Bratian (1973–2025 Nowe Miasto Lubawskie, 1945–1954 Nowe Miasto, 1934–1939 Nowemiasto) – gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie toruńskim.

Siedziba gminy znajduje się od 1 stycznia 1996 w Mszanowie, wcześniej w Nowym Mieście Lubawskim.

Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 7740 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 8177 osób. Według najnowszych danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 8245 osób.

Gmina zmieniła nazwę z Nowe Miasto Lubawskie na Bratian z dniem 1 stycznia 2026.. Celem zmiany nazwy było zwiększenie tożsamości lokalnej mieszkańców oraz uniknięcie licznych pomyłek, m.in. w doręczeniach, wynikających z istnienia dwóch gmin o tej samej nazwie w powiecie (drugą była gmina miejska Nowe Miasto Lubawskie). Bratian, jako największa miejscowość gminy wiejskiej, z największą szkołą podstawową, przedszkolem, biblioteką, Orlikiem oraz halą targową, ma podnieść rozpoznawalność i atrakcyjność samorządu na tle innychProjekt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2025 roku w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Nowe Miasto Lubawskie miała obszar 138,02 km², w tym: użytki rolne: 69% użytki leśne: 17%

Gmina stanowi 19,86% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 2009: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 8191 100 4025 50 4021 50gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 56,1 28 28

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Nowe Miasto Lubawskie w 2014 roku

Sołectwa Sołectwa Bagno, Bratian, Chrośle, Gryźliny, Gwiździny, Jamielnik, Kaczek, Lekarty, Mszanowo, Nawra, Nowy Dwór Bratiański, Pacółtowo, Pustki, Radomno, Skarlin, Tylice.

Miejscowości bez statusu sołectwa Bagno (osada), Kaczek (osada leśna), Łąki Bratiańskie, Repetajka, Ruda, Studa.

Sąsiednie gminy Biskupiec, Grodziczno, Iława, Kurzętnik, Lubawa, Nowe Miasto Lubawskie (miasto)

Zobacz też Gromada Bratian

Przypisy