Kamienica przy ulicy Kupa 15 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ul. Kupa, na Kazimierzu.
Historia Na terenie średniowiecznego miasta lokacyjnego Kazimierza w XIX stuleciu podjęto prace regulacyjne, w wyniku których wytyczono nowe odcinki ulic. Opracowany przez Ignacego Chambreza w 1808 roku plan przewidywał likwidację nieuporządkowanej drewnianej zabudowy oraz przedłużenie ulicy Kupa w kierunku ulicy Józefa. Realizacja tych założeń zapoczątkowała wznoszenie pierwszych murowanych budynków w tym rejonie.
Na niezabudowanej działce, wydzielonej w toku wspomnianej przebudowy układu ulicznego, w okresie 1825–1835 stanął obecny obiekt przy ulicy Kupa 15. Pierwotnie gmach ten posiadał poziom. Podwyższenie o dodatkowe piętro nastąpiło w roku 1878.
Wielokrotne prace modernizacyjne prowadzone na przestrzeni XX stulecia zatarły oryginalny, mieszkalny charakter obiektu. Przystosowanie budynku do celów hotelarskich pociągnęło za sobą reorganizację rozkładu pomieszczeń, zwłaszcza na górnych poziomach. Spośród historycznych elementów ocalały kondygnacja podziemna oraz sklepienia zwierciadlane w przyziemiu. Obiekt nie zachował elementów pierwotnego wyposażenia.
20 marca 1968 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.
Architektura Usytuowanie i kontekst urbanistyczny Obiekt usytuowany jest na Kazimierzu, wzdłuż ciągu zabudowy ulicy Kupa. Parcela ma kształt podłużnego prostokąta, którego mniejsza krawędź przylega do wspomnianej ulicy. Od jednej strony nieruchomość sąsiaduje z działką oznaczoną numerem 11, od drugiej zaś graniczy z posesją narożną o adresie Kupa 17/Józefa 28.
Tworzywo budowlane oraz rozwiązania konstrukcyjne Budynek o trzech kondygnacjach, z piwnicami oraz zagospodarowanym poddaszem. Kondygnację podziemną wymurowano z użyciem kamienia, natomiast wyższe partie gmachu – zarówno elementy nośne, jak i ścianki rozdzielające pomieszczenia wzniesiono w technologii murowej. Nad piwnicami zastosowano ceglane sklepienia, parter natomiast przekryto sklepieniami typu kolebkowego oraz zwierciadlanego.
Na pozostałych kondygnacjach wykonano monolityczne stropy żelbetowe. Tą samą technologią zrealizowano schody, których stopnie oblicowano materiałami kamiennymi. Konstrukcję więźby dachu oparto na tradycyjnym rozwiązaniu krokwiowo-płatwiowym, wspartym na słupach oraz tramach. Pokrycie połaci stanowi blacha ocynkowana, którą wykonano również system rynn oraz rur spustowych. Przewody kominowe wymurowano i pokryto tynkiem. Dach o profilu mansardowym jest dwuspadowy, przełamany lukarnami.
Fasada Fasada podzielona na trzy osie. Skrajnie lewa oś parteru mieści wrota wejściowe prowadzący do sieni, a w dwóch kolejnych osiach rozmieszczono otwory okienne; poniżej okien zlokalizowano doświetlenia piwniczne, które zostały powiększone w później.
Otwór wejściowy ujęto w tynkowaną opaskę, zwieńczoną wtórnie dodanym logotypem hotelowym. Okna również otrzymały obramienia tynkowe. Zastosowana stolarka ma charakter współczesny, nawiązujący jednak do historycznych wzorców – okna czteropolowe, dwuskrzydłowe; bramę wykonano jako dwuskrzydłową, przeszkloną, z nadświetlem.
W partii parterowej gładki tynk. Powyżej przebiega gzyms rozdzielający kondygnacje. Okna pierwszego piętra osadzone w tynkowych opaskach z elementami wieńczącymi. Otwory drugiego piętra wsparte na gzymsie podparapetowym, również w tynkowanych obramieniach.
Koronę fasady zamyka gzyms umiejscowiony pod okapem, wykonany z dwóch rodzajów materiału – tynku oraz blachy.
Instalacje Gmach wyposażony jest w sieci: elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, teletechniczną oraz system alarmowy.
Przypisy
Kategoria:Zabytkowe kamienice w Krakowie Kategoria:Obiekty w Krakowie wpisane do gminnej ewidencji zabytków Kategoria:Dzielnica I Stare Miasto