Adolf Bergel-Opala

thumb|Wizytówka Adolfa Bergela-Opali Adolf Bergel-Opala vel Adolf Bergel, ps. Opala, Aldon, Rudolf (ur. 24 grudnia 1894 w Końskich, zm. 25 października 1971 w Krakowie) – polski działacz niepodległościowy i urzędnik bankowy, porucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 24 grudnia 1894 w Końskich, ówczesnym mieście powiatowym guberni radomskiej, w rodzinie Józefa i Teofilii z Dulewiczów. Był starszym bratem Władysława (ur. 1899), starszego sierżanta Wojska Polskiego.

Początkowo uczęszczał do gimnazjum rosyjskiego, a po strajku szkolnym do siedmioklasowej Szkoły Handlowej w Tomaszowie Mazowieckim. Po jej ukończeniu oraz zaliczeniu wyższego kursu handlowego został przyjęty na praktykę do Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu. W 1911, po ukończeniu praktyki, został zatrudniony w tej fabryce na stanowisku korespondenta handlowego i kierownika działu. Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, a od 1910 także członkiem tajnego skautingu. W 1914, po wybuchu I wojny światowej, prowadził werbunek do Legionów Polskich.

W 1915 wstąpił do formującego się 6 pułku piechoty Legionów Polskich. Został przydzielony do 2. kompanii na stanowisko sanitariusza. Wziął udział w kampanii wołyńskiej. W październiku 1915 został ranny w bitwie pod Kuklami. W listopadzie tego roku leczył się w Zapasowym Szpitalu Wojskowym Czerwonego Krzyża w Karolinenthal. W 1922 generał podporucznik Mieczysław Norwid-Neugebauer, były dowódca 6 pp, sporządził wniosek na odznaczenie Orderem Virtuti Militari, w którym napisał:

6 lipca 1916 dostał się do niewoli rosyjskiej. W następstwie zdrady został ujawniony jako poddany rosyjski i postawiony przed rosyjskim sądem wojskowym, który skazał go na dożywotnią ciężką katorgę. Przebywał w w Kijowie. W 1917, po wybuchu rewolucji lutowej w Rosji, został uwolniony. W czerwcu 1917 zameldował się w Polskiej Organizacji Wojskowej w Białej Cerkwi. Był oficerem Komendy Naczelnej nr 3. Po utworzeniu II Korpusu Polskiego na Ukrainie pełnił służbę informacyjno-wywiadowczą w sztabie korpusu.

Po przyjęciu do Wojska Polskiego został przydzielony do Departamentu II Ministerstwa Spraw Wojskowych. 20 grudnia 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany z dniem 1 grudnia 1920 podporucznikiem w piechocieDz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919, poz. 4288.. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Pomorze”, a jego oddziałem macierzystym był 6 pułk piechoty Legionów. Na początku 1922 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 6 pułku piechoty Legionów. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 3637. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 67 pułku piechoty w Brodnicy.

Po zwolnieniu z wojska zajął się dzierżawą majątku ziemskiego w powiecie mławskim, a później w firmie eksportowej ziemiopłodów A. Kovalskiego z Grudziądza i spółce Dom Handlowo-Eksportowy. Od 1930 pozostawał bezrobotny. W 1932 został zatrudniony w Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, w charakterze urzędnika bankowego. W maju 1933 mieszkał w Rembertowie w Alei Piłsudskiego 76. Obowiązki zawodowe łączył wówczas z działalnością społeczną w Związku Strzeleckim i Związku Legionistów Polskich oraz działalnością polityczną w Bezpartyjnym Bloku Współpracy z Rządem. W 1934, jako oficer pospolitego ruszenia pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Zamość. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr II. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”. 1 stycznia 1935 zastąpił Mieczysława Łowińskiego na stanowisku dyrektora Miejskich Zakładów Opałowych w Warszawie. W czasie II wojny światowej mieszkał w Krakowie i razem z żoną ukrywał kobietę z córką pochodzenia żydowskiego: Helenę i Julittę Odzynolskie.

Zmarł 25 października 1971 w Krakowie i został pochowany na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty (kwatera LXXXII, rząd 13, miejsce 40).

Był żonaty z Pelagią (1900–1987), z którą miał dwie córki: Irenę Aldonę Kopyto (1929–2024) i Aleksandrę (ur. 1932).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6402 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych Krzyż Pamiątkowy 6 pułku piechoty Legionów Polskich Srebrny Medal Waleczności 2 klasy, jako legionista Adolf Aldon.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Ludzie urodzeni w Końskich Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym 6 pułku piechoty Legionów Polskich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 6 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 67 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Pochowani na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1909–1918) Kategoria:Polscy skauci Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Urzędnicy bankowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1971 Kategoria:Żołnierze II Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918 Kategoria:Żołnierze 6 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1915–1917) Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) w niewoli rosyjskiej