Orędzie kapitulacyjne Hirohita, znane również jako Gyokuon-hōsō (, dosł. „Audycja Głosu Cesarza”) – orędzie w formie audycji radiowej wygłoszone przez Hirohita, cesarza Japonii, 15 sierpnia 1945 roku.

Hirohito ogłosił w nim Japończykom, że japoński rząd przyjął deklarację poczdamską, która żądała bezwarunkowej kapitulacji japońskiej armii jako warunku zakończenia II wojny światowej. Przemówienie cesarza zostało wyemitowane w południe czasu standardowego Japonii 15 sierpnia 1945 roku i odnosiło się do zrzucenia dwóch bomb atomowych na japońskie miasta jako powodu zakończenia wojny.

Orędzie to jest pierwszym znanym przypadkiem przemówienia japońskiego cesarza do zwykłych ludzi (choć za pośrednictwem płyty gramofonowej). Zostało wygłoszone , z wymową nieznaną przeciętnym Japończykom. Przemówienie nie odnosiło się bezpośrednio do kapitulacji Japonii, zamiast tego stwierdzało, że rząd otrzymał polecenie przyjęcia „wspólnej deklaracji” (czyli deklaracji poczdamskiej) Stanów Zjednoczonych, Zjednoczonego Królestwa, Chin i Związku Radzieckiego. To zdezorientowało wielu słuchaczy w kwestii tego, czy Japonia faktycznie się poddała. Zarówno słaba jakość dźwięku transmisji radiowej, jak i formalny język dworski pogłębiły zamieszanie.

Nagranie Przemówienie nie zostało wyemitowane na żywo, ale odtworzone z nagrania gramofonowego. 14 sierpnia 1945 roku stacja radiowa NHK wysłała techników dźwięku do Pałacu Cesarskiego, aby dokonać nagrania. Mikrofony ustawiono w bunkrze biurowym pod Ministerstwem Gospodarstwa Domowego Cesarza, a cesarz Hirohito pojawił się w nim między 23:25 a 23:30. Podczas pierwszego nagrania mówił zbyt cicho i po zwróceniu uwagi przez techników zaproponował, że nagra orędzie ponownie. Podczas drugiej próby jego głos uznano za zbyt wysoki, a niektóre znaki zostały pominięte. Niemniej jednak druga wersja została uznana za oficjalną, a pierwsza służyła jako kopia zapasowa.

Emisja Wiele oddziałów Cesarskiej Armii Japońskiej odmówiło zaakceptowania faktu, że Hirohito zamierza zakończyć wojnę, uważając to za niehonorowe. Wieczorem 14 sierpnia 1945 roku około 1000 oficerów i żołnierzy armii dokonało ataku na Pałac Cesarski, aby zniszczyć nagranie. Rebelianci byli jednak zdezorientowani układem pałacu i nie mogli znaleźć nagrań, które zostały ukryte w stosie dokumentów.

Dwie płyty zostały oznaczone jako oryginał i kopia i pomyślnie przemycone z pałacu, oryginał w tradycyjnym japońskim pudełku lakierowanym, a kopia w torbie na posiłek. Major próbował zatrzymać emisję orędzia w stacji NHK, ale otrzymał rozkaz zaprzestania swoich działań od Armii Okręgu Wschodniego.

Rano 15 sierpnia 1945 roku stacja NHK ogłosiła, że cesarz przemówi do narodu w południe. Wiele osób ubrało się na tę okazję w formalne stroje. Dokładnie w południe spiker NHK nakazał słuchaczom powstanie do wysłuchania ogłoszenia „o najwyższym znaczeniu”. Odtworzono hymn narodowy Kimigayo, a następnie przemówienie cesarza. Podobno po raz pierwszy zwykły Japończyk usłyszał głos cesarza i zarazem było to pierwsze przemówienie radiowe japońskiego władcy.

Aby złagodzić przewidywane zamieszanie, po zakończeniu przemówienia spiker radiowy wyjaśnił, że orędzie cesarza oznacza kapitulację Japonii. Według francuskiego dziennikarza Roberta Guillaina, który wówczas mieszkał w Tokio, po zakończeniu orędzia większość Japończyków wróciła do swoich domów lub miejsc pracy na kilka godzin, aby w ciszy przemyśleć i rozważyć znaczenie ogłoszenia.

Cyfrowo zremasterowana wersja audycji została wydana w czerwcu 2015 roku.

Treść

Chociaż słowo „kapitulacja” nie zostało użyte ani razu, cesarz Hirohito polecił premierowi Kantarō Suzuki i jego administracji przekazać aliantom, że „Imperium akceptuje postanowienia ich wspólnej deklaracji”, co było równoznaczne z akceptacją deklaracji poczdamskiej. Uzasadniał decyzję Japonii o rozpoczęciu wojny jako akt „samozachowania i stabilizacji Azji Wschodniej”, kwestionował ekspansjonizm japoński jako przyczynę jej wybuchu oraz odniósł się do niepowodzeń i porażek ostatnich lat, mówiąc eufemistycznie, że „sytuacja wojenna niekoniecznie rozwinęła się na korzyść Japonii”. Wspomniał o atakach atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, które miały miejsce kilka dni wcześniej, nazywając bombę atomową „nową i najokrutniejszą bronią”. Cesarz zakończył przemówienie apelem do narodu japońskiego, aby ten „poświęcił się budowie przyszłości”.

Audycja została przetłumaczona na język angielski i wyemitowana na całym świecie przez prezentera radiowego Tadaichi Hirakawę w tym samym czasie. W USA Federalna Komisja Łączności (, FCC) nagrała transmisję, a jej pełny tekst ukazał się w „The New York Times”.

Pełny tekst Japoński

Polski

center|thumb|Jednostronicowy wydruk orędzia z Tajną Pieczęcią Japonii

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:II wojna światowa na Pacyfiku Kategoria:Audycje radiowe