Suat Derviş (ur. 1905 w Stambule, zm. 23 lipca 1972 tamże) – turecka powieściopisarka, dziennikarka, aktywistka polityczna, jedna z założycielek Stowarzyszenia Kobiet Socjalistycznych w 1970.
Życiorys Urodziła się w arystokratycznej rodzinie. Jej ojciec, İsmail Derviş, był ginekologiem i profesorem na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Stambulskiego. Jej matka, Hesna Hanım, była córką niewolnicy z otoczenia sułtana osmańskiego Abdülaziza. Suat miała jedną siostrę, Hamiyet, która zdobyła wykształcenie muzyczne w kilku konserwatoriach w Niemczech. Jako dziecko Derviş nosiła burkę.
Derviş pobierała prywatne lekcje literatury, muzyki, języka francuskiego i niemieckiego. W latach 1919–1920 mieszkała z siostrą Hamiyet w Niemczech i była studentką Uniwersytetu Berlińskiego. Zaczęła pisać o Turcji dla niemieckich magazynów, w tym "Berliner Zeitung". W 1920 opublikowała swoją pierwszą książkę zatytułowaną Kara Kitap (pl. Czarna księga). W latach 1920–1932 opublikowała jeszcze dziesięć powieści. Jej wczesne dzieła poruszały tematy płci, klasy i psychologii kobiet. Jeden z recenzentów stwierdził, że „[Suat Derviş], która jest bardziej obiektywna i nowoczesna niż Halide Edib, wcale nie mniej głęboka”.
Pracowała również jako niezależna dziennikarka. Jednym z wydarzeń, o których pisała, była konferencja w Lozannie, na której zadecydowano o losie Turcji po I wojnie światowej. Jej wczesne powieści określane są jako pierwsze powieści gotyckie w języku tureckim.
Działalność polityczna 10 marca 1944 Derviş i jej mąż Reşad Fuat Baraner zostali aresztowani za „nielegalną działalność komunistyczną” wraz z innymi członkami Komunistycznej Partii Turcji (TKP). Derviş została skazana na osiem miesięcy więzienia. Była wówczas w ciąży, ale poroniła. Jej mąż pozostał w więzieniu do 1950 i został ponownie aresztowany w 1951. Ze względu na swoje poglądy polityczne i aresztowanie Derviş miała trudności ze znalezieniem pracy i zaczęła używać pseudonimu w swoich opublikowanych pracach. Opuściła Turcję w 1953 w wyniku ciągłych prześladowań ze strony rządu.
Mieszkała w kilku krajach poza Turcją w okresie 1953–1963, głównie we Francji. W tym czasie publikowała powieści w języku francuskim. Chociaż jej twórczość była dobrze przyjęta w tym kraju, to w Turcji była kontrowersyjna ze względu na jej poparcie dla praw kobiet, co często stanowiło przedmiot debaty nawet wśród osób o poglądach lewicowych. Mieszkała ponownie z Baranerem od 1963 aż do 1968, kiedy zmarł. Derviş była jedną z osób, które założyły Stowarzyszenie Kobiet Socjalistycznych (tur. Devrimci Kadınlar Birliği) w 1970. Deklarowanymi celami grupy było stworzenie rewolucyjnego ruchu kobiecego i podniesienie świadomości kobiet. W tym samym czasie opublikowała Fosforlu Cevriye (Promienne Cevriye, 1968), które badało życie zmarginalizowanych kobiet w Stambule. Okazała się ona jej najpopularniejszą powieścią, a w 2016 na jej podstawie nakręcono film, a także wystawiono ją na scenie.
Śmierć Suat Derviş zmarła w Stambule 23 lipca 1972. Została pochowana na cmentarzu Feriköy w Stambule.
Wybrane publikacje Kara Kitap (1921) Ne Bir Ses Ne Bir Nefes (1923) Hiçbiri (1923) Ahmed Ferdi (1923) Behire'nin Talibleri (1923) Fatma'nın Günahı (1924) Ben mi (1924) Buhran Gecesi (1924) Gönül Gibi (1928) Emine (1931) Hiç (1939) Çılgın Gibi (1934) Yalının Gölgesi (1958) Fosforlu Cevriye (1968) Ankara Mahpusu (1968)
Przypisy
Kategoria:Tureccy prozaicy XX wieku Kategoria:Tureccy dziennikarze Kategoria:Tureccy komuniści Kategoria:Więźniowie polityczni w Turcji Kategoria:Tureccy działacze na rzecz praw kobiet Kategoria:Ludzie urodzeni w Stambule Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1972