Albigowa – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Łańcut. Ma status sołectwa.
Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Albigowa. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Albigowa. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.
Części wsi +Integralne części wsi Albigowa SIMC Nazwa Rodzaj0654641 Czekaj część wsi0654658 Dół część wsi0654664 Folwark część wsi0654670 Góra część wsi0654718 Granica przysiółek 0654701 Honie część wsi 0654687 Maziarnia część wsi0654693 Skotnik część wsi
Historia Została założona przez osadników niemieckich, lokowana na prawie magdeburskim w II połowie XIV w. przez Ottona z Pilczy. Jej pierwotne nazwy (Helwigau, Helwigeshau, Helwygeshof, Halwygowa) pochodzą prawdopodobnie od pierwszego wójta Helwiga. Innym śladem obcego osadnictwa jest występowanie wśród mieszkańców nazwisk obcojęzycznych takich jak Inglot (poch. od Engelhardt), Ulman, Szpunar, Teichman, Bytnar. W 1450 właścicielem był Jan z Pilczy wnuk Ottona i syn Elżbiety Granowskiej trzeciej żony Władysława JagiełłyTermini terrestres Przeworscenses 1450. w Akta Grodzkie i Ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwów tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie wydane staraniem Galicyjskiego Wydziału Krajowego. T. XIII. 1888.. Kolejna fala osadników przybyła tu ok. roku 1571 za sprawą właściciela tych dóbr Mikołaja Tarły, o czym wspomina Ignacy Krasicki w jednym z komentarzy do herbarza Kacpra Niesieckiego (zob. Głuchoniemcy). Wieś, położona w powiecie przemyskim, była własnością Katarzyny Korniaktowej, jej posesorem był Kazimierz Suchodolski, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672Andrzej Gliwa, Wykaz zniszczeń we wsiach i miastach ziemi przemyskiej po najeździe tatarskim z 1672 roku : (cz. I), w: Prace Historyczno-Archiwalne, Tom 13 (2003), Rzeszów 2003, s. 140.. Na początku XVIII wieku wieś określana jako „korniaktowszczyzna”, czyli własność po wymarłym rodzie Korniaktów. Od połowy XVIII wieku właścicielami są Potoccy, najpierw Franciszek Salezy, a po nim jego syn Stanisław Szczęsny Potocki, który w 1786 sprzedał wieś wraz z całym kluczem albigowskim Konstancji z Bekierskich.
W czasie agresji III Rzeszy na Polskę w rejonie Albigowej doszło do walk między Wojskiem Polskim a Wehrmachtem.
Po II wojnie światowej na terenie byłej posiadłości hrabiego Romana Potockiego mieściła się państwowa stadnina koni arabskich, a następnie ośrodek naukowy jakim była filia Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa ze Skierniewic (tradycje te kontynuuje do dzisiaj Sadowniczo-Szkółkarski Zakład Doświadczalny oraz reaktywowana stadnina koni Bask).
Obecnie w Albigowej znajduje się Centrum Biotechnologii Wydziału Chemicznego Politechniki Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza (jedyne takie centrum w województwie podkarpackim) oraz Ośrodek Naukowo-Dydaktyczny tej uczelni.
Osoby związane z miejscowością Stanisław Cwynar (1906–1984) – lekarz, profesor i konsultant krajowy psychiatrii Marian Głuszek (1933–2017) – nauczyciel, astronom i meteorologCentrum Kultury Gminy Łańcut Aktualności. Zmarł Marian Głuszekzyciekalisza.pl Przewidział niejedną powódź - ostrzega przed ulewami w połowie czerwca Jan Inglot (1906–1994) – chemik, profesor doktor inżynier Stefan Inglot (1902–1994) – historyk, profesor nauk humanistycznych Andrzej Orłoś (1934–2018) – jeździec, olimpijczyk Stanisław Peszkowski (ur. 1882) – major piechoty Wojska Polskiego Filip Siarkiewicz (1872–1932) – generał brygady Wojska Polskiego, zarządca stadniny koni w Albigowej Eugeniusz Szpunar (1933–1989) – profesor doktor habilitowany nauk metalurgicznych ks. Antoni Tyczyński (1856–1925) – proboszcz Parafii Albigowa (1886–1912)Dziennik Polski Dla Albigowej Maciej Balawejder – prof. dr hab. absolwent Wydziału Chemicznego Politechniki Rzeszowskiej
Sport W miejscowości działa klub sportowy piłki nożnej LKS Arka Albigowa, który został założony w 2001. W sezonie 2019/2020 klub grał w Klasie „A”, grupy Rzeszów II – ŁańcutArka Albigowa – historia klubu.
Przypisy Raport o stanie gminy Łańcut w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 7 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
O Mikołaju Tarle chorążym Przemyskim w liście Jana Czermińskiego do Marcina Kromera koadjutora na ówczas biskupstwa Warmiśkiego, pisanym z Krakowa 5 czerwca roku 1571 jest wzmianka takowa: „Pan Mikołaj Tarło chorąży Przemysłki pisał do książęcia Bawarskiego żeby mu ludzi rzemieślników wypuścił do jego majętności, o oznajmił to chęcią, rad wypuścił mu ludzi z żonami i dziećmi, których jest czterysta, i już tam przez Kraków przeszli i wiedzie je Pan chorąży, kosztem swym”. – Wielkie jest podobieństwo, iż naówczas chorąży był dziedzicem wsi niedaleko Jarosławia, i ta jego osada trwa dotąd, w tamtejszych obywatelach z Niemiec przyszłych, których dotąd pospolicie w tamtejszych okolicach głuchemi Niemcami zowią. Majętności zaś te nazywają się Markowa, Albigowa, Białoboki itd. Kasper Niesiecki Herbarz [...] (1839-1846) tom. IX, s. 11. Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza / Aktualności.
Bibliografia Antoni Schneider. Encyklopedya do Krajoznawstwa Galicyi. T. 1. Lwów : Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1871, s. 24-26.
Linki zewnętrzne
Historia Albigowej (format pdf) Historia parafii Zarys dziejów Ks. Antoni Tyczyński dla Albigowej Dziennik Polski Historia Żydów w Albigowej na portalu Wirtualny Sztetl
Kategoria:Albigowa Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Wsie w powiecie łańcuckim