliotecznych, popularyzacją książki i czytelnictwa, współpracę z bibliotekami innych sieci, instytucjami oświatowymi i upowszechnianiem kultury.
Filie Obecnie na terenie Rybnika działa 20 filii bibliotecznych: Filia nr 1 LIGOTA, Filia nr 2 MAROKO, Filia nr 3 GOTARTOWICE, Filia nr 4 PARUSZOWIEC, Filia nr 5 RYBNICKA KUŹNIA, Filia nr 6 Dąbrówki/NOWINY, Filia nr 7 CHWAŁOWICE, Filia nr 8 SMOLNA, Filia nr 9 BOGUSZOWICE STARE, Filia nr 10 Barbary/NIEDOBCZYCE, Filia nr 11 POPIELÓW, Filia nr 12 OCHOJEC, Filia nr 15 KAMIEŃ, Filia nr 16 GOLEJÓW, Filia nr 17 GRABOWNIA, Filia nr 18 Orzepowicka/NOWINY, Filia nr 18 Wawelska/NOWINY, Filia nr 20 BOGUSZOWICE OSIEDLE.
Wydarzenia Biblioteka regularnie organizuje różnorodne wydarzenia, panele, wystawy i wykłady, m. in. (wybrane): wykład dra Jacka kurka pt. „Nekropolie, parki, przestrzeń pamięci... Historie niekoniecznie cmentarne”, 13.11.2019 r., wykład prof. zw. dr hab. n. med. Jadwigi Jośko–Ochojskiej: „Tajemniczy ogród. O dziedziczeniu traumy”, 29.11.2019 r , Narodowe Czytanie „Balladyny” Juliusza Słowackiego, 5.09.2020 r., festiwal „Gabinet doktora Rogera”, październik 2024 r., wystawa w 80. rocznicę Tragedii Górnośląskiej pt. „Moj Opa tyż boł deportuwany”, 15.03.2025 r., panel dyskusyjny „Baby po ślōnsku”, 13.03.2025 r., wystawa fotografii Artura Ledwonia pt. „Żywiołaki”, marzec 2026 r..
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Oficjalna strona biblioteki Kategoria:Obiekty budowlane w Rybniku Kategoria:Kultura w Rybniku Kategoria:Biblioteki w województwie śląskim