Kapituła Kolegiacka św. Wawrzyńca Męczennika w Wojniczu – jedna z kapituł w diecezji tarnowskiej, została utworzona w 1465 oraz ponownie w 2014 r. przy parafii św. Wawrzyńca męczennika w Wojniczu.
Historia Król Kazimierz Jagiellończyk, 14 stycznia 1460 r., wyraża zgodę na utworzenie przy kościele wojnickim kolegium kapłanów, wśród których mieli być prałaci (prepozyt, kustosz i scholastyk) oraz czterech mansjonarzy. Na podstawie królewskiego zezwolenia bp krakowski Jan Lutek z Brzezia dnia 4 lutego 1465 r. eryguje kapitułę. 1 grudnia 1751 bp krakowski Andrzej Stanisław Kostka Załuski utworzył w kapitule prałaturę archidiakona i powołał do istnienia archidiakonat wojnicki (w ówczesnej diecezji krakowskiej), do którego włączono dwa dekanaty: wojnicki i lipnicki, następnie w 1765 r. wojnicki archidiakonat został powiększony o cztery dekanaty, tj.: biecki, bobowski, jasielski i żmigrodzki. lewo|mały|Kanonicy kolegiaty w Wojniczu Kapłani kapituły odgrywali znaczącą rolę w diecezji krakowskiej i państwa polskiego. Wielu z nich posiadało stopnie naukowe i było profesorami uniwersyteckimi, pełnili też ważne urzędy. Byli także oficjałami, notariuszami, sędziami i wizytatorami biskupimi. Kilku z nich było m.in.: kapelanami królewskimi, referendarzami i kustoszami skarbca koronnego, a czterech kanoników pełniło rolę sekretarza królewskiego. Kapituła wojnicka prowadziła również szkołę, z której wyszło wielu studentów Akademii Krakowskiej i odegrali znaczącą rolę w nauce polskiej. W 1727 r. nazywano tę szkołę Lyceum Voynicianum. Kapituła oprócz szkoły sprawowała także troskę nad szpitalem ubogich w Wojniczu przy Kościele św. LeonardaGazeta krakowska - Kościół w Wojniczu to już kolegiata.
W 1786 r. na skutek decyzji władz austriackich kapituła została zniesiona (prebendę prepozyta zamieniono w beneficjum proboszcza), a prepozyt tejże kapituły ks. dr Jan Duvall od 1783 roku został zamianowany biskupem diecezji tarnowskiej.
Biskup tarnowski Andrzej Jeż na mocy dekretu z dnia 9 sierpnia 2014 r. przywrócił kościołowi parafialnemu w Wojniczu tytuł kolegiaty i erygował przy nim (na nowo) Kapitułę Kolegiacką pw. św. Wawrzyńca Męczennika.
Kanonicy Kapituły Kolegiackiej w Wojniczu Kanonicy Prałaci Prepozyt – ks. dr Jan Gębarowski, mian. 2014
Archidiakon – ks. dr Krzysztof Bułat, mian. 2014
Scholastyk – ks. dr Jacek Nowak, mian. 2014
Dziekan – ks. dr hab. Robert Kantor, mian. 2014
Kustosz – ks. dr Grzegorz Lechowicz, mian. 2014
Kantor – ks. dr Jan Banach, mian. 2014
Kanclerz – ks. dr Bogusław Połeć, mian. 2014
Kanonicy Gremialni
ks. mgr Zbigniew Guzy, mian. 2014 ks. mgr Czesław Haus, mian. (2016) 2021 ks. mgr lic. Zbigniew Pietruszka, mian. 2014 ks. mgr Ryszard Sorota, mian. 2014 ks. mgr Andrzej Surowiec, mian. 2015 ks. dr hab. Bogdan Węgrzyn, mian. (2016) 2021
Kanonicy Honorowi W skład kapituły, oprócz kanoników prałatów i gremialnych mianowani są przez biskupa również kanonicy honorowi.
Prepozyci (przewodniczący) kapituły 1465–1491, Maciej z Buska, prepozyt wojnicki 1497–1520, Michał z Bystrzykowa (i z Pacanowa), Paryski, profesor i rektor akademii krakowskiej, prepozyt wojnicki 1520, dr Andrzej Kostka, prepozyt wojnicki, lekarz króla Zygmunta Starego, kanonik płocki 1520–1532, Mikołaj Zamoyski, kanonik krakowski, chełmski, kantor sandomierski, prepozyt tarnowski, kanonik łęczycki, prepozyt wojnicki 1532–1546, Wilhelm Jarocki, kanonik krakowski, prepozyt wojnicki 1546–1576, Mikołaj Ocieski, kanonik krakowski i wiślicki, prepozyt skalbmierski i wojnicki 1576–1609, Andrzej Chrościński, protonotariusz apostolski, dziekan foralny wojnicki, prepozyt wojnicki 1609–1617, Wojciech Skoroszewski, prepozyt 1618–1628, Jan Kwaśnicki, kanonik płocki, archidiakon nowosądecki, kustosz skalbmierski, prepozyt 1629–1641, Aaron Balicki, kanonik sklabmierski, kustosz opatowski, prepozyt wojnicki 1648–1649, Jan Peronres, kanonik warmiński, prepozyt 1649–1663, Stanisław Miaszkowski, kanonik płocki, kustosz skarbca koronnego, prepozyt 1664–1675, Piotr Rupniowski, prepozyt 1675–1689, Stefan Łodziński, oficjał pilicki, prepozyt wojnicki 1689–1700, Jan Stefan Małachowski, kanonik krakowski, kantor sandomierski, prepozyt wojnicki 1701, Konstanty Dąmbski, scholastyk włocławski, prepozyt wojnicki 1703–1720, Jan Szymon Kamiński, kanonik płocki, prepozyt wojnicki 1720–1757, Adam Paweł Stadnicki, kanonik i kantor przemyski, kanonik warszawski, prepozyt wojnicki 1757–1785, Jan Duwall, biskup nominat tarnowski, prepozyt wojnicki 1786–1800, Andrzej Grochowalski, kanonik chełmski, prepozyt wojnicki
Zniesienie kapituły wojnickiej (erygowana ponownie od 2014 r.)
2014 – nadal, dr Jan Gębarowski, prepozyt (wznowionej) kapituły wojnickiej (od 9 sierpnia 2014), dziekan wojnicki, proboszcz (od 21 sierpnia 2011).
źródło:
Zobacz też Kapituła
Przypisy
Kategoria:Kapituła kolegiacka św. Wawrzyńca w Wojniczu