Teatr STOP – powstał w 1980 roku; kojarzony z dwoma miastami: Słupsk (1980-1992) i Koszalin (od 1993); wywodzi się z nurtu – teatru alternatywnego. Uczestnik wielu festiwali teatralnych w kraju i za granicą. Aktualnie jest kameralnym zespołem zajmującym się edukacją twórczą poprzez teatr i dramę. Szefem Artystycznym od początku istnienia grupy jest Mirosław Gliniecki.
Historia Teatr STOP rozpoczął działanie w Wyższej Szkole Pedagogicznej jako Studencki Teatr Okolicznościowej Potrzeby. Akademicki charakter grupa utrzymywała do 1983 roku, w którym w 300-setną rocznicę odsieczy wiedeńskiej króla Sobieskiego zrealizowała w Chojnicach przełomowe dla siebie widowisko plenerowe Kaszubi pod WiedniemStefan Myszka, Wiktoria Wiedeńska... na Pomorzu, Inspiracje Miesięcznik Ruchu Społeczno-Kulturalnego, 1984.01. W następnych latach grupa występowała m.in. na festiwalach teatralnych w AwinionieMarta Winozarł, Teatr „STOP” na Festiwalu w Avinion, Goniec Pomorski, nr 156 (861), Słupsk, 1993.08.12, PiacenzyJan Maziejuk (a), Kameleon II – Teatru STOP po raz setny!, Głos Pomorza, nr 197 (12138), Koszalin-Słupsk, 1991.08.24-25, ISNN 0137-9526Rino Bertoni, L'ultima provincia: suggestioni a colori, Corriere Padano, nr 35, Piacenza, 1991.09.06, str. 18 , ArchangielskuStanisław Miedziewski, W Archangielsku, Gryf. Miesięcznik, Wojewódzki Informator Kulturalny, nr 7, Słupsk, 1988.07, na Wyspach Sołowieckich, w Danii, Niemczech, a w kraju w Jeleniej Górze, WarszawieZbigniew Bielecki (gip), „Stop” w Warszawie, Głos Pomorza, nr 232 (10954), Koszalin-Słupsk, 1987.09.23, str.1-2 , Krakowie, Łodzi, Gdańsku, ToruniuMałgorzata Litwin, Szok oswajany, Nowości Dziennik Toruński, nr 161 (6888), Toruń, 1992.08.18. W latach 1984-1993 grupa należała do czołowych teatrów alternatywnych w PolscePaweł Konic, Start'86, Teatr Miesięcznik, nr 5 (836), Warszawa, 1986.05Mira Mirecka, Kosz nagród dla teatru „Stop”, Głos Pomorza, Słupsk-Koszalin, 1986.11.22-23Anna Ingielewicz, „STOP” – grupa poszukująca, Pobrzeże. Miesięcznik Społeczno-Kulturalny, Koszalin-Słupsk, 1987-01, nr 1(53), nr Indeksu 37263, ISSN 0209-1682Viktor Panov, Arkhangel'sk priglashayet na imeniny, Pravda Severa, № 144-145 (20944-20945), Arkhangel'sk,1990.06.24, ros.Umberto Fava, Mimo, clown e giochi visuali corrono sull'asse Milano-Slupsk, LIBERTA, Piacenza, 1991.09.05. W 1992 roku Teatr STOP został zaproszony przez dyrektora Teatr STU Krzysztofa Jasińskiego do udziału w Wystawie Światowej Expo'92 w Sewilli, gdzie jako jeden z pięciu polskich zespołów reprezentował krajAleksandra Mojsiuk, Z Witkacym do Sewilli, Głos Słupski, Słupsk, 1992.04.23Zbigniew Marecki, Nasi w Sewilli, Głos Pomorza, nr 126 (12370), Słupsk-Koszalin, 1992.05.30-31.
W latach 1986-1991 Teatr STOP był gospodarzem trzech międzynarodowych edycji Festiwalu Teatralnego Totus MundusMałgorzata Kołowska, Rozbić mur obojętności, Goniec Pomorski, nr 73 (274), Koszalin-Słupsk, 1991.04.15.
Od połowy lat 90. XX wieku grupa zmieniła formułę stając się teatrem edukacyjnym, nastawionym nie tylko na wartości artystyczne, ale także na kształtowanie kompetencji społecznych uczestników. Teatr STOP jako pierwszy w regionie Pomorza Środkowego stosował metodę dramy w pracy z niepełnosprawną młodzieżą, tworząc koncepcję autorskich Warsztatów Teatralno-Dramowych, potem poszerzył tę metodę w innych placówkach oświatowych. Jako jeden z nielicznych teatrów nieinstytucjonalnych (bez dotacji z budżetu państwowego), systematycznie realizuje i poszerza w różnych przestrzeniach społecznych, ideę szeroko pojmowanej edukacji teatralnejGrzegorz Janowczyk, Stop edukuje, Ruch Teatralny, Miesięcznik wiadomości teatralnych, nr 4 (26), Gdańsk-Warszawa, 1997.05, .
W okresie 1999-2007 Teatr STOP był prekursorem projektów unijnych w zakresie kultury i edukacji poprzez dramę i teatr w regionie środkowopomorskimMirosław Gliniecki, Pandemiczne zadumki, Scena Kwartalnik Kultury i Edukacji Teatralnej, nr 1-2 (105-106), Warszawa 2021.01-02, str. 42-43. W ramach Funduszu Małych Projektówy Phare Euroregionu Bałtyk, wypracował trzy autorskie edycje Międzynarodowego Sympozjum i Warsztatów Teatralnych w Słupsku i na Bornholmie.
Sztandarowym spektaklem ostatniego okresu jest Dealer grany od ponad 25 lat (700 realizacji).
Grupa wystawia także interaktywne spektakle dla dzieci: Beznikotynek i To szkodzi zdrowiu.
Znakiem firmowym, stały się kończące spektaklem Warsztaty Teatralno-Dramowe (przez 40 lat, około 600 tygodniowych realizacji). Liczba uczestników-aktorów osiągnęła 12 tysięcy. Za całokształt swej pracy zespół honorowano różnymi nagrodami
Aktorzy Teatru STOP posiadają także przygotowanie pedagogiczne i są wykładowcami uczelni wyższych (Uniwersytet Pomorski w Słupsku, Politechnika Koszalińska) oraz uczestniczą i organizują konferencje. Są autorami artykułów i książek, również z przestrzeni dramy, teatru, edukacji i komunikacji.
Twórcy 40-lecia Teatru STOP Na Benefis 40-lecia zespołu (uroczystość w Pałacu Lubostroń), powstała specjalna piosenka STOP tu teatr oraz film STOP tu teatr-Teatr STOP autorstwa Marty Glinieckiej.
Aktorzy: Penelopa Atkinson Klepuszewski, Hubert Bilewicz, Jola Bosiacka, Elżbieta Centkowska Tarczyńska, Piotr Ceranowski, Krzysztof Hrabia Cieślewicz (†), Jacek Dąbrowski, Jacek Dziembaj, Wiesław Gasek, Mieczysław Giedrojć, Marta Gliniecka, Teresa Gliniecka, Mirosław Gliniecki, Jacek Górawski (†), Leszek Gwardzik, Jacek Igła, Daniel Kalinowski, Dorota Kodź, Zbigniew Konieczka, Dorota Kowalska-Sip, Danuta Kozłowska, Marek Król, Grażyna Krzaczkowska, Mirosław Kupiec, Marek Litecki, Roman Łangowski, Rafał Makarewicz, Zofia Makowska, Lucyna Maksymowicz, Tadeusz Matwijewicz, Anna Mercik, Isadora Miedziewska, Maurycy Miedziewski, Stanisław Miedziewski, Jacek Miś, Marzena Możdżer-Fabich, Małgorzata Nieścior-Trenczak, Grzegorz Opolski, Zdzisława Orłowska, Tomasz Piekarski, Bogusław Pobiedziński, Bohdan Statkiewicz, Małgorzata Szota, Jaromir Szroeder, Paweł Szroeder, Wojciech Szroeder, Rudolf Trenczak, Michał Tuszyński, Małgorzata Warchoł, Grażyna Wijatyk, Ewa Wołczyk, Alicja Zapart. Gościnnie: Irina Afanasjewa (Teatr Biały Clown), Miła Bogen/Iwona Stolarska (Teatr BLIK), Wojciech Klepuszewski (Teatr BLIK), Andrzej Talkowski (Teatr Szczęście i Kabaret Kuzyni), Nikołaj Weprew (Teatr Biały Clown/Teatr Nikoli).
Muzycy: Andrzej Anderman-trąbka i syntezator, Alicja Błaszczyk-flet, Waldemar Bochniarz-saksofon, Andrzej Cholewa-syntezator, Marta Gliniecka-keyboart, Zbigniew Kuszlewicz-gitara, Artur Szeryf Orłowski-saksofon, Jaromir Szroeder-akordeon i saksofon, Wojciech Szroeder-gitara i flet poprzeczny, Teresa Śliwowska-skrzypce, Waldemar Tomaszewski-trąbka.
Plastycy: Krzysztof Grzesiak (†), Tadeusz Matwijewicz, Stefan Morawski (†), Maciej Olesiński, Andrzej Szczepłocki, Marian Thiede, Waldemar Czarny Waszkiewicz, Ryszard Zając.
Akustycy i reżyserzy światła: Tadeusz Balik, Piotr Eichler, Kuba Kowalski, Jacek Lanckowski, Piotr Samulak, Andrzej Wiatr.
Fotografowie: Bartosz Arszyński, Jurij Borisowicz (Rosja-Sołowki), Andrzej Bramański (†), Jadwiga Girsa-Zimna (†), Tadeusz Kaczyński, Stanisław Kątnik (†), Dariusz Krzosek, Jan Maziejuk, Rafał Nosewicz, Zbigniew Suliga (†), Sławomir Żabicki.
Konsultacje reżyserskie: Bogdan Kochanowski, Antoni Franczak (†), Ryszard Kot-Kotecki, Paweł Nowicki, Wiktor Panow, Jupi Podlaszewski (†). Konsultacje pedagogiczne: dr hab. Elżbieta Gaweł-Luty, dr hab. Lucyna Preuss-Kuchta, dr Lucyna Maksymowicz, dr Mariola Szczepańska. Konsultacje literackie: dr hab. Zbigniew Zielonka (†). Konsultacje kultury zdrowotnej: dr hab. Agnieszka Zalewska-Meler
Działalność Spektakle Próba (1980) scen. i reż. Mirosław Kupiec Legenda o Pąśku Walecznym (1980) scen. i reż. Mirosław Kupiec Narodziny (1981) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Skarpety (1982) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Pąśkojada – Legenda o Pąśku Wspaniałym (1982) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Mrożkojada (1982) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Żmija (1983) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Kaszubi pod Wiedniem (1983) scen. i reż. Mirosław Gliniecki, konsultacje Stanisław Miedziewski Dialogus pastoralais (1984) scen. Mirosław Gliniecki; reż. Stanisław Miedziewski Sekstet (1985) scen. Mirosław Gliniecki; reż. Stanisław Miedziewski Hi Fi (1985) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Teatr staropolski (1985) scen. i reż.: Mirosław Gliniecki i Stanisław Miedziewski Teatr pantomimy (1985) scen. i reż.: Mieczysław Giedrojć i Mirosław Gliniecki Par force every day (1986) scen. i reż.: Mirosław Gliniecki i Tadeusz Matwijewicz Słodki niedzielny poranek (1987) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Kameleon (1987) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Cytat z Becketta (1987) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Kameleon II (1988) scen. i reż. Mirosław Gliniecki Scarebird Strach na wróble (1990) scen. i reż.: Mirosław Gliniecki i Wojciech Klepuszewski Par force (1991) scen. i reż.: Mirosław Gliniecki i Tadeusz Matwijewicz Rodzina Białego Clowna (1992) scen. i reż. Mikołaj Weprew, wspólna realizacja z Teatrem Biały Clown z Kijowa Ale cyrki (1993) scen. i reż. Andrzej Talkowski Kabaret Kuzyni, wspólna realizacja Mim i clown (1994) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć Happening Białego Clowna (1996) scen. i reż. Mikołaj Weprew, wspólna realizacja z Teatrem Biały Clown z Kijowa Dealer (1998) scen. Mirosław Gliniecki; reż. Mieczysław Giedrojć, Mirosław Gliniecki i Daniel Kalinowski Clownada (2000) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć Pantomima (2001) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć Beznikotynek (2005) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć W świecie teatru milczenia (2016) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć To szkodzi zdrowiu (2018) scen. i reż. Mieczysław Giedrojć
Warsztaty twórcze poprzez teatr i dramę Szczególną wartością bardzo popularnych Warsztatów Teatralno-Dramowych jest możliwość aktywnego udziału całej grupy w odgrywaniu scen (etiud), zawierających dostosowane do wieku i możliwości uczestników konkretne problemy życiowe. Stosowanie atrakcyjnych technik teatralnych i dramowych dynamizuje pracę. Ukoronowaniem tygodniowych działań warsztatowych jest finałowa prezentacja, mająca miejsce zazwyczaj przed ”Publicznością życzliwą” (rodzice, rówieśnicy, nauczyciele, przyjazne środowisko), zwiększając tym samym wymowę społeczną całego przedsięwzięcia. Konfrontacja sceniczna z widzem, ”wejście w rolę”, użycie kostiumu, makijażu, rekwizytu – stwarza członkom grupy warsztatowej możliwość empatycznego wczuwania się w przeżycia kreowanych postaci, wzmacniając samoświadomość uczestników i pogłębia ich wrażliwość, a to wspomaga nabywanie kompetencji komunikacyjnych, budowanie relacji oraz propagowanie zdrowego trybu życia i twórczego rozwoju.
Festiwale organizowane przez Teatr STOP I Festiwal Totus Mundus 3-9 maja 1986 II Festiwal Totus Mundus 19-25 października 1988 III Festiwal Totus Mundus 28.04-3 maja 1991 I Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych Archangielsk 23 czerwca-1 lipca 1990 (współorganizacja i uczestnictwo)
Seminaria i sympozja Teatru STOP Teatr a dziecko specjalnej troski, Słupsk; Program Euroregion Bałtyk (1999) Teatr edukacyjny – Komunikacja bez granic, Słupsk – Bornholm; Program Euroregion Bałtyk (2001) Scena teatru dla życia, Słupsk; Program Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2004)
Publikacje wydane przez Teatr STOP
Radiowy teatr bajek Bajka turkmeńska Jak powstał wojłok (2021) – czyta M. Gliniecka. Bajka cygańska O Cyganie i czerwnym wężu (2021) – czyta M. Gliniecka. Bajka Marty Glinieckiej O wilczycy i wróżce (2024) – czyta M. Gliniecka i M. Gliniecki.
Współpraca z innymi teatrami Teatr Rondo Słupsk, Don Kichot 1984 (J.Dąbrowski, M.Gliniecki, W.Pobiedziński, W.Szroeder) Polski Teatr Pantomimy BLIK Koszalin, The last dance 1990 (M.Gliniecki) Teatr Biały Clown Kijów/Kraków, Rodzina białego clowna 1992-1996 (M.Gliniecki) Teatr Rondo Słupsk, Cyrk Oklahoma 2003 (M.Giedrojć i D.Kalinowski) Akademia Pomorska Słupsk (Nie)poważna muza 2015 (M.Gliniecki)