Andrzej Franciszek Jarczewski (ur. 25 maja 1950 w Turku) – polski inżynier, filozof i filolog, działacz opozycji demokratycznej w PRL, samorządowiec.
Życiorys Syn Feliksa i Marianny z d. Stawickiej.
Jest absolwentem Politechniki Śląskiej, ówczesnego Wydziału Automatyki i Informatyki (1974) oraz Uniwersytetu Śląskiego, Wydziału Filologicznego (1979). W latach 1974–1982 był nauczycielem akademickim w Instytucie Automatyki Politechniki ŚląskiejEncyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976-1989, Warszawa 2010, tom 1, str. 169.. W latach 1983–1985 dozorca w KWK Zabrze-Bielszowice. W latach 1986–1991 pracował m.in. w firmie komputerowej Proster.
W marcu 1968 roku uczestniczył w protestach studenckich w Gliwicach. W latach 1975–1980 był członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego. Od 1980 roku był członkiem Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w Instytucie Automatyki PŚ.
W 1981 roku został redaktorem technicznym i autorem w tygodniku „Informator NSZZ „Solidarność” Politechniki Śląskiej”; był działaczem Gliwickiej Delegatury NSZZ „Solidarność” Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, a po 13 grudnia 1981 – Drugiego Garnituru Gliwickiej Delegatury „S”A. Jarczewski, Trzy garnitury Gliwickiej Delegatury NSZZ „Solidarność”, [w:] Władza, polityka i społeczeństwo w Gliwicach w latach 1939-1989, red. B. Tracz, Katowice-Gliwice 2010, s. 220.. W listopadzie 1981 roku był uczestnikiem studenckiego strajku solidarnościowego ze studentami Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu.
W 1982 roku był założycielem i szefem Akademickiej Grupy Oporu na Politechnice Śląskiej (wydawcy pism „AGO”,„Manifestacji Gliwickiej” i in.), 1982–1983 redaktor „Manifestacji Gliwickiej”, „AGO” i „Stanu Ducha”, w tym samym roku był współautorem i wydawcą zbioru wierszy Reduta Śląska (druk: Wydawnictwo AGO). Pod kierownictwem Tadeusza Drzazgowskiego współorganizował manifestacje 3 maja i 31 sierpnia 1982 roku w Gliwicach.
25 września 1985 roku został aresztowany, a 12 maja 1986 roku skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach na 2 lata więzienia, zwolniony we wrześniu 1986 roku na mocy amnestii. W 1988 roku był współtwórcą sieci informacyjnej o sytuacji w górnictwie dla Radia Wolna Europa, 25 sierpnia 1988 roku został zatrzymany na 48 godz. za zbieranie materiałów o strajkach górniczych; 3 maja 1989 roku był organizatorem ostatniej manifestacji gliwickiej. W latach 1982–1989 był rozpracowywany przez KR MO w Gliwicach/Wydz. III-1 WUSW w Katowicach w ramach KE krypt. „Redaktor”, SOR: „Wiosna”, „Balon” oraz „Samodzielni”.
W 1989 roku był współzałożycielem Gliwicko-Zabrzańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, a w latach 1990–1991 przewodniczącym Gliwickiego Komitetu Obywatelskiego „S”, W listopadzie 1990 był przewodniczącym Krajowej Konferencji Komitetów Obywatelskich w Warszawie. W grudniu 1989 z grupą działaczy doprowadził do wyboru (jeszcze przez Miejską Radę Narodową w Gliwicach) pierwszego w Polsce prezydenta miasta z „Solidarności”, Zbigniewa Pańczyka. W 1990 roku był współzałożycielem Partii Chrześcijańskich Demokratów.
W latach 1994–2002 pełnił funkcję wiceprezydenta Gliwic. W latach 1995–2000 był prezesem Aeroklubu Gliwickiego. W latach 2003–2016 był kierownikiem Radiostacji Gliwice, a w latach 2017–2023 zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika „Śląsk”.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2007) Krzyż Wolności i Solidarności (2015) Medal „Pro Patria” (2016) Medal 75-lecia Aeroklubu Polskiego (1995)
Książki Reduta Śląska – poezja wojennej zimy, WAGO, Gliwice 1982 (zbiór wierszy różnych autorów, wydanie konspiracyjne, anonimowe pod red. A. Jarczewskiego; wydanie drugie, jawne – WAGO 1990). Stan Ducha, WAGO, Gliwice 1983 (zbiór opowiadań, wydanie konspiracyjne, anonimowe). Vademecum strajkującego studenta, WAGO 1991 (zbiór reportaży ze strajku studentów z roku 1981 pod red. A. Jarczewskiego; wydanie jawne z kompletem nazwisk autorów). Jak złowić Opla, Wydawnictwo Municipium, Warszawa 1996. Szychtownica, czyli szlachetnego trudu górniczego niewiarygodnie szczere opisanie, Wydawnictwo Górnicze, Katowice 1998 (wydanie I); Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2024 (wyd. IV, rozszerzone). Europoliteja. Rozprawa o ustroju, Wydawnictwo Dante, Kraków 2007. Provokado. Gliwice, 31.08.1939. Gawędy Klucznika Radiostacji dla Gimnazjalistów wyższej klasy, Muzeum w Gliwicach, 2008. Selma (powieść), Biblioteka Encyklopedii Solidarności, Wydawnictwo Pokolenie, Katowice 2012. Prawda po epoce post-truth, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2017. Czasownikowa teoria dobra, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2018. Dyfamacja gliwicka 1939, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2021. Wprowadzenie do etyki czasownikowej, Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2022. Synchronizacja kształcenia i zatrudnienia (wczoraj – dziś – jutro), Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”, Katowice 2022 (współautor: Bohdan Łukaszewicz). The Verbal Philosophy of Real Time, Cambridge Scholars Publishing, Newcastle 2020. The Role of Defamation in the Outbreak of War: The Cases of 1939 and 2022, Cambridge Scholars Publishing, Newcastle 2022, 2023.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Turku (Polska) Kategoria:Absolwenci Politechniki Śląskiej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem Pro Patria Kategoria:Wiceprezydenci miast w Polsce Kategoria:Ludzie związani z lotnictwem w Polsce Kategoria:Polscy inżynierowie