Floyd „Red Crow" Westerman (ur. 17 sierpnia 1936 w Dakocie Południowej, zm. 13 grudnia 2007 w Los Angeles) – amerykański aktor, pieśniarz, kompozytor i obrońca praw Indian. Członek plemienia Siuksów (jego imię w języku Dakota brzmi „Kanghi Duta”), zaangażowany (m.in. ze Stingiem) w obronę lasów tropikalnych. Wieloletni działacz Ruchu Indian Amerykańskich (AIM) i Międzynarodowej Rady Indiańskich Traktatów (IITC).
Życiorys Urodzony w plemieniu Siuksów Sisseton-Wahpeton w rezerwacie Lake Traverse Dakocie Południowej, w wieku 5 lat został wysłany do szkoły z internatem i wychowywał się z dala od rodziny i plemienia. Jako pedagog, znawca sztuki i teatru, ukończył Northern State College w Dakocie Pd. i wyjechał do Denver w stanie Kolorado, gdzie żył z gry na gitarze. Trudne doświadczenia z tego okresu stały się przyczyną jego zaangażowania w działalność społeczną na rzecz poprawy warunków życia tubylczych Amerykanów (w AIM, współpracując m.in. z Dennisem Banksem i Johnem Trudellem) oraz jednym z tematów jego późniejszej twórczości. Od starszych kolegów nauczył się grać na gitarze, łącząc z czasem elementy muzyki country i rocka z muzycznymi tradycjami indiańskimi.
Występując na muzycznych scenach Kolorado w drugiej połowie lat 60., poznał innego młodego działacza i twórcę z plemienia Siuksów, Vine’a Delorię Jr. i do fragmentów tekstu z jego głośnej książki Custer Died For Your Sins (Custer umarł za wasze grzechy) nagrał popularny później album o tym samym tytule, poświęcony dramatycznej historii i trudnej sytuacji współczesnych Indian.
W kolejnych dziesięcioleciach koncertował w całych Stanach Zjednoczonych i wielu innych krajach z tak znanymi artystami jak Willie Nelson, Buffy Sainte-Marie, Bonnie Raitt, Joni Mitchell, Harry Belafonte, Kris Kristofferson i Jackson Browne. Ceniony jako muzyk, gitarzysta i kompozytor, coraz więcej czasu poświęcał filmowi, zyskując też uznanie jako aktor grający często role indiańskich wodzów i szamanów, ale podejmujący także inne wyzwania aktorskie. Debiutował jako ojciec Lou Diamond Phillipsa w filmie Renegaci (ang. Renegates). Ogółem ma na koncie ponad 50 charakterystycznych ról filmowych i telewizyjnych oraz udział w kilkunastu filmach dokumentalnych.
Znawcy „nowego kina” indiańskiego pamiętają zapewne jego role w Synu Gwiazdy Porannej i Clearcut (oba z 1991 r.), Zerwanych więzach (1993), Szarej Sowie (1999), czy Strażniku Snów (2003). Fani seriali znają go z odcinków McGyvera, Strażnika Teksasu, Przystanku Alaska czy Archiwum X. Wielu kinomanów mogło zapamiętać jego role w filmach The Doors (1991), Odważny (1997), Truth and Dare (2003), czy Hidalgo (2004). Nie mogło zabraknąć Floyda Westermana w mówiącym o „pokoleniu Wounded Knee” filmie Lakota Woman (1994), a jego głos pojawił się m.in. w pionierskiej produkcji tubylczej Powwow Highway z 1989 r., kreskówce Atlantyda: powrót Milo z 2003 r. i dokumentalnym cyklu 500 Narodów z 1995 r.M. Nowocień - Floyd Red Crow Westerman, „Tawacin” nr 80 (4/2007). Po raz ostatni na ekranie wystąpił w 2006 roku w filmie rodzinnym Tillamook Treasure, grając u boku Maxa Gaila, z którym przyjaźnił się od wielu lat.
W 2000, podczas American Indian Expo został uznany za osobowość roku. W 2007 r. za album „A Tribute to Johnny Cash” wyróżniono go muzyczną nagrodą NAMMY (Native American Music Awards).
W ostatnich latach życia chorował na białaczkę, przeszedł przeszczep płuc i musiał ograniczyć działalność publiczną i artystyczną. Jednak do końca tworzył (m.in. rzeźby głów znanych wodzów Indian w brązie) i angażował się w działania na rzecz tubylczej społeczności, w tym w przygotowania do organizowanego przez Dennisa Banksa i innych jego wieloletnich przyjaciół Najdłuższego Marszu 2008 z San Francisco do Waszyngtonu.
Zmarł 13 grudnia 2007 roku w szpitalu w Los Angeles. Pozostawił żonę Rosie, syna i cztery córki. Pochowano go u boku matki w Veblen, w Dakocie Południowej.
Filmografia Tańczący z wilkami (1990) Clearcut Szara Sowa Strażnik Teksasu Przystanek Alaska (serial telewizyjny) (1990–1995) The Doors Z Archiwum X Dreamkeeper Naturally Native The Brave Dusting Cliff 7 Jonathan degli orsi Legends of the West Red Crow Powwow Highway We Pray with Tobacco (documentalny) Last Party 2000 Atlantis: Milo's Return Truth and Dare... Legends of the West 500 years Bufallo Girls Nieugięta Zerwane więzy Siringo Millenium Duch II
Dyskografia Custer Died for Your Sins (1969) This Land is Your Mother (1982) A Tribute to Johnny Cash (2006)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy wokaliści Kategoria:Amerykańscy gitarzyści Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy Kategoria:Biografie tubylczych Amerykanów Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2007