240px|thumb|Państwa członkowskie Traktatu międzyamerykańskiego o pomocy wzajemnej (ciemnoniebieski), państwa które wystąpiły z Traktatu (jasnoniebieski) Traktat międzyamerykański o pomocy wzajemnej (ang. Inter-American Treaty of Reciprocal Assistance) zwany także Paktem Rio lub TIAR (hiszp. Tratado Interamericano de Asistencia Recíproca). Akt końcowy konferencji państw amerykańskich odbywającej się w dniach 15 sierpnia – 2 września 1947 r. w Petrópolis. Podpisany 2 września 1947 r. w Rio de Janeiro przez wysłanników 21 państw. Wszedł w życie 3 grudnia 1948 r. Spisany w językach angielskim, francuskim, portugalskim i hiszpańskim, depozytariuszem jest rząd Brazylii. Zarejestrowany przez Sekretariat ONZ 20 grudnia 1948 r.Inter-American Treaty of Reciprocal Assistance Pierwszy, podstawowy filar systemu międzyamerykańskiego. Traktat wskazywał na podporządkowanie Ameryki Łacińskiej wpływom amerykańskim.

Zawartość traktatu Podstawowe cechy traktatu każdy atak zbrojny ze strony któregokolwiek państwa przeciwko jakiemukolwiek państwu amerykańskiemu uznawany jest za atak wymierzony we wszystkie państwa amerykańskie każda ze stron zobowiązuje się do pomocy zaatakowanemu (powołuje się tutaj na art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych) terytorium, na którym miał obowiązywać przekraczało zasięg granic państw członkowskich nie powołuje sił zbrojnych ani jakiejś instytucjonalnej organizacji

Typy zagrożeń uwzględnione w traktacie atak zbrojny agresja nie będąca aktem zbrojnym konflikt pozakontynentalny lub powstały na kontynencie każde zagrożenie pokoju w Ameryce

Typy sankcji uwzględnione w traktacie odwołanie szefów misji dyplomatycznych zerwanie stosunków dyplomatycznych lub konsularnych z agresorem zaprzestanie stosunków gospodarczych z agresorem przerwanie komunikacji z agresorem użycie sił zbrojnych przeciwko agresorowi

Znaczenie Do lat 60. XX wieku traktat odegrał dużą rolę w rozwiązywaniu konfliktów na zachodniej półkuli, jednak po interwencji USA w Dominikanie pojawiły się głosy, że trzeba go zmodyfikować. W 1973 r. Zgromadzenia Ogólne OPA powołało specjalną komisję, której zdaniem było przygotowanie zmian w tekście paktu Rio. Po 2 latach, w lipcu 1975 r. na konferencji w San José przyjęto Protokół Reform. Został on przekazany do ratyfikacji rządom państw członkowskich, lecz nie uzyskał wymaganej większości 2/3 głosów. Świadczyło to o narastającym wówczas kryzysie systemu międzyamerykańskiego. Przypisy

Kategoria:Sojusze wojskowe Kategoria:Międzynarodowe umowy polityczne Kategoria:Panamerykanizm