mały|Giedymin w mitrze wielkoksiążęcej (1709) Mitra wielkoksiążęca (lit. Gedimino kepurė – w dosłownym tłumaczeniu czapka Giedymina) – bogato zdobione czterodzielne nakrycie głowy, insygnium władzy wielkich książąt litewskich używane przez nich de facto do czasu unii lubelskiej.
Historia Mitra wielkoksiążęca stanowiła najważniejsze insygnium władzy wielkich książąt litewskich; swoją symboliką prawdopodobnie nawiązywała do Giedymina. W okresie po unii z Polską (1385) i chrystianizacji kraju wyniesienia na tron wielkich książąt litewskich odbywały się w katedrze wileńskiej; polegały one na wręczeniu władcy miecza przez marszałka wielkiego litewskiego oraz włożeniu na jego głowę mitry wielkoksiążęcej przez biskupa wileńskiego.
Wraz z wejściem w życie postanowień unii lubelskiej (1569) zniesiono oddzielne koronacje na wielkiego księcia litewskiego odbywające się w Wilnie, w ich miejsce wprowadzono jedną koronację w Krakowie – zarówno na króla Polski, jak i na wielkiego księcia litewskiego. Odtąd mitra wielkoksiążęca straciła na swym znaczeniu.
Galeria
Osoby przedstawiane w mitrze wielkoksiążęcej
Pozostałe
Upamiętnienie
W Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza „ostatnim królem, co nosił kołpak witoldowy” (alternatywna nazwa mitry wielkoksiążęcej) nazywany jest Zygmunt August.
Zobacz też Hospodar
Przypisy
Kategoria:Historia Litwy Kategoria:Insygnia Kategoria:Nakrycia głowy