Nitroplast – organellum obecne w glonie Braarudosphaera bigelowii, mające zdolność wiązania azotu cząsteczkowego. Jego odkrycie potwierdziło, iż wiązanie azotu cząsteczkowego zachodzi również u eukariotów, a nie wyłącznie u bakterii i archeowców, jak wcześniej sądzono.
Historia Na początku XXI w. w analizach metagenomu odkryto sinicę nazywaną zdolną do diazotrofii. W 2012 roku stwierdzono jej ścisłą relację z glonem B. bigelowii. Początkowo sinica ta klasyfikowana była jako osobny organizm, być może żyjący w symbiozie z glonem, jednak z późniejszych badań prowadzonych przez wynikało, iż UCYN-A nie powinna być traktowana jako osobny organizm, lecz jako endosymbiotyczne organellum glonu. Zehr zaproponował nazwę „nitroplast” dla hipotetycznego organellum w 2015 roku. Taki charakter UCYN-A potwierdzały badania tzw. miękką tomografią rentgenowską, gdzie podczas badania różnych etapów podziału komórkowego sinicy odkryto, iż podział nitroplastu następuje tuż przed podziałem całej komórki sinicy, a komórka potomna sinicy dziedziczy po jednym UCYN-A od komórki rodzicielskiej, tak jak ma to miejsce w przypadku wszystkich innych organelli. Dodatkowo odkryto, iż wiele ważnych białek, które są potrzebne do funkcjonowania UCYN-A są syntezowane przez glon. Istnienie nitroplastu ogłoszono w 2024 roku.
Badania genetyczne wskazują, iż do wejścia w symbiotyczną relację między algą i bakterią, która dała początek organellum znanemu jako nitroplast mogło dojść około sto milionów lat temu.
Skutki Odkrycie nitroplastów podważyło wcześniejsze przekonania o wyłączności wiązania azotu przez organizmy prokariotyczne. Dokładniejsze zrozumienie struktury i funkcji nitroplastów mogłoby umożliwić opracowania upraw zdolnych do wiązania własnego azotu, dzięki inżynierii genetycznej roślin, co mogłoby potencjalnie zmniejszyć zapotrzebowanie na nawozy azotowe, jednocześnie ograniczając negatywny wpływ na środowisko.
Przypisy
Kategoria:Anatomia i morfologia glonów Kategoria:Organella komórkowe