thumb|240px|Fort I w rosyjskiej twierdzy Osowiec – z pancernymi zabezpieczeniami okien Koszary w Osowcu – kompleks koszarowy znajdujący się na terenie garnizonu Osowiec.
Przed I wojną światową stacjonował tu rosyjski 61 pułk piechoty; w okresie II Rzeczypospolitej – 9 pułk strzelców konnych, pododdziały piechoty i Korpusu Ochrony Pogranicza, a po II wojnie światowej rozlokowane były (są) tam składnice materiałowe.
Charakterystyka
Koszary Białe Koszary Białe w Osowcu położone były na tzw. placu Broni, na międzypolu fortów: I Centralnego i III Szwedzkiego, na południe od zespołu dwóch głównych prochowni i na północny zachód od schronu dowodzenia twierdzy. Były to cztery porosyjskie budynki wykonane z substancji budowlanej powstałej w wyniku dodania pokruszonych cegieł do cementu. Stropy były drewniane, a dach kryty blachą. Prostopadle do nich, od strony wschodniej, ulokowano budynek kuchni. W latach 1915–1918 w koszarach mieścił się obóz przeznaczony dla uchodźców z okolicznych miejscowości.
Po I wojnie światowej koszary przejęło Wojsko Polskie. Sumaryczna pojemność koszar w okresie międzywojennym wynosiła 1500 ludzi i 385 koni. W 1924 wprowadziła się do nich część pododdziałów reorganizującego się 9 pułku strzelców konnych. Początkowo w Osowcu kwaterowały: 3. i 4 szwadron oraz pluton łączności. Tam też znajdowały się magazyny uzbrojenia, intendenckie i mobilizacyjne pułku. Corocznie też uruchamiano pułkową szkołę podoficerską. W rozkazach dziennych zgrupowania te nazywano odpowiednio I i II dywizjonem. Do Osowca na pobyt czasowy przybywały też szwadrony z Grajewa, aby odbyć strzelania bojowe z ciężkich karabinów maszynowych.
Po powrocie z ćwiczeń letnich, 10 września 1925, nastąpiła zamiana: 4 szwadron przeszedł do koszar w Grajewie, a szwadron ciężkich karabinów maszynowych do Osowca. Kolejna zmiana nastąpiła w listopadzie 1933. Wtedy to szwadron ckm wrócił do Grajewa, a w jego miejsce do Osowca przeszedł 2 szwadron. Ostatnia zmiana miała miejsce 14 września 1936 – do Grajewa ubył pluton łączności. Szwadrony stacjonujące w Osowcu prowadziły permanentny remont kwater. Wiosną 1926 żołnierze szkoły podoficerskiej doprowadzili do używalności zrujnowany budynek koszarowy. Pułk miał problemy tylko z prowizorycznymi stajniami, położonymi w pewnej odległości od koszar, a powstałymi w wyniku przebudowy działowni fortecznych. W 1932 powstała nowa stajnia dla jednego szwadronu i magazyn materiału kwaterunkowego. W obrębie miasteczka wojskowego 11 lutego 1937 ukończono budowę sześciu domów FKW projektu Władysława Polkowskiego. Były to trzy domy oficerskie położone przy ul. 3 Maja i trzy podoficerskie przy ul. Piłsudskiego.
Z budynków żołnierskich i kuchni w Koszarach Białych w Osowcu pozostały (2019) jedynie ściany, gęsto obrośnięte zielenią, a po o stajniach – zarysy fundamentów, bloki FKW nie istnieją.
Inne obiekty koszarowe Na terenie Twierdzy Osowiec w okresie II Rzeczypospolitej funkcjonował w latach 1928–1930 batalion szkolny Korpusu Ochrony Pogranicza. W 1930 batalion przeorganizowany został w Centralną Szkołę Podoficerów KOP. Jesienią 1937, w twierdzy Osowiec sformowana została bateria artylerii „Osowiec”. W czerwcu 1939 na bazie baterii utworzono dywizjon artylerii lekkiej KOP „Osowiec”.
Po II wojnie światowej obiekty twierdzy nadal wykorzystywało Wojsko Polskie. Funkcjonowała tam między innymi 11 Składnica AmunicjiJednostki wojskowe. Obecnie (2024) w twierdzy znajduje się Skład Osowiec podległy 2 Regionalnej Bazie LogistycznejStruktura 2 RBLog.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Twierdza Osowiec – zdjęcia archiwalne, mapa Twierdza Osowiec – fort III tzw. szwedzki
Osowiec Kategoria:Wojsko w Osowcu-Twierdzy