Chleb flisacki, (oryginalna historyczna nazwa to, chleb chrupacki). Rodzaj chleba, pieczonego z mąki żytniej razowej, z dodatkiem serwatki i skwarek ze świeżej słoniny.
Tradycja wypiekania Chleb flisacki (chrupacki), jest związany bezpośrednio z flisakami z Ulanowa, który od XVII do XIX wieku był dużym ośrodkiem flisactwa w Polsce. Flisacy, wyruszając tratwami z drewnem do Gdańska, potrzebowali chleba, który byłby pożywny, a jego proces czerstwienia stosunkowo długi. Chleb spełniał te oczekiwania i dodatkowo był smaczny. Do jego wypieku używano produktów lokalnych – mąki żytniej razowej, serwatki i skwarków z przetopionej świeżej słoniny. Nie wiadomo dokładnie, od kiedy zaczęto wypiekać ten chleb, jednak tradycja ta istniała jeszcze w drugiej połowie XIX wieku i trwała do wybuchu II wojny światowej, kiedy praktycznie zaprzestano spławów. Ostatni spław drewna przez flisaków ulanowskich odbył się w 1968. Obecnie, odtworzony według starej receptury chleb, stanowi część tradycji flisackiego Ulanowa, jedynego obecnie w Polsce miejsca gdzie kultywuje się tradycje flisackie. Jest wypiekany przy okazji organizowanych miejscowych uroczystości i spławów flisackich.
Składniki i wykonanie
Zaczyn Zaczyn na chleb zostaje przygotowany z mąki żytniej razowej, letniej wody i zakwasu żytniego. Po wymieszaniu składników zostaje odstawiony na około 4 godziny w ciepłe miejsce, pod przykryciem.
Ciasto Przygotowany zaczyn, zostaje dodany do razowej mąki żytniej wraz z wystudzonymi skwarkami ze świeżej słoniny, serwatką, letnią wodą i solą. Wyrobione ciasto zostaje przykryte i odstawione do wyrośnięcia.
Pieczenie Wyrośnięte ciasto jest przekładane do metalowych forem i pieczone w piecu chlebowym opalanym drewnem.
Charakterystyka kolor złocisty o zrumienionej skórce, na przekroju jasnoszary,
przekrój z widocznym kawałkami skwarek,
kształt podłużny, przekrój prostokątny,
masa 500g – 800g,
długość 25 – 35 cm,
smak lekko kwaśny o zapachu smażonych skwarek,
konsystencja, miękka i sprężysta,
Nagrody i wyróżnienia Chleb flisacki został wpisany na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w dniu 10 października 2005 w kategorii: Wyroby piekarnicze i cukiernicze w woj. podkarpackim.
Chleb flisacki otrzymał „ Perłę 2007”, najwyższe kulinarne wyróżnienie w konkursie „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów”.
Przypisy
Bibliografia Wilhelm Gaj-Piotrowski. Z flisackich tradycji Ulanowa - małego Gdańska. Stalowa Wola 2001 str. 126. Maria Misińska. Prace i materiały muzeum archeologicznego i etnograficznego w Łodzi, seria etnograficzna nr 6.Tradycyjny spław drewna w Polsce (druga poł. XIX w. i wiek XX). Łódź 1962 str. 98).
Kategoria:Chleb Kategoria:Rodzaje chleba Kategoria:Kuchnia podkarpacka Kategoria:Ulanów