Stemphylium botryosum Wallr. – gatunek grzybów z klasy wrzodniaków (Dothideomycetes). Grzyby mikroskopijne.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Stemphylium, Pleosporaceae, Pleosporales, Pleosporomycetidae, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1833 r. Karl Friedrich Wallroth i nadana przez niego nazwa naukowa jest ważna. W 1986 r. E.G. Simmons opisał „nowy” gatunek Pleospora tarda, później okazało się, że jest to teleomorfa Stemphylium botryosum. Synonimami są wszystkie formy, odmiany i podgatunki oraz: Pleospora tarda E.G. Simmons 1986 Stemphylium domesticum (Sacc.) Mussat 1901.
Morfologia Na pożywce MFC-1626 konidiofory w kępkach, proste, septowane, lekko brązowe, o długości 35–120 µm, o grubości 4,5–6,5 µm, z szydlasto zakończonym nabrzmieniem na wierzchołkach, później podczas kolejnych proliferacji z 1–2 bocznymi zgrubieniami o średnicy 7,5–9 µm. Konidia podłużne, lekko zwężone na przegrodach, brązowe, brodawkowate, 32–52 × 19–27 µm. Na pożywce MFC-2272 konidiofory o długości 35–100 µm i grubości 4,2–5,3 µm, zaopatrzone w 1–2 igiełkowate zgrubienia. Konidia (25–) 30–50 (–60) × 15–20 (–25) µm, Kolonie na sztucznych podłożach tworzą zaczątki askokarpów, które nie dojrzewają.
Perytecja o bardzo nieregularnym kształcie, czarne, twarde o skórzastej konsystencji.Worki krótkoszypułkowe, grubościenne, 8-zarodnikowe, 14–240 × 27–38 µm. Askospory jasnobrązowe, podłużne, elipsoidalne do podłużno-jajowatych, przeważnie proste, z siedmioma przegrodami poprzecznymi i licznymi przegrodami podłużnymi, czasami mniej lub bardziej zwężone w przegrodach, jednorzędowe do lekko zachodzących na siebie, 30–50 × 15–20 µm. Początkowo są zamknięte w obrębie worka w wewnętrznej błonie, później wychylają się z worka się, gdy jego czubek pęka.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie Stemphylium botryosum w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Afryce, Australii i Nowej Zelandii. W Polsce podano wiele stanowisk w powietrzu w starych budynkach (zarodniki), w spadzi, osadach jeziornych, w glebie na korzeniach oraz na nasionach wielu roślin: jodła pospolita, owies zwyczajny, stokrotka pospolita, jęczmień, modrzew europejski, łubin trwały, pomidor zwyczajny, lucerna siewna, sparceta siewna, seradela pastewna, groszek siewny, koniczyna łąkowa, pszenica zwyczajna.
Znaczenie Teleomorfa (Pleospora tarda) powoduje plamistość liści u pora, cebuli, szalotki, czosnku, szczypiorku i szpinaku. „Słownik polskich nazw roślin uprawnych” podaje, że anamorfa tego gatunku powoduje szarą plamistość liści ziemniaka, brak jednak jakiejkolwiek informacji o tej chorobie w internecie i w opracowaniach z zakresu fitopatologii, nazwę tę podaje tylko J. Marcinkowska. W EPPO Globaldatabase Stemphylium botryosum powoduje brunatną plamistość liści pomidora, a jest to gatunek blisko spokrewniony z ziemniakiem (należą do tego samego rodzaju Solanum). Stemphylium botryosum powoduje także szarą plamistość liści łubinu (tzw. opadzinę).
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pleosporaceae